Du lịch

Lạc bước vào ngôi làng mang kiến trúc 'quý tộc' của Châu Phi được làm từ phân bò

Trần Thị Thuý Linh
Tiébélé là ngôi làng cổ ở Châu Phi có lối kiến trúc độc đáo, được xem là một khu vực dành riêng cho những "đại gia" của vùng đất này.

Ngôi làng có kiến trúc độc lạ

Tiébélé được xem là một trong những ngôi làng cổ kính nhất thuộc tỉnh Nahouri của đất nước nhỏ nằm cách biên giới Ghana chỉ 20 km mang tên Burkina Faso. Người dân sống chủ yếu ở trung tâm khu vực làng có diện tích 1,2 ha thuộc dân tộc Kassena, với dân số khoảng gần 500 người. Dân cư nơi đây có lịch sử khai phá và sinh sống lâu đời từ tận thế kỷ XV đến nay.

Những ngôi nhà độc đáo ở Tiébélé được tô điểm màu sắc sặc sỡ với tông màu chủ đạo bao gồm đen, trắng và đỏ. Những màu sắc này cũng được sử dụng nhằm phân biệt tầng lớp thượng lưu với dân thường. Thậm chí, khách du lịch đến Tiébélé cũng không được phép mặc màu đỏ và vàng vì họ cho rằng như vậy là không tôn trọng giới thượng lưu ở đây. Vì vậy, khách du lịch đến thăm nên lưu ý tránh mặc màu sáng đặc trưng nếu muốn người dân địa phương thân thiện với mình.

Nhà cửa được làm bằng nguyên liệu hoàn toàn tự nhiên

Việc trang trí nhà cửa của người Kassena dành riêng cho phụ nữ. Người dân thường lựa chọn vật liệu thiên nhiên, phổ biến nhất là phân bò, đất, gỗ và rơm rạ để giúp ngôi nhà tránh được thời tiết nóng nực gay gắt của Châu Phi. Bên cạnh đó, họ sử dụng những loại lá cây hoặc sản vật tự nhiên để tạo màu trang trí cho nhà cửa. Sau cùng là một lớp dầu bóng từ cây đậu để giữ lớp sơn luôn bóng bẩy và bền lâu. Các hình vẽ nói chung đều thể hiện mong muốn mùa màng bội thu, con cái đông đúc, cuộc sống no ấm,...

Những ngôi nhà của Tiébélé được cho là bị ảnh hưởng từ nhóm dân tộc đông đúc hơn là Gurunsi, với kiểu dáng nhà chỉ có một lối vào duy nhất mà không có cửa sổ. Những bức tường đất sét trộn lẫn với gỗ và phân bò dày hơn 30 cm là lớp lá chắn giúp người dân tránh khỏi thời tiết khắc nghiệt cũng như kẻ thù tấn công từ bên ngoài.

Bên trong một ngôi nhà

Tất cả mọi công trình đều được chú trọng xây dựng, bởi nhà cửa ở Tiébélé còn được sử dụng để phân biệt giai tầng trong xã hội. Ví dụ, nhà tròn dành cho những người có học vị trong làng, nhà xây vuông hoặc hình vòng cung dành cho những đại gia đình,... Nổi bật nhất là nhà của tù trường sẽ được trang trí sặc sỡ hơn cả. Người Kassena cũng chú trọng vào xây dựng các lăng mộ nguy nga, tráng lệ, thậm chí khu vực lăng mộ còn lộng lẫy hơn cả nhà dành cho người sống.

Ngôi làng có nguy cơ bị xóa sổ

Kể từ năm 2012, Quỹ Di sản Thế giới đã đưa Tiébélé vào danh sách một trong những ngôi làng có nguy cơ bị xóa sổ. Nhiều hoạt động tuyên truyền, giáo dục, tu tạo và phát triển du lịch tại đây được tổ chức để động viên người dân tiếp tục gìn giữ và phát huy văn hóa truyền thống khu vực.

Ngày nay, cho dù không còn người lãnh đạo, những người dân ở Tiébélé vẫn nỗ lực duy trì mọi hoạt động truyền thống của làng và thay đổi tư duy đối với du lịch. Trước kia, người dân thường không muốn tiếp xúc với người lạ để bảo vệ môi trường sống vẹn nguyên, yên bình. Giờ đây, để nâng cao chất lượng đời sống của chính mình và bảo vệ ngôi làng không rơi vào quên lãng, người dân đã dần làm quen và tham gia xúc tiến phát triển du lịch.