Phim ảnh

'Apt Pupil': Khi thầy dạy cái ác cho bạn là Thiếu tá Đức Quốc Xã thì 'đừng dại mà đùa với lửa'

Mai Mèo
Một cậu học sinh trung học giỏi giang và một lão già vốn từng là Đức Quốc Xã, người xem phải vô cùng ngạc nhiên khi nhận ra nơi quỷ dữ lựa chọn để náu mình.

Ở tuổi 16, Todd Bowden có một cuộc sống vẹn toàn mọi mặt: gia đình êm ấm và luôn đạt điểm số cao ở trường. Nhưng ngay từ những cảnh quay đầu tiên ở lớp học và thư viện nơi Todd lao vào tìm hiểu về lịch sử chiến tranh thế giới lần thứ II – thứ mà cậu yêu thích nhất – ánh mắt của Todd đã chỉ ra một điều hiển nhiên, rằng một cuộc sống yên bình chắc hẳn chưa từng làm hài lòng cậu.

Tâm tư đầy tham vọng và khó đoán của cậu trai chưa trưởng thành đó được dịp bùng phát mãnh liệt, khi biết được hàng xóm của mình chính là Kurt Dussander – một Thiếu tá của Đức Quốc Xã, và giờ đây là tội phạm chiến tranh đang trốn chạy, sống dưới cái tên Arthur Denker.

'Apt Pupil': Khi thầy dạy cái ác cho bạn là Thiếu tá Đức Quốc Xã thì 'đừng dại mà đùa với lửa'

Không mất nhiều thời gian – hoặc thời lượng phim – để Todd Bowden bắt tay vào việc đe dọa Kurt Dussander rằng sẽ khai báo với cảnh sát về nhân dạng thật của ông.

Cái đầu thông minh của Todd thừa sức để chứng minh rằng ông lão lọm khọm lẻ loi trên bảy mươi tuổi kia đã từng góp tay chỉ huy bao nhiêu cuộc tàn sát và giết chóc dân Do Thái trong nạn diệt chủng hồi thế chiến thứ II.

Chỉ với hành động gõ cửa và chưa đến bốn câu chào hỏi xã giao mở đầu câu chuyện, Todd rành rọt liệt kê hết khoảng hai mươi năm trong “tiểu sử” lẫy lừng của Thiếu tá Dussander. Khi mà lợi thế không hề nằm về phía Kurt Dussander, Todd Bowden dường như thoải mái điều khiển ông ta chỉ bằng vài lời dọa nạt. Nhưng thật sự cậu học sinh trung học này muốn gì?

Không phải tiền, cũng chẳng phải xin phỏng vấn cựu Thiếu tá đáng kính để làm bài tập. Todd chỉ yêu cầu Dussander kể chuyện cho mình – chuyện về những trò giết chóc trong nạn diệt chủng mà ông ta đã chứng kiến, đã nhúng tay vào. Hẳn những lời kể đó không thể tìm được trong sách vở, thế nên Todd – với nỗi ám ảnh sẵn có cho thế chiến thứ II, cho Đức Quốc Xã, cho nạn diệt chủng và cho mọi thứ liên quan đến chúng – chăm chú lắng nghe như uống từng câu chữ của Dussander từ ngày này qua ngày khác.

Ban đầu chỉ là nỗi tò mò về những thứ mà trường học không dám dạy, dần dà những câu chuyện của Dussander với Todd có lẽ còn hấp dẫn hơn cả truyện cổ tích trong mắt đứa trẻ thơ.

'Apt Pupil': Khi thầy dạy cái ác cho bạn là Thiếu tá Đức Quốc Xã thì 'đừng dại mà đùa với lửa'
Nguồn ảnh: Entertainment

Để rồi khi những lời kể đó đi vào cả giấc ngủ của Todd, cậu bắt đầu biến mình thành một tên Đức Quốc Xã thực thụ - không phải ở ngoại hình, mà từ trong suy nghĩ và tâm tính.

Hoặc có lẽ ngay ở giây phút chạm mặt Dussander, con quỷ ẩn trong tâm hồn Todd Bowden đã trở mình thức dậy, từ từ lộ ra bản chất của một kẻ tâm thần lấy giết chóc làm niềm vui. Và Kurt Dussander, từ ông già đang cố gắng an phận những năm tháng cuối đời lại sống dậy cái hứng thú tội ác của một thời vẻ vang và lừng lẫy.

Giữa ông và Todd không còn bất kỳ một sự tôn trọng nhất định nào dành cho nhau: họ như một người bị tống tiền và một kẻ tống tiền. Tréo ngoe thay khi người tưởng chừng là nạn nhân ở đây lại bị đe dọa bởi chính những tội ác không thể dung thứ của mình, và cậu trai trẻ dường như nắm phần chủ động thật ra lại bị ám ảnh đến mức phải dựa vào lão nạn nhân kia mà tìm nguồn khuây khỏa trong những câu chuyện đầy ác độc của lão.

'Apt Pupil': Khi thầy dạy cái ác cho bạn là Thiếu tá Đức Quốc Xã thì 'đừng dại mà đùa với lửa'
Kurt Dussander trong bộ quân phục Đức Quốc Xã mà Todd buộc ông phải mặc và hành quân trong chính căn bếp của mình. Nguồn ảnh: talkfilmsociety.com
'Apt Pupil': Khi thầy dạy cái ác cho bạn là Thiếu tá Đức Quốc Xã thì 'đừng dại mà đùa với lửa'
Nhưng sự thật thì ai mới là kẻ trên cơ trong mối quan hệ này? Nguồn ảnh: Sopitas.com

Nhưng một tên Đức Quốc Xã đã ra lệnh tàn sát bao nhiêu người thì không phải là kẻ đơn giản, cho dù ông đã ở cái tuổi gần đất xa trời. Trận chiến yên bình với sự cam chịu của Dussander bất ngờ trở về thế cân bằng khi ông dùng cái lươn lẹo và già đời sẵn có để đưa Todd vào một vòng lẩn quẩn, nơi cả hai dù đã căm ghét nhau đến tận cùng nhưng chẳng ai có thể giết ai.

Cuộc sống ở miền Nam California tưởng như lại trở về cái guồng quay vốn có của nó, nhưng ngờ đâu ông già Dussander lại khuất phục trước cái bản ngã là một tên tội phạm chiến tranh của mình. Và Todd Bowden có thể xem như người châm ngòi cho mọi chuyện – một thứ ngòi nổ cháy âm ỉ, từ tốn cho đến khi thiêu rụi toàn bộ nhân dạng giả cũng như tính mạng của Kurt Dussander, rồi suýt cháy xém đến cả cuộc sống của cậu.

'Apt Pupil': Khi thầy dạy cái ác cho bạn là Thiếu tá Đức Quốc Xã thì 'đừng dại mà đùa với lửa'
Khi hai con người căm ghét nhau đến mức có thể lao vào đâm chết kẻ còn lại bất cứ lúc nào vẫn bị ràng buộc để không thể giết nhau. Nguồn ảnh: The Retroist

So với tiểu thuyết gốc của bậc thầy kinh dị Stephen King, niềm vui giết chóc của Todd Bowden đã bị giảm đến tối thiểu, và cái kết của Todd cũng kịch tính hơn nhiều so với bộ phim chuyển thể, khi cậu giết chết một giáo viên, sau đó xả súng tàn sát trên đường cao tốc suốt năm giờ đồng hồ và bị cảnh sát bắn hạ.

Todd Bowden của bộ phim Apt Pupil dễ dàng qua mặt cảnh sát cũng như đủ bình tĩnh và thông minh để đe dọa chính người thầy giáo đã từng dốc sức giúp đỡ mình.

Một cái kết tưởng chừng đã ổn thỏa cho nhân vật chính của chúng ta – cậu học trò xuất sắc – nhưng liệu Todd có thể thoát khỏi con quỷ dữ của sự tàn nhẫn và ác độc vốn đã trỗi dậy tự lúc nào hay không, chắc hẳn chẳng ai biết được.

Trái với nhiều danh sách thiếu tìm hiểu đã xếp Apt Pupil vào thể loại phim đồng tính, yếu tố này trong phim đóng những vai trò rất nhỏ và không tham gia nhiều đến nội dung cũng như mạch phim.

Apt Pupil đủ kịch tính, mạch lạc để níu chân khán giả, cũng vừa đủ những hình ảnh đáng sợ khiến người xem rợn người. Tổng thể bộ phim như câu chuyện về một cuộc học hỏi để trở nên tàn ác.

Không thể không nhắc đến diễn xuất tuyệt vời của Brad Renfro trong vai Todd Bowden – Brad Renfro là một tài năng, một ngôi sao băng từng cháy rực rỡ trên nền trời Hollywood để rồi tắt ngấm mãi mãi khi mới chỉ ở tuổi 25.

'Apt Pupil': Khi thầy dạy cái ác cho bạn là Thiếu tá Đức Quốc Xã thì 'đừng dại mà đùa với lửa'
Năm 2008 - 10 năm sau khi Apt Pupil ra rạp, Brad Renfro qua đời sau nhiều năm đắm chìm trong rượu bia và ma túy.