Thiên nhiên

'Kỳ lân Châu Á' - Loài thú bí ẩn sinh sống tại Việt Nam có nguy cơ tuyệt chủng

Chim Mỏ Rộng
Thế giới vẫn đang giành lại sự sống cho loài "Kỳ lân Châu Á" này mặc dù chẳng ai nhìn thấy chúng kể từ 5 năm nay.

"Kỳ lân Châu Á" là tên gọi khác của loài sao la, một trong những loài thú hiếm nhất trên thế giới. Chúng từng được ghi nhận sinh sống trong vùng núi rừng Trường Sơn tại Việt Nam và Lào. Sao la được các nhà khoa học phát hiện vào năm 1992, được xếp hạng ở mức Cực kỳ nguy cấp (có nguy cơ tuyệt chủng trong tự nhiên rất cao) trong Sách đỏ của Liên minh Bảo tồn Thế giới (IUCN) và trong Sách đỏ Việt Nam.

'Kỳ lân Châu Á' - Loài thú bí ẩn sinh sống tại Việt Nam có nguy cơ tuyệt chủng
Một trong những hình ảnh cực kỳ hiếm về loài "Kỳ lân Châu Á" này.

Vào tháng 5/1992, sao la được phát hiện lần đầu tiên trên thế giới tại Việt Nam trong một chuyến khảo sát được Bộ Lâm nghiệp Việt Nam và Quỹ Quốc tế Bảo vệ Thiên nhiên (WWF) tiến hành trong Vườn quốc gia Vũ Quang. Cũng trong năm này, các nhà khoa học đã tiếp tục tìm kiếm và phát hiện thêm 20 con sao la nữa.

Việc tìm thấy sao la đã làm chấn động thế giới vì một loài thú lớn như thế không bị phát hiện cho đến cuối thế kỷ 20 là chuyện rất khó xảy ra. Loài thú bí ẩn này xuất hiện chủ yếu ở Trường Sơn thuộc các tỉnh Nghệ An, Hà Tĩnh, Thừa Thiên-Huế, Quảng Nam và nhiều tỉnh thuộc Lào.

'Kỳ lân Châu Á' - Loài thú bí ẩn sinh sống tại Việt Nam có nguy cơ tuyệt chủng
Sao la xuất hiện ở vùng núi Trường Sơn tại Việt Nam và Lào. Chúng lần đầu tiên được phát hiện vào năm 1992.

Sao la có thân hình dài khoảng 1,3 đến 1,5m, cao 90cm và có trọng lượng khoảng 100kg. Da màu nâu sẫm, trên mỗi móng có một đốm trắng. Sừng sao la dài và mảnh dẻ, hướng thẳng về phía sau và có thể dài đến 51cm.

'Kỳ lân Châu Á' - Loài thú bí ẩn sinh sống tại Việt Nam có nguy cơ tuyệt chủng
Hình ảnh một con sao la được chụp bằng bẫy ảnh vào năm 1999. Ảnh: William Robichaud
'Kỳ lân Châu Á' - Loài thú bí ẩn sinh sống tại Việt Nam có nguy cơ tuyệt chủng
Một hình ảnh cực hiếm chụp rõ về sao la hoang dã tại Lào. Ảnh: William Robichaud

Sự xuất hiện của sao la trên thế giới là rất hiếm gặp và bí ẩn mặc dù đây là một loài thú có kích thước lớn. Tháng 10/1998, các nhà khoa học đã chụp ảnh được sao la trong tự nhiên, tại Vườn quốc gia Pù Mát, Nghệ An. Đầu tháng 8/2010, người dân tại tỉnh Borikhamxay, Lào bắt được một con sao la đực, nhưng sau đó nó đã chết. Ngày 7/9/2013, sau 15 năm không dấu vết ở Việt Nam kể từ năm 1998, hình ảnh sao la trong tự nhiên đã được ghi nhận ở Quảng Nam.

'Kỳ lân Châu Á' - Loài thú bí ẩn sinh sống tại Việt Nam có nguy cơ tuyệt chủng
Một con sao la hoang dã bị bắt ở Lào nhưng nó đã chết vài ngày sau đó. Ảnh: William Robichaud

Kể từ năm 2013, người ta chưa hề ghi nhận lại một trường hợp xuất hiện nào của sao la trong tự nhiên cũng như bất kì ảnh nào được chụp lại.

Có rất ít người từng tận mắt nhìn thấy sao la. Những ai từng nhìn thấy sao la đều khen ngợi vẻ đẹp của loài động vật này và thế giới tôn vinh gọi tên chúng là "Kỳ lân Châu Á" vì sự bí ẩn và khí chất tuyệt vời.

'Kỳ lân Châu Á' - Loài thú bí ẩn sinh sống tại Việt Nam có nguy cơ tuyệt chủng
Các thành viên nhóm tuần tra đang thu gom bẫy dây tìm thấy trong môi trường bảo tồn sao la ở Lào. Những loại bẫy này đang giết chết những con sao la cuối cùng trên thế giới. Ảnh: William Robichaud

Dù 5 năm nay không ai bắt gặp sao la, nhưng các nhà nghiên cứu vẫn tin rằng còn khoảng 100 cá thể sống sót ngoài tự nhiên tại khu vực Trường Sơn. Chính vì vậy, Khu Bảo tồn Thiên nhiên Sao la (tiếng Anh: Saola Nature Reserve) rộng 160 km² đã được thành lập ở Quảng Nam, nối liền Việt Nam và Vườn Quốc gia Xe Sap của Lào để bảo tồn sao la.

'Kỳ lân Châu Á' - Loài thú bí ẩn sinh sống tại Việt Nam có nguy cơ tuyệt chủng
William Robichaud và sừng sao la ở Lào

Những nhà bảo tồn động vật hoang dã đang nỗ lực ngăn chặn tình trạng săn trộm, cùng với đó là mong muốn tìm được một cặp sao la hoang dã để tiếp tục duy trì sự sống của loài thú quý hiếm bậc nhất thế giới này.

Nguồn bài: Wikipedia và The Dodo