Phim ảnh

Điện ảnh thập niên 2010 (phần 2): 10 năm của những thăng hoa rực rỡ

Hạnh Tâm
Hãy cùng điểm qua 4 nét nổi bật của điện ảnh thập niên 2010.

Điện ảnh thập niên 2010 mang nét hiện đại, ứng dụng công nghệ và giao thoa lẫn nhau. Bên cạnh những bộ phim Hollywood và châu Âu, chúng ta cũng không thể bỏ qua những tên tuổi nổi bật đến từ Nam Mỹ và châu Á. Trong khuôn khổ bài viết có hạn, dưới đây là 4 hiện tượng nổi bật đáng nhớ của điện ảnh thập niên 2010.

1. Bộ ba “Three Amigos” đến từ Mexico

“Three Amigos” (ba người bạn) được dùng để chỉ bộ ba đạo diễn đến từ Mexico gồm Alejandro González Iñárritu, Alfonso Cuarón và Guillermo del Toro. Nếu thập niên 2000 là quãng thời gian khẳng định tên tuổi thì thập niên 2010 tiếp tục là 10 năm thăng hoa của ba vị đạo diễn tài năng này.

Từ trái qua phải: Alfonso Cuarón, González Iñárritu và Guillermo del Toro

Alejandro González Iñárritu mở đầu thập niên 2010 bằng bộ phim nói tiếng Tây Ban Nha mang tên Biutiful và được giới chuyên môn đánh giá cao. Với Birdman (2014), González Iñárritu nhận được 3 đề cử ở Oscar và chiến thắng cả 3, bao gồm Phim xuất sắc nhất, Kịch bản gốc xuất sắc nhất và Đạo diễn xuất sắc nhất. Năm 2015, González Iñárritu tiếp tục được xướng tên ở Oscar với tượng vàng Đạo diễn xuất sắc nhất qua bộ phim The Revenant, đồng thời ông cũng thiết lập kỷ lục là đạo diễn Mexico đầu tiên chiến thắng 2 năm liên tiếp ở hạng mục này.

Alfonso Cuarón, đạo diễn của hình ảnh và những cú máy dài, được người yêu điện ảnh nhớ đến qua Y Tu Mamá También (2001) và Harry Potter and the Prisoner of Azkaban (2004). Thập niên 2010 sẽ là quãng thời gian đáng nhớ với Alfonso Cuarón khi ông thực hiện hai siêu phẩm: Gravity (2013) và Roma (2018). Với hai bộ phim này, Alfonso Cuarón là đạo diễn Mexico thứ hai giành được Oscar Đạo diễn xuất sắc nhất.

Guillermo del Toro, vị đạo diễn cuối cùng trong bộ ba, gây ấn tượng lớn qua một số phim như Hellboy (2004), Pacific Rim (2013), Crimson Peak (2015),… Kể từ Pan’s Labyrinth (2006), đến năm 2017, Guillermo del Toro mới lại được gọi tên ở các liên hoan phim lớn. Với The Shape of Water, Guillermo del Toro vinh dự nhận tượng vàng Oscar cho Đạo diễn xuất sắc nhất và Phim hay nhất.

2. Parasite - Kỳ tích của điện ảnh Hàn Quốc

Cùng với độ phủ sóng của âm nhạc và phim truyền hình, phim điện ảnh Hàn Quốc cũng vươn ra khỏi lãnh thổ và không ngừng cố gắng tìm kiếm một vị trí khẳng định mình. Những năm 2000, làn sóng điện ảnh Hàn Quốc để lại dấu ấn bằng tài năng của những vị đạo diễn cá tính như Park Chan-wook, Bong Joon-ho, Kim Ki-duk. Bên cạnh đó còn là những bộ phim tình cảm lãng mạn từng gây sốt một thời như My Sassy Girl, A Moment to Remember, 200 Pounds Beauty,...

Sang đến thập niên 2010, điện ảnh Hàn đã bơi xa đến đâu?

Trong top 10 bảng xếp hạng những bộ phim ăn khách nhất Hàn Quốc, có đến 9 tác phẩm ở thập niên 2010 và đều là những cái tên quen thuộc với khán giả Việt Nam. Có thể kể đến Along With the Gods, Miracle in Cell No.7 Masquerade, The Thieves. Một số phim điện ảnh Hàn đã được Việt Nam làm lại như Sunny (bản remake Tháng Năm Rực Rỡ), Miss Granny (Em Là Bà Nội Của Anh), Scandal Makers (Ông Ngoại Tuổi 30).

Vươn đến những liên hoan phim quốc tế trời Tây, năm 2012, Pietà của Kim Ki-duk giành được giải Sư Tử Vàng tại liên hoan phim Venice. Năm 2018, Burning của Lee Chang-dong được kỳ vọng sẽ tạo ra kỳ tích cho điện ảnh xứ kim chi, song kỳ tích đó cũng chỉ có thể dừng chân ở danh sách đề cử rút gọn Oscar. Nhưng Hàn Quốc cũng chẳng phải chờ đợi lâu. Chỉ ngay một năm sau đó, năm 2019, Parasite của Bong Joon-ho xuất sắc giành được giải Cành Cọ Vàng tại liên hoan phim Cannes.

Khai thác đề tài phân hóa giàu nghèo trong xã hội, lối kể chuyện hài hước, châm biếm, cài cắm các yếu tố gây bất ngờ và biệt tài dẫn dắt cảm xúc khán giả, Parasite của Bong Joon-ho quả thực là một bộ phim mà khán giả ở quốc gia nào, thuộc tầng lớp nào cũng có thể tiếp nhận. Luôn có mặt trong danh sách những phim hay nhất thập niên 2010, Parasite xứng đáng là phim điện ảnh Hàn Quốc mà bất cứ mọt phim nào cũng nên xem ít nhất một lần trong đời.

Thập niên 2010, điện ảnh Hàn Quốc không thiếu những bộ phim ăn khách cả trong và ngoài nước. Nhưng để tạo ra thêm nhiều kỳ tích trong tương lai như Parasite, nó vẫn cần nhiều phim xuất sắc hơn nữa cũng như thêm một chút may mắn.

Đạo diễn Bong Joon-ho và diễn viên Song Kang-ho tại liên hoan phim Cannes 2019

3. Thời kỳ lên ngôi của phim âm nhạc

Nhắc đến phim âm nhạc, nếu bây giờ là những năm 2000, đa số khán giả sẽ nghĩ đến loạt phim Disney như High School Musical, Camp Rock, Hannah Montana,... Sang đến thập niên 2010, phim âm nhạc không chỉ đơn thuần là phim giải trí hái ra tiền và nâng đỡ các ngôi sao. 10 năm qua, không ít phim âm nhạc được đầu tư lớn, nội dung trau chuốt, truyền tải thông điệp, vừa là thỏi nam châm hút khán giả ra rạp vừa được đánh giá cao ở các liên hoan phim.

Đầu tiên phải kể đến phim nhạc kịch Les Misérables (2012) lấy cảm hứng từ tác phẩm văn học Những Người Khốn Khổ của Victor Hugo. Đây cũng là bộ phim mang về tượng vàng Oscar Nữ phụ xuất sắc nhất cho Anne Hathaway. Năm 2013, Inside Llewyn Davis của bộ đôi anh em Coen cũng nhận được nhiều lời khen ngợi và giành được 27 giải thưởng ở các liên hoan phim.

La La Land (2016) chắc chắn là cái tên để lại nhiều ấn tượng nhất ở thể loại phim âm nhạc. Bộ phim không chỉ thắng lớn về mặt thương mại mà còn là đối thủ nặng ký ở các cuộc đua cạnh tranh giải thưởng. Chỉ tính riêng Oscar,  La La Land đã nhận được 14 đề cử và thắng 7, trong đó có giải Đạo diễn xuất sắc nhất thuộc về Damien Chazelle và Nữ diễn viên chính xuất sắc nhất cho Emma Stone.

2018 là một năm cạnh tranh giữa Bohemian Rhapsody - phim tiểu sử âm nhạc về Freddie Mercury – và bản remake A Star Is Born với sự kết hợp ngọt ngào giữa Bradley Cooper và Lady Gaga. Dù vấp phải nhiều ý kiến trái chiều của dư luận, Bohemian Rhapsody vẫn gây sốt phòng vé khi thu về 903,7 triệu USD và đem về tượng vàng Oscar Nam chính xuất sắc nhất cho Rami Malek. A Star Is Born cũng không hề kém cạnh khi nhận được nhiều lời khen ngợi từ khán giả và giới phê bình. Với 8 đề cử Oscar, bộ phim đã giành được chiến thắng ở hạng mục Nhạc phim xuất sắc nhất cho ca khúc Shallow.

Elton John và diễn viên Taron Egerton

Ngoài ra, chúng ta cũng nên kể đến một số phim âm nhạc đáng chú ý như Burlesque (2010), Begin Again (2013), Sing Street (2016), Mary Poppins Returns (2018), Rocketman (2019). Thập niên tới được dự đoán tiếp tục chứng kiến cuộc đổ bộ của phim âm nhạc với một loạt dự án phim tiểu sử về Aretha Franklin, Elvis Presley, Celine Dion, Bowie, Madonna, Amy Winehouse,…

4. Quan tâm đến phim độc lập, không thể không biết đến A24

Phim độc lập thường được nhận định là phim có chiều sâu về nội dung, tư tưởng độc đáo, ngôn ngữ điện ảnh mới lạ và tương đối kén khán giả. Những bộ phim độc lập kinh phí thấp tuy không thể cạnh tranh doanh thu với các phim bom tấn nhưng chúng có thể tạo nên những đột phá ở các liên hoan phim. Thập niên 2010 không thiếu phim độc lập xuất sắc như vậy, đặc biệt là phim của A24.

A24 thành lập vào tháng 8/2012, khởi đầu là công ty độc lập phụ trách phát hành phim. Một số phim do A24 đảm nhận gồm The Spectacular Now (2013), Ex Machina (2015), Room (2015), The Lobster (2016), The Witch (2016),...

Logo của A24

Sau gần 4 năm chinh chiến trên thị trường điện ảnh, A24 bắt tay vào sản xuất bộ phim riêng của hãng: Moonlight. Chẳng cần liệt kê nhiều, Moonlight là bộ phim giành nhiều chiến thắng quan trọng ở các liên hoan phim và luôn nằm ở nhóm đầu (thường là vị trí thứ nhất) trong các danh sách bình chọn phim hay nhất thập niên 2010.

Nếu được chọn một từ để nói về phim của A24, người viết sẽ chọn từ “trẻ”. Phim của A24 có các diễn viên trẻ như Brie Larson, Elsie Fisher, Awkwafina, Saoirse Ronan, Timothée Chalamet. Đạo diễn cũng không hề thiếu những người trẻ và lần đầu đảm nhận vị trí này như Greta Gerwig với Lady Bird (2017), Lulu Wang với The Farewell (2019), Ari Aster với Hereditary (2018) và Midsommar (2019). Bên cạnh đó, phim của A24 còn nhạy bén trong lựa chọn đề tài, ngôn ngữ điện ảnh trẻ trung, vừa gần gũi với đời sống, suy nghĩ của người trẻ, vừa có nét độc đáo riêng để không hòa tan giữa hàng nghìn phim điện ảnh xuất xưởng mỗi năm.

Thập niên 2020 hứa hẹn sẽ là giai đoạn thăng hoa của A24 ở mảng phim điện ảnh. Cùng bản hợp đồng bắt tay với Apple, A24 sẽ phát hành phim trên nền tảng Apple TV+, chính thức bước vào cuộc đua giành thị phần mảng phim trực tuyến đầy hấp dẫn trong 10 năm tới.