Độc lạ

'Rợn người' với phong tục kéo dài hộp sọ của những tộc người cổ xưa trên thế giới

Hạ Vũ Hà
Người nào có hộp sọ càng dài sẽ chứng tỏ được quyền lực, sắc đẹp và cả khả năng giao tiếp với thần linh.

Lipombo, phong tục kéo giãn hộp sọ, là một biểu tượng quyền lực ở các lớp cầm quyền trong bộ tộc Mangbetu vào đầu thế kỷ thứ 19, sau đó được các bộ tộc láng giềng mô phỏng theo. Ngoài ra, Lipombo còn có thể xem như là nấc thang đo nhan sắc giữa các dân tộc ở Đông Bắc Congo.

'Rợn người' với phong tục kéo dài hộp sọ của những tộc người cổ xưa trên thế giới
Đây là một trong 4 bộ tộc lớn nhất trong số các bộ tộc ở châu Phi.
'Rợn người' với phong tục kéo dài hộp sọ của những tộc người cổ xưa trên thế giới

Vào đầu thế kỷ thứ 19, bộ tộc Mangbetu chỉ là một nhóm người nhỏ sinh sống ở bìa bắc của khu rừng Zaire. Vào thời điểm ấy, tộc trưởng của Mangbetu là Nabiembali, đã tập hợp các chiến binh dũng mãnh nhất tiến lên khu vực sông Bomokandi để thu phục bộ lạc Mangbele và Mabisanga. Kể từ đây, bộ tộc Mangbetu là bộ tộc lớn mạnh nhất ở đông bắc Cộng hòa Dân chủ Congo.

Theo như những hình ảnh và thông tin để lại, phương thức bó đầu người của bộ tộc Mangbetu khá ghê rợn và man rợ. Khi vừa chào đời, đầu của trẻ sơ sinh sẽ được buộc chặt lại bằng vải để thuận tiện trong việc kéo giãn hộp sọ. Tóc của các bé gái sẽ được tết sát da đầu, sau đó cố định bằng một khung đan. Các bé gái sẽ phải để như vậy đến suốt đời.

'Rợn người' với phong tục kéo dài hộp sọ của những tộc người cổ xưa trên thế giới

'Rợn người' với phong tục kéo dài hộp sọ của những tộc người cổ xưa trên thế giới

'Rợn người' với phong tục kéo dài hộp sọ của những tộc người cổ xưa trên thế giới

'Rợn người' với phong tục kéo dài hộp sọ của những tộc người cổ xưa trên thế giới

'Rợn người' với phong tục kéo dài hộp sọ của những tộc người cổ xưa trên thế giới

Theo tín ngưỡng của người Mangbetu, đầu càng dài càng thể hiện sự thông thái, anh dũng, thậm chí còn có khả năng giao tiếp với thần linh. Một vài câu chuyện đã kể rằng tổ tiên của bộ tộc Mangbetu đã nhìn thấy người ngoài hành tinh nên họ đã bắt chước kéo dài hộp sọ mình theo.

Nhờ hình dáng cấu tạo hộp sọ đặc biệt nên chúng ta rất dễ dàng nhận ra người Mangbetu trong các tác phẩm nghệ thuật Châu Phi.

'Rợn người' với phong tục kéo dài hộp sọ của những tộc người cổ xưa trên thế giới

'Rợn người' với phong tục kéo dài hộp sọ của những tộc người cổ xưa trên thế giới

Phong tục kéo giãn hộp sọ đóng một vai trò quan trọng trong xã hội người Maya cổ đại và người Vanuatu bởi vì Nữ hoàng Nefertiti và Vua Tutankhamen đã được miêu tả là hai người có hộp sọ "kì lạ" nhất.

Phương pháp thực hiện phong tục kéo giãn hộp sọ của người Maya là khi đứa trẻ ra đời, người lớn sẽ ép đầu của đứa trẻ bằng miếng gỗ hoặc kẹp hai miếng gỗ để cố định tạo hình cho hộp sọ.

'Rợn người' với phong tục kéo dài hộp sọ của những tộc người cổ xưa trên thế giới

Vì tính "ghê rợn" và "nguy hiểm" của nó nên vào khoảng năm 1950 Chính phủ Bỉ đã bãi bỏ Lipombo khi đang cai trị vùng đất này. Đây cũng là một dấu chấm hết đối với một truyền thống lâu đời ở Châu Phi cổ đại.

'Rợn người' với phong tục kéo dài hộp sọ của những tộc người cổ xưa trên thế giới
Vua Tutankhamen.
'Rợn người' với phong tục kéo dài hộp sọ của những tộc người cổ xưa trên thế giới
Nữ hoàng Nefertiti.
'Rợn người' với phong tục kéo dài hộp sọ của những tộc người cổ xưa trên thế giới