Nghệ thuật

'Nighthawks' – Kiệt tác về nỗi cô đơn của con người giữa thành phố hiện đại

Hạnh Tâm
“Nighthawks” không chỉ là bức tranh xuất sắc của Edward Hopper mà còn gợi ý về mối quan hệ sâu sắc của ông và vợ mình.

Được ca tụng là họa sĩ đại tài của nghệ thuật nước Mỹ thế kỷ 20, Edward Hopper luôn giữ quan điểm “nghệ thuật xuất sắc là cách biểu hiện thế giới nội tâm của người nghệ sĩ ra bên ngoài và thế giới nội tâm ấy sẽ dẫn đến cách nhìn về thế giới này của anh ta”. Cách thể hiện đầy tính mỹ học này được biểu hiện qua nhiều kiệt tác của Hopper, đặc biệt là Nighthawks – bức tranh sơn dầu tiêu biểu định nghĩa Chủ nghĩa hiện đại.

Bức Nighthawks của Edward Hopper

Sở trường của Edward Hopper là khắc họa hiện thực không quá hào nhoáng, phô trương của cuộc sống đô thị. Nighthawks (tạm dịch: Những người đi chơi đêm) được đánh giá cao kể từ khi tác phẩm hoàn thiện vào tháng 1/1942. Hiện nay, bức tranh được trưng bày tại Viện Nghệ thuật Chicago.

Giống như đa số tranh sơn dầu của Edward Hopper, Nighthawks cho chúng ta một cái nhìn thoáng qua về nhận thức của người nghệ sĩ liên quan đến cuộc sống nước Mỹ hiện đại, đặc biệt là ở thành phố New York.

Không giống những nghệ sĩ cùng thời thường vẽ thành phố với ánh sáng rực rỡ, bầu không khí ồn ào và công nghiệp bùng nổ, Hopper thường tập trung khắc họa nỗi cô đơn của người dân nơi phố thị. Đó là nỗi cô đơn dễ thấy nhưng không dễ bộc lộ. Chủ đề này đã được thể hiện qua nhiều bức tranh trong giai đoạn đầu sự nghiệp của Hopper, ví dụ như Automat (1928), Night Windows (1929) và Sunday (1927).

Bức Automat
Bức Night Windows
Bức Sunday

Chủ thể chính trong tranh không phải là một nhân vật cô độc nào đó, mà là một nhóm các chủ thể. Cụ thể hơn, Nighthawks mô tả một quán ăn đêm đơn độc và người xem tranh có thể đặt bản thân mình vào khung cảnh.

Nhìn qua cửa sổ lớn và bao quanh quán ăn đêm, chúng ta sẽ thấy ba khách hàng (một nữ, hai nam) đang ngồi ở quầy. Có một người phục vụ đang ở bên trong quầy và trò chuyện với hai vị khách. Ở ngoài quán là con phố lặng ngắt như tờ, không một bóng người.

Edward Hopper thường có một quy trình sáng tạo cụ thể khi lên kế hoạch vẽ tranh. Nighthawks không phải là một ngoại lệ. Trước khi cầm cọ vẽ, ông thường phác hoạ ý tưởng trong sổ vẽ. Josephine – vợ của Hopper – thường chú thích vào các bản nháp hoặc những bức tranh đã hoàn thiện để làm rõ ý nghĩa và đặc tính của các chủ thể.

Với Nighthawks, Josephine đã ghi chú như sau:

“Ban đêm + đồ nội thất chói lọi trong một quán ăn rẻ tiền. Đồ vật sáng màu: quầy gỗ anh đào + phần nhô lên của những cái ghế đẩu bày xung quanh; ánh sáng từ những cái két bằng kim loại ở rìa bên phải; vệt màu xanh ngọc sáng màu lát 3/4 ở chân kính của cửa sổ uốn lượn. Tường sáng màu, cửa gỗ xà cử màu vàng xỉn dẫn vào nhà bếp ở bên phải.

Một cậu trai tóc vàng trông rất ưa nhìn mặc đồ trắng (áo, mũ) ở trong quầy. Một cô gái mặc blouse đỏ, tóc nâu, đang ăn sandwich. Con diều hâu trống về đêm (cái mỏ) mặc suit tối màu, mũ màu xám thép, dải đen, áo sơ mi xanh dương (sạch sẽ) đang cầm điếu thuốc lá.

Một người đàn ông khác trông hung hãn ngồi quay lưng ở bên trái. Ánh sáng trên con đường ở bên ngoài mang sắc xanh nhợt nhạt. Những tòa nhà gạch đỏ tối màu đối diện. Tấm biển hiệu phía trên nhà hàng, ghi chữ tối màu Phillies 5c cigar. Hình ảnh điếu xì gà. Bên ngoài cửa hiệu tối tăm, xanh lá.

Ghi chú: trần nhà sáng màu trong quán đối lập với phần rìa bên trên cửa sổ ở bên ngoài”.

Nếu so sánh những bức phác họa của Hopper và phần mô tả của Josephine, người xem sẽ thấy tranh của Hopper cuối cùng thường có một chút thay đổi.

Một số tranh phác thảo của Edward Hopper
Nhân vật "diều hâu" mà Josephine mô tả

Josephine không chỉ mô tả chi tiết trong bức họa, những bình luận của bà còn cung cấp cách lý giải về tên bức tranh. Thực chất, tên gốc của bức tranh là Night Hawks (tạm dịch: Những con diều hâu đêm). Vì Josephine miêu tả một nhân vật (người đàn ông cầm điếu thuốc lá) là “con diều hâu trống về đêm” cùng với một “cái mỏ”, cho nên có thể theo nghĩa đen, tên bức tranh ám chỉ đặc điểm giống như loài chim của vị khách.

Ngày nay, Nighthawks được công nhận là một trong những tác phẩm tiêu biểu của nghệ thuật nước Mỹ. Không ai rõ địa điểm trong bức tranh này là ở đâu. Dù Edward Hopper từng nói một cách mập mờ đây là một nhà hàng trên Đại lộ Greenwich, nơi có hai con phố giao nhau, thì vẫn có nhiều người xem quán ăn này là sự kết hợp của những địa điểm bình thường và bị bỏ qua để tạo nên một thành phố hiện đại.

Đọc thêm bài: Bích họa 'Trường Athena' - Nơi tụ hội của những nhà triết học vĩ đại nhất thế giới

Nguồn bài: Mymodernmet