Chị em

Bất bình đẳng giới ở Pixar đã hủy hoại công việc mơ ước của tôi như thế nào?

Đài Đài
Hóa ra làm việc trong "xưởng phim thần tiên" như Pixar cũng không toàn màu hồng như mọi người vẫn tưởng.

Sau nhiều năm lợi dụng vị trí của mình để có được quyền lực ở Pixar và Disney, John Lasseter đã bị đuổi khỏi ghế giám đốc sáng tạo vì áp lực từ Chiến dịch Chống quấy rối Tình dục. Tuy nhiên, Pixar vẫn chưa giải quyết được hậu quả mà John gây ra trong bộ máy làm việc về vấn đề phân biệt giới tính, cho phép đàn ông có quyền đối xử tệ bạc với phụ nữ và đặt họ bên lề sự nghiệp của mình.

Bất bình đẳng giới ở Pixar đã hủy hoại công việc mơ ước của tôi như thế nào?
Chiến dịch Chống quấy rối Tình dục (Me Too Movement - #MeToo).

Tôi đã từng làm thiết kế đồ họa ở Pixar khi khoảng hai mươi tuổi. Có lẽ vài người sẽ cho rằng không khí làm việc ở đây “đâu tệ đến mức đó”. Nhưng tôi ở đây để nói với các bạn rằng nó thật sự rất tệ, và đến bây giờ vẫn vậy.

Ở Pixar, sự nữ tính chính là một trở ngại không hề nhỏ đối với giá trị cá nhân và sự linh động chuyên nghiệp của tôi trong công ty. Tôi không bao giờ cảm thấy an toàn cả. Áp lực làm việc trong một bầu không khí bất đẳng giới đã ảnh hưởng tới tôi, và cũng chính điều đó đã buộc tôi phải rời khỏi ngành công nghiệp này.

Bất bình đẳng giới ở Pixar đã hủy hoại công việc mơ ước của tôi như thế nào?
Một cảnh tượng quen thuộc Pixar vào đầu mỗi phim.

Khi bắt đầu thực tập tại Pixar, tôi cứ ngỡ là mình đã đạt được công việc hằng mơ ước. Nhưng sự phấn khích nhanh chóng bị dập tắt bởi hàng loạt những cảnh báo tế nhị về Lasseter, về những hành động vượt chuẩn mực của hắn đối với các nhân viên nữ. Điều đó làm tôi nhận ra rằng: ngay từ lúc đầu, phụ nữ chính là mục tiêu mở cho sự thiếu tôn trọng và quấy rối, điều đó tồn tại ngay ở một nơi làm việc nổi tiếng nhất thế giới, trong một thành phố được xem như biểu tượng của tự do. Tôi cũng được cảnh báo tương tự với vị nam quản lý trong bộ phận của mình. Giống như John, các mục tiêu nữ của người này đã phản ánh lại những hành vi thô tục, không chuyên nghiệp của hắn suốt mấy năm liền, nhưng vị trí và thái độ của hắn vẫn không thay đổi.

Bất bình đẳng giới ở Pixar đã hủy hoại công việc mơ ước của tôi như thế nào?
Xưởng phim hoạt hình Pixar - cái nôi của những bộ phim làm nên tuổi thơ của chúng ta.

Tôi đã có cuộc chạm mặt không thoải mái đầu tiên với người trưởng bộ phận trong nhà bếp vào tuần thứ hai trong khoảng thời gian thực tập. Hắn dồn tôi vào thế bí khi liên tục buông những lời lẽ khiếm nhã trong khi quan sát cơ thể tôi. Trong suốt năm năm tiếp theo, tôi luôn rơi vào tình trạng căng thẳng khi phải từ chối những động chạm không mong muốn với hắn, với Lasseter và với những tên khác. Tôi bị sờ mó bởi một vài tên nam đồng nghiệp, và luôn bị cho ra rìa khỏi những dự án hoạt động bởi một đội ngũ không chính thức toàn đàn ông.

Chỉ ngay sau khi bắt đầu bộ phim Vương Quốc Xe Hơi 2 (Cars 2), tôi được cấp trên bảo rằng sẽ không được mời tham dự những cuộc họp hàng tuần của bộ phận nghệ thuật bởi Lasseter "đã có một khoảng thời gian khó khăn trong việc kiểm soát bản thân mình" xung quanh các cô gái. Tôi đã không thể tham gia vào quá trình làm phim, và sau đó con đường sự nghiệp của tôi bị cản trở chỉ đơn giản vì tôi là nữ. Một điều quá rõ ràng, đó là tổ chức đang làm việc nỗ lực để bảo vệ hắn khỏi những tổn thất từ phụ nữ như tôi.

Bất bình đẳng giới ở Pixar đã hủy hoại công việc mơ ước của tôi như thế nào?
Vương quốc Xe hơi 2 - một bộ phim kinh điển mà ắt hẳn ai cũng đã từng xem.

Nhưng Lasseter chẳng cần đến sự dàn xếp nào để khiến cho các nhân viên nữ cảm thấy không thoải mái. Hắn sẽ cho tôi, và vô số cô gái khác, cái nhìn dâm đãng từ trên xuống dưới hoặc những đụng chạm không mong muốn mỗi khi chúng tôi đi ngang hắn trong khuôn viên. Những cuộc chạm trán lộ liễu như thế khẳng định một điều rằng chúng tôi chính là những mục tiêu tình dục của hắn. Toàn bộ lực lượng lao động của Pixar đã chứng kiến cảnh quay lén lút mà John làm vào lễ Halloween của Pixar. Nếu hắn bắt gặp một người phụ nữ cuốn hút trên sân khấu, hắn sẽ yêu cầu cô ấy quay một vòng trong khi đưa ra những nhận xét khiêu gợi và biến nó thành một cảnh tượng dâm dục.

Bất bình đẳng giới ở Pixar đã hủy hoại công việc mơ ước của tôi như thế nào?
John Lasseter luôn khiến cho nhân viên nữ cảm thấy khó chịu với những cuộc chạm mặt không mong muốn.

Sự bất đẳng giới của Lasseter có khả năng tạo ra một bầu không khí khiến cho những người khác hành động như một thằng trẻ trâu trong bất kỳ hoàn cảnh nào. Tôi sẽ không bao giờ quên được cái ngày mà một đạo diễn so sánh bộ phim mới nhất của anh ta với “một cô gái tóc vàng ngực to, rất khó có thể đem lên giường” trước mặt toàn bộ công ty, đem lại một làn sóng phản đối mạnh mẽ trong nội bộ.

Cuối cùng thì tôi cũng tìm được sự gắn kết và hỗ trợ từ những người đồng nghiệp nữ trong công ty. Tôi nhận ra tất cả mọi người đều đã từng bị những tên đàn ông này sàm sỡ và hạ nhục, nhưng hầu hết suy nghĩ rằng mình phải cố gắng vượt qua vì công việc. Chúng tôi luôn biết thế nào là một cuộc nói chuyện bình thường trong những cuộc họp, nhưng tụi đàn ông lại thường đưa ra những điều vượt tầm kiểm soát.

Bất bình đẳng giới ở Pixar đã hủy hoại công việc mơ ước của tôi như thế nào?
Cassandra Smolcic làm thiết kế đồ họa, nhiếp ảnh gia và nhà văn tự do.

Chúng tôi tự lập ra những chiến thuật riêng để đối phó với bộ máy đang chống đỡ cho những người lãnh đạo nam này. Chúng tôi đều xác định được rằng mình đang ở trong một công ty có tầm cỡ thế giới nên đa phần mọi người đều kín tiếng về những trải nghiệm đau lòng đã xảy ra, vì cái giá phải trả cho việc nói ra là khôn lường. Chúng tôi đã từng chứng kiến những trường hợp chỉ vì thắc mắc với cấp trên, một tên nổi tiếng khó tính, mà phải trải qua vô số trở ngại trong những dự án sau đó, hay thậm chí là bị giáng chức và đuổi việc.

Đội ngũ quản lý xuyên suốt của xưởng phim được biết đến như những người dọn dẹp mớ hỗn độn của nam cấp trên, mặc cho thái độ tồi tệ hay phong cách thách thức ngôi vị của họ. Trong khi đó, một số ít những nữ cấp trên thì lại thiếu chống lưng và thiếu cả sự tôn trọng căn bản nhất từ công ty và quần chúng. Họ thường là nạn nhân trong những cuộc đua không thể thắng được, buộc phải kìm hãm lại khả năng của mình chỉ để cho đàn ông cảm thấy dễ chịu hơn, hoặc tự nhận hình phạt và nhiều lúc phải tự mình gắn mác “khó ưa” hay “khó tính”.

Bất bình đẳng giới ở Pixar đã hủy hoại công việc mơ ước của tôi như thế nào?
Biểu tượng Disney một thời bạn có nhớ?

Năm 2010, đạo diễn phim Brave Brenda Chapman đã bị sa thải và phim của cô được trao tay cho một người đàn ông. Đây là một bước ngoặt, bằng chứng khiến cho một vài nhân viên tỉnh ngộ về sự thiên vị giới tính từ trong sâu thẳm ở xưởng phim của mình. Thực tế bất công lúc đó đã vang vọng lại trong đầu tôi trong nhiều năm khi đối diện với những người nữ cấp trên khác sau đó, những người bị mạng lưới Pixar hạ nhục là “lũ điếm”.

Bất bình đẳng giới ở Pixar đã hủy hoại công việc mơ ước của tôi như thế nào?
Brenda Chapman là người đã bị đẩy khỏi bộ phim đình đám Brave.

Một lãnh đạo nữ trong bộ phận của tôi đã từng cầu xin giám đốc của mình hỗ trợ cho cô ấy một đội ngũ nhân viên để hoàn thành dự án sản xuất đầy thử thách. Nhưng cấp trên của cô ấy đã liên tục phớt lờ đi đề nghị này, đến khi sự căng thẳng của công việc khiến cô rơi vào sự sụp đổ về cả tâm lý lẫn thể chất, cô đã xin nghỉ phép để hồi sức, người thay thế nam của cô được trao cho một nhóm gồm nửa tá nghệ sĩ để giúp anh ta hoàn thành nhiệm vụ tương tự.

Khi tôi nhận được một bài đánh giá hiệu suất sau khi hoàn thành tác phẩm thứ tư của mình, tôi cảm thấy như mình sẽ không bao giờ được công nhận như một người có giá trị. Cột tiêu cực dài được liệt kê hàng loạt những thứ như: đưa ra quá nhiều phương án, cố quá sức mình, đòi hỏi quá nhiều thứ. Khi tôi chia sẻ tài liệu của mình với cố vấn nam, người thẳng thắn thừa nhận sự bất đẳng giới đang tồn tại ở Pixar, anh đã nói rằng:

Nếu em là đàn ông, mỗi một nhận xét từ cột tiêu cực sẽ biến hình nằm ở trong cột tích cực.

Thể chất và tinh thần tôi bị đốt cháy sau nhiều năm phản kháng nhưng vẫn dậm chân tại chỗ, tôi rời Pixar ở tuổi 30 với hy vọng sẽ tìm được một nơi làm việc tốt hơn có thể giúp tôi phát triển bản thân mình.

Bất bình đẳng giới ở Pixar đã hủy hoại công việc mơ ước của tôi như thế nào?
John Lasseter - giám đốc mảng sáng tạo nổi tiếng về kì thị giới tính.

Lesseter đặt tiêu chuẩn đối xử với phụ nữ cực kì thấp, điều này cũng gây ảnh hưởng lớn đến các bộ phim mà hắn đạo diễn, sản xuất và giám sát trong nhiều năm qua. Những dự án này đã tiếp cận hàng triệu trẻ em và người lớn trên toàn thế giới, và đã liên tục thất bại trong việc đưa lên tiếng nói bình đẳng giới của người phụ nữ lên trên màn ảnh.

Quyết định thay thế Lasseter bằng Jennifer Lee tại Disney và Pete Docter tại Pixar đã mang lại hy vọng cho một sự thay đổi có ý nghĩa lớn trong tương lai. Nhưng việc gỡ bỏ những tác phẩm của John sẽ đem lại nhiều tác động hơn chỉ là thay thế một vị giám đốc điều hành, bởi vì những thành kiến sâu sắc như thế đòi hỏi rất nhiều nỗ lực chủ ý và đã đem lại khả năng nhận biết lớn với công chúng để có thể gội bỏ hoàn toàn.

Bất bình đẳng giới ở Pixar đã hủy hoại công việc mơ ước của tôi như thế nào?
Pete Docter được điều về Pixar.
Bất bình đẳng giới ở Pixar đã hủy hoại công việc mơ ước của tôi như thế nào?
Còn Jennifer Lee được điều về Disney. Cùng với Pete Docter, cả hai thay thế cho vị trí của John Lasseter.

Disney và Pixar phải thừa nhận rằng phụ nữ và những bộ phận nhỏ bé khác không được nhắc đến cũng có khả năng, tài năng, cũng phức tạp và đa chiều như đàn ông, những người đã chiếm độc quyền ngành hoạt hình bấy lâu nay. Phụ nữ rất xứng đáng trở thành những người kể chuyện tầm cỡ thế giới và được tôn trọng như bất kỳ cộng đồng sáng tạo nào.

Cassandra Smolcic làm thiết kế đồ họa, nhiếp ảnh gia và nhà văn tự do. Cô làm việc tại Pixar từ năm 2009 đến năm 2014. Câu chuyện này đã được chuyển thể từ một bài luận dài hơn.

Nguồn bài: variety