Thiên nhiên

Những hành trình di cư thần kì đến khó tin của thế giới tự nhiên

Hạnh Tâm
Ngay đến những loài động vật nhỏ bé nhất cũng có chuyến di cư vĩ đại của riêng mình.

Di cư là một trong những hoạt động quen thuộc của động vật. Chúng di cư vì nhiều mục đích khác nhau, ví dụ như tránh rét, kiếm thức ăn, giao phối, sinh con. Tùy theo tập tính, mỗi loài có những hành trình khác nhau về quãng đường, thời gian, số lượng cá thể, v.v...

1. Chim Calidris Pusilla

Chim Calidris Pusilla thuộc họ Scolopacidae, tên gọi tiếng Việt của họ chim này là “dẽ”. Mỗi năm, hơn 300.000 Calidris Pusilla sẽ tập trung ở phía Bắc nước Anh và phía Tây Canada để cùng bay về phương Nam tránh rét. Chúng thường bay liền một mạch hơn 3.200 km.

Chim Calidris Pusilla trưởng thành chỉ nặng 27g

2. Rùa da

Rùa da là loài rùa biển lớn nhất và phân bố rộng khắp. Chúng không có mai. Chính xác hơn, lưng của rùa da gồm một lớp mỡ dày, thịt và da, giúp chúng giữ ấm khi lặn xuống biển sâu. Một đặc điểm nữa tạo sự khác biệt cho rùa da với các loài rùa khác, đó là những chuyến di cư rất dài.

Rùa da có thể lặn sâu xuống 1.280 mét

Cách hai đến ba năm, rùa cái sẽ di cư từ vùng nước lạnh đến vùng nước ấm ở nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới để đẻ trứng. Thông thường những bãi biển chúng chọn làm tổ chính là nơi mà chúng sinh ra. Những chuyến đi này kéo dài khoảng 16.000 km hoặc hơn thế nữa.

Mặc dù rùa da chưa đối mặt với nguy cơ tuyệt chủng, với số lượng cá thể đang ngày càng giảm dần, sớm muộn gì chúng cũng rơi vào tình trạng bị đe dọa.

3. Cá voi lưng gù

Cá voi lưng gù là động vật có vú thực hiện chuyến di cư dài nhất thế giới. Mùa hè, chúng sẽ kiếm ăn ở các bờ biển vùng cực. Sau đó di cư tới gần xích đạo để giao phối và sinh sản.

Mỗi năm, hành trình di cư của cá voi lưng gù có thể lên đến hơn 25.000 km. Chúng bơi rất nhanh và chỉ mất ít nhất 36 ngày bơi từ Alaska đến Hawaii.

Hai mẹ con cá voi lưng gù

4. Nhàn Bắc Cực

Tuy chỉ là một loài chim nhỏ, những chuyến di cư của nhàn Bắc Cực có thể khiến chúng ta ngả mũ kính phục.

Chim mẹ tha mồi về cho con

Hành trình của nhàn Bắc Cực thường bắt đầu từ vùng cực Bắc đến vùng cực Nam và quay ngược trở lại. Do đó, chúng còn được mệnh danh là loài chim thấy hai mùa hè trong một năm. Để tránh hướng gió, nhàn Bắc Cực sẽ bay theo đường zíc zắc nên chuyến đi của chúng thường kéo dài từ 70 đến hơn 80 nghìn km mỗi năm.

Nhàn Bắc Cực có tuổi thọ 30 năm và những chuyến đi trong suốt cuộc đời chúng lên đến 2,4 triệu km, tương ứng với ba chuyến bay từ Trái Đất đến Mặt Trăng và quay trở lại.

5. Cá hồi

Hành trình di cư của cá hồi gắn liền với vòng đời của chúng. Cá hồi sinh ra tại nước ngọt rồi bơi ra biển lớn. Đến tuổi trưởng thành, tức là khoảng 1 đến 5 năm sau, cá hồi sẽ bơi ngược về vùng nước ngọt để đẻ trứng. Sau khi đẻ trứng, tất cả cá hồi mẹ sẽ chết và đàn con của chúng sẽ tiếp tục chu kỳ mới.

Hai lần di cư của cá hồi kéo dài hơn 1.600 km. Thời điểm di cư của chúng đồng thời tạo ra cơ hội kiếm ăn cho nhiều loài động vật như gấu, sói, đại bàng,...

Đàn cá hồi di cư về vùng nước ngọt

6. Linh dương đầu bò

Chuyến di cư của linh dương đầu bò được đánh giá có quy mô hoành tráng nhất trong giới động vật có vú.

Khi mùa mưa kết thúc vào cuối tháng 5, linh dương đầu bò sẽ di chuyển đến phía Tây Bắc sông Grumeti để chuẩn bị cho cuộc đại di cư về Kenya kéo dài từ tháng 7 đến tháng 10. Ước tính có khoảng 1,7 đến hơn 2 triệu con tập hợp thành một đàn lớn di cư. Trong số đó có hơn 500.000 con non sinh vào tháng 2.

Đây là một hành trình gian nan. Sau mỗi chuyến đi, có khoảng 250.000 linh dương đầu bò thiệt mạng. Nguyên nhân bắt nguồn từ chết đói, kiệt sức, những chuyến săn mồi của sư tử, linh cẩu, vượt qua sông Mara đầy cá sấu, v.v...

7. Bướm vua (hay bướm chúa)

Bướm vua là một loài bướm phổ biến ở Bắc Mĩ. Chúng di cư hai lần trong năm. Một lần bắt đầu vào tháng 9 hoặc tháng 10, bay từ phương Bắc về bờ Tây California hoặc dãy núi dọc Mexico, và một lần bay ngược về phương Bắc vào tháng 3. Chính vì đặc điểm này, bướm vua là loài bướm duy nhất di cư giống loài chim.

Tuổi thọ của bướm vua chỉ kéo dài hai tháng. Chuyến đi khắc nghiệt và kéo dài nên bướm vua thường chết trên chặng đường của mình. Ngoài ra, chúng cũng thực hiện quá trình sinh sản ngay trên đường đi. Ước tính mỗi lần di cư sẽ trải qua 4 thế hệ bướm vua.

Hành trình di cư của bướm vua được gọi là “một trong những hiện tượng thiên nhiên ngoạn mục của thế giới”.

Xem thêm bài: Chùm ảnh về đại dương khiến chúng ta phải tự hỏi ‘Con người đã làm gì thế này?’

Nguồn bài: tổng hợp