Lịch sử

Nguồn gốc và những câu chuyện ly kỳ đằng sau các nhân vật nổi tiếng trong truyện cổ dân gian Brazil

Colima
Cá heo hồng có thể biến thành nam nhân đẹp trai rồi quyến rũ phụ nữ hay rắn khổng lồ với máu là cầu vồng là những truyện cổ rất phổ biến ở Brazil.

Có lẽ bất cứ quốc gia nào cũng đều sở hữu kho tàng truyện cổ dân gian của riêng mình. Thông thường, chúng là những truyền thuyết được tạo ra từ nhiều thế kỷ trước để giải thích những điều mà tổ tiên ta không thể nào đưa ra lời giải thích hợp lý.

Hiển nhiên, Brazil cũng không phải ngoại lệ. Dưới đây là một số giai thoại dân gian nổi tiếng đến từ quốc gia Nam Mỹ cũng như nguồn gốc ra đời của chúng.

1. Negrinho do Pastoreio (Cậu bé da đen của Đồng cỏ)

Negrinho là một cậu bé nô lệ bị chủ sở hữu đánh đập và bỏ mặt trong tình trạng trần truồng, chảy máu trên một ổ kiến vì làm mất một con ngựa. Hình phạt này đã từng được các chủ nô châu Âu áp dụng cho nô lệ của họ.

Ngày hôm sau, tên chủ nô vô cùng sợ hãi khi đi kiểm tra tình trạng Negrinho, vì cậu bé vẫn đứng đó, với làn da mịn màng không có dấu vết đánh đập hay kiến cắn. Thấy vậy, hắn liền quăng mình xuống đất và cầu xin sự tha thứ. Cậu bé không trả lời gì, chỉ lên ngựa và biến mất.

Một bức tượng của cậu bé Negrinho.

Truyền thuyết này có nguồn gốc từ Thiên chúa giáo ở châu Phi. Trong các phiên bản cũ của câu chuyện, chính Đức Mẹ Đồng Trinh Maria đã chữa lành cho cậu bé. Người ta tin rằng lý do duy nhất mà giai thoại này tồn tại là để tác động đến người tham gia tôn giáo, cho thấy sức mạnh của các vị thánh trong việc giúp đỡ mọi người. Tuy nhiên, câu chuyện đã sớm được những người Brazil chống lại chế độ nô lệ tiếp thu như một lời cảnh báo dành cho các chủ nô.

2. Lobisomen (Người sói)

Truyền thuyết về một sinh vật giống người sói tồn tại ở rất nhiều quốc gia. Đối với người Brazil, nguồn gốc của nhân vật này hơi khác so với các câu chuyện thông thường tại châu Âu. Người ta kể rằng ngày xưa có đứa con trai thứ bảy trong một gia đình bị nguyền rủa. Vào một đêm trăng tròn, anh ta biến thành một con quái vật nửa người nửa sói và đi ra ngoài để săn bất cứ thứ gì cản đường mình.

Truyền thuyết về người sói Brazil thật sự chỉ là một bản sao của các truyền thuyết gốc châu Âu. Tuy có nhiều lời giải thích khác nhau, nhưng phiên bản được mọi người chấp nhận nhiều nhất là người sói trên thực tế chỉ là một con người bằng xương bằng thịt. Tuy nhiên, tội ác của chúng khủng khiếp đến nỗi mọi người muốn tin rằng chỉ quái vật mới có thể làm ra những chuyện như vậy.

3. Cuca

Truyền thuyết kể rằng nếu trẻ con ở Brazil không vâng lời, một bà già xấu xí với khuôn mặt cá sấu sẽ bắt cóc và nấu chúng trong vạc của bà ta.

Cuca thực ra là một phiên bản khác của nhân vật Ông Kẹ nổi tiếng. Truyền thuyết này được tạo ra nhằm mục đích răn đe trẻ em và khiến chúng vâng lời cha mẹ.

4. Boitatá (Rắn lửa)

Boitatá là một con rắn lửa khổng lồ bảo vệ các cánh đồng khỏi những kẻ gây hỏa hoạn. Nó sống dưới nước và có thể biến thành một khúc gỗ đang cháy để thiêu rụi những kẻ đốt rừng.

Truyền thuyết do một bộ lạc người bản địa Tupi-Guarani sáng tạo nên (boi có nghĩa là rắn còn tatá là lửa). Họ tạo ra câu chuyện này để giải thích hiện tượng ma trơi.

5. Boto-Cor-de-Rosa (Cá heo hồng)

Truyền thuyết kể rằng Boto là một con cá heo màu hồng. Khi lên bờ, nó biến thành một người đàn ông rất đẹp trai và quyến rũ rồi tán tỉnh tất cả những người phụ nữ xinh đẹp mà mình gặp. Sau đó, Boto đưa những cô gái trẻ đến bờ sông để ân ái. Trước khi bình minh đến, nó lại lặn xuống nước để biến thành cá heo và để lại các cô gái đã mang thai giọt máu của mình.

Câu chuyện này có thể là phiên bản còn sót lại của truyền thuyết gốc về Ipupiara, một người cá đã đưa ngư dân xuống đáy sông rồi nuốt chửng họ. Một dị bản khác về Ipupiara là huyền thoại về nàng tiên cá người Brazil Iara. Cô quyến rũ đàn ông và đưa họ xuống đáy biển.

Tất cả những truyền thuyết này được lấy cảm hứng từ những câu chuyện về nàng tiên cá ở châu Âu. Người ta tin rằng mục đích của các câu chuyện này là để đảm bảo phụ nữ vẫn còn trinh cho đến khi họ kết hôn. Đó giống như một lời cảnh báo rằng nếu có quan hệ tình dục trước hôn nhân, những điều tồi tệ sẽ xảy ra với họ.

6. Curupira

Curupira là một sinh vật có mái tóc lửa và đôi chân bị xoay ngược về phía sau. Anh ta thường đi cùng với động vật và là người bảo vệ của các khu rừng. Curupira tấn công thợ săn và khiến họ bị lạc trong rừng và không bao giờ có thể trở về. Còn có những tên gọi khác như Caipora và Pai-do-Mato, sinh vật này là một phần của thần thoại Tupi-Guarani.

Nhiều khả năng huyền thoại về Curupira hay Caipora bắt nguồn từ Anhangá, một thực thể xấu xa gây ra bệnh tật hoặc giết chết những người dân bản địa. Những truyền thuyết tương tự cũng xuất hiện rất nhiều ở khu vực Trung Mỹ và trong văn hóa Latin.

Theo thời gian, các tình tiết được giảm nhẹ và Curupira trở thành người bảo vệ rừng. Tuy nhiên, những báo cáo từ các tu sĩ Dòng Tên cho biết, vào thời điểm Brazil trở thành thuộc địa, người bản địa vẫn sợ Curupira và thậm chí còn hiến tế cho sinh vật này.

7. Mula-Sem-Cabeça (Con la không đầu)

Truyện kể rằng ngày xưa có một người phụ nữ đem lòng yêu một linh mục. Nàng trở thành một con la không đầu với lửa thay thế cho khuôn mặt. Mỗi đêm, cô rong ruổi khắp các ngôi làng và tấn công bất cứ ai. Cách duy nhất để phá bỏ lời nguyền là loại bỏ móng hoặc một giọt máu của nàng.

Truyền thuyết bắt nguồn từ cộng đồng người Tây Ban Nha và Bồ Đào Nha với mục đích răn đe các cô gái trẻ. Vào thời điểm truyền thuyết ra đời, cả hai quốc gia trên đều rất sùng đạo và coi trọng các quy tắc của Giáo hội.

Vì vậy, để ngăn phụ nữ đem lòng yêu thương các linh mục và mất đi trinh tiết trước khi kết hôn, một số giai thoại được tạo ra để làm họ sợ. Đây là một trong số ít những câu chuyện được đưa đến Brazil trong thời kỳ thuộc địa.

8. Saci Pererê

Là một trong những truyền thuyết nổi tiếng nhất ở Brazil, Saci Pererê là cậu bé da đen một chân đội mũ đỏ và mang theo một cái tẩu. Cậu bé luôn chơi khăm mọi người và có thể biến thành một cơn lốc. Tuy nhiên, người ta có thể bắt Saci Pererê bằng cái rây và chai.

Truyền thuyết này bắt nguồn từ Bồ Đào Nha và bị trộn lẫn với câu chuyện về Matita-Perera của người bản địa Tupinambás khi du nhập vào Brazil. Tương truyền, Matita-Perera là một loài chim bí ẩn và rất khó xác định tiếng hót của chúng phát ra từ đâu. Theo thời gian, con chim trở thành một cậu bé da đen và Saci Pererê ra đời từ đó.

Saci Pererê có thể đã được tạo ra để giải thích sự hình thành của những cơn lốc nhỏ mà tổ tiên người Brazil không thể hiểu được.

9. Boiuna (Rắn khổng lồ)

Boiuna là một con rắn khổng lồ đến từ khu vực Bắc Brazil. Nó sống giữa những tảng đá dưới sông hay đầm phá, thường đánh chìm các con thuyền xấu số trong địa phận của mình. Khi rời khỏi những tảng đá, Boiuna tạo ra sấm sét và làm trời mưa. Tuy nhiên, theo quan niệm dân gian, mặt trăng là đầu của con rắn, các ngôi sao là đôi mắt và cầu vồng là máu của Boiuna.

Vậy nguồn gốc của giai thoại này thật sự đến từ đâu? Rất có thể con rắn khổng lồ chỉ là một con trăn sống ở các con sông trong khu vực đó. Và giống như bất kỳ truyền thuyết nào, các câu chuyện về nó đã bị phóng đại đến mức con rắn trở nên khổng lồ và sở hữu nhiều quyền năng.

Nguồn bài: Bored Panda