Lịch sử

Kỹ thuật làm trắng răng ở thời Victoria: Thô sơ và đầy rủi ro

Mai Mèo
Người phương Tây khi xưa tất nhiên là không theo mốt răng đen của dân Việt Nam, nhưng không có nghĩa là răng họ trắng sáng và đều tăm tắp đâu nhé.

Sự thật ở đây, là không phải ai ở thế kỷ 19 cũng có một hàm răng chắc khỏe. Khá hiếm là đằng khác. Cũng đúng, vì ở vào cái thời chưa có miếng dán trắng răng Crest, chưa có các phương thức thẩm mỹ như bọc răng sứ, và tay nghề các nha sĩ vẫn ở mức… thô sơ, thì khả năng cao là bạn sẽ được diện kiến những vị anh hùng, hiệp sĩ với hàm răng xỉn màu hoặc rụng mất vài chiếc răng, thay vì một anh đẹp trai với nụ cười chói lóa.

Kỹ thuật làm trắng răng ở thời Victoria: Thô sơ và đầy rủi ro
Vị nha sĩ đang khám răng cho một nữ bệnh nhân có ngoại hình ưa nhìn, tranh vẽ vào thế kỷ 19

Đó là chưa kể đến việc người thời xưa cũng không chú ý lắm đến việc vệ sinh răng miệng sao cho đúng. Một vài sách báo xuất bản ở thời này còn khuyến khích mọi người đánh răng những năm lần mỗi ngày. Ví dụ như quyển sách The Teeth and How to Save Them xuất bản năm 1873 đã khuyên rằng: “Để đảm bảo một sự sạch sẽ đầy hợp lý, một vị giác ổn định và hơi thở thơm tho, thì răng của bạn cần được làm sạch năm lần mỗi ngày. Đánh răng sau mỗi bữa ăn, trong khi rửa ráy vào buổi sáng, và thêm một lần trước khi đi nghỉ.”

Người xưa đánh răng cùng với xà phòng castile (loại xà phòng chủ yếu làm từ dầu olive, khác với các loại xà phòng có thành phần chính là mỡ động vật), hoặc các loại thuốc đánh răng ở dạng lỏng, kem hay bột. Các loại thuốc đánh răng này được bày bán ở cửa hàng dược phẩm, và đôi lúc được cho thêm hương liệu và tinh chất hoa hồng, bạc hà hoặc vanilla.

Cũng có những công thức thông dụng hơn cho thuốc đánh răng với các thành phần như đá phấn, long não, quinine. Người ta tin rằng một hỗn hợp càng chứa nhiều chất mài mòn thì khả năng làm trắng răng cũng cao hơn.

Kỹ thuật làm trắng răng ở thời Victoria: Thô sơ và đầy rủi ro
Tờ quảng cáo các sản phẩm làm sạch răng miệng của nhãn hiệu Dr. Ziemer Alexandra hồi năm 1894

Nhiều phương pháp làm trắng răng ở thời Victoria khá là… không ổn cho lắm. Trong hằng hà sa số các phương pháp đó thì than được nghiền thành bột hoặc trộn thành dạng kem là phổ biến nhất.

Trong bản in năm 1860 của quyển Mackenzie’s Five Thousand Receipts in All the Useful and Domestic Arts, một công thức làm trắng răng từ than và mật ong được đề cập đến. Xét về hiệu quả thì hỗn hợp này giúp răng trắng ra một cách đáng kể, nhưng về lâu dài, than có thể làm phần nướu bị sưng tấy cũng như gây ra bệnh viêm nha chu.

Tẩy trắng răng cũng là một lựa chọn khác, từ khoảng năm 1830, axit oxalic được dùng chỉ để phục vụ cho những hàm răng cần được nâng tông. Người ta còn dùng đến các dung dịch như axit nitric loãng, clorua có trong natri cacbonat hay xyanua trong kali.

Đương nhiên những dung dịch này sẽ gây tổn thương cho răng và các mô xung quanh, thế nên không thiếu những khuyến cáo rằng đừng bao giờ tự ý sử dụng các phương pháp này trừ khi chúng được thực hiện bởi một vị nha sĩ có chuyên môn và tay nghề.

Kỹ thuật làm trắng răng ở thời Victoria: Thô sơ và đầy rủi ro
Một người phụ nữ luống tuổi lo lắng khi phải đến gặp nha sĩ, tranh vẽ của S.Wood (1870-1944)

Có kha khá câu chuyện kinh dị về những ca làm trắng răng trở thành một tấn bi kịch của người thời Victoria. Hồi năm 1848, quyển A Popular Treatise On The Teeth của nhà giải phẫu răng hàm mặt Mayo Smith đã kể lại câu chuyện về hai ông nha sĩ rày đây mai đó, đi qua nhiều ngôi làng để bán công thức làm trắng răng của mình.

Cứ ghé nhà nào là hai ông nha sĩ lại bôi lên răng của gia chủ một loại dung dịch. Bởi rõ ràng là loại dung dịch này làm răng trắng lên thật mau lẹ, hai ông nha sĩ cũng lấy khoản tiền công ít hơn những nha sĩ khác, thế là người dân mặc định rằng răng của họ đã được làm sạch toàn diện.

Thật không may cho những người dân này, khi chỉ sau đó vài ngày, răng họ chuyển sang màu đen, men răng bị ăn mòn và bắt buộc phải nhổ bỏ. Sau phân tích, người ta phát hiện thứ dung dịch mà hai ông nha sĩ lang băm kia dùng để tẩy trắng răng chính là axit sulfuric – một trong những chất nguy hiểm nhất khi tiếp xúc với răng.

Kỹ thuật làm trắng răng ở thời Victoria: Thô sơ và đầy rủi ro
The Dentist, tranh vẽ của họa sĩ Gerrit Van Honthorst

Ở thời này, không thiếu sách báo cười cợt những hàm răng sáng bóng. Ấn bản năm 1874 của tờ tạp chí London Belgravia cho rằng một bộ răng trắng sáng là xấu tuyệt đối, chướng mắt và thiếu tự nhiên. “Một cô gái trẻ khi trưng hàm răng trắng của mình ra, trông không khác nào cô ta chuẩn bị cắn thứ gì đó”.

Tờ báo này còn khuyên mọi người nên tránh xa những loại thuốc đánh răng có công dụng làm trắng và để cho hàm răng của mình ở đúng với màu sắc tự nhiên của nó, cho dù xét về mặt thẩm mỹ thì màu sắc tự nhiên này không đúng lắm với mong muốn của nhiều người.

Ngày nay, chúng ta đã biết nhiều hơn về việc chăm sóc răng miệng cũng như không thiếu những cách để phục hồi một bộ răng xỉn màu hoặc hư tổn. Nhưng biết đâu được khi về sau này, các thế hệ con cháu chúng ta phát hiện ra một vài cách chăm sóc răng miệng ngày nay mà chúng ta sử dụng là nguy hiểm?

Nguồn bài: mimimatthews.