Tin tức

Mô hình học 9+: Lựa chọn mới cho học sinh THCS muốn lấy cả bằng THPT và học nghề cùng lúc

Chou Chou
Với chương trình học mới này, học sinh THCS sẽ rút ngắn được thời gian học tập, cũng như có nhiều cơ hội tiếp cận thị trường việc làm hơn.

Một mùa tuyển sinh nữa lại tới gần, và các học sinh THCS lại đắn đo trước lựa chọn tiếp tục theo học THPT hay rẽ hướng sang các trường trung cấp dạy nghề để có cơ hội việc làm ổn định trong tương lai. Đây vốn là một bài toán khó đối với không những các bạn trẻ mà còn với cả các bậc phụ huynh có con đang đứng trước kỳ thi vào lớp 10 - một trong những ngưỡng cửa quan trọng của cuộc đời.

Trên thực tế, việc cạnh tranh quá khốc liệt để vào được một trường THPT công lập vốn đã là điều không thể tránh khỏi trong nhiều năm trở lại đây. Hàng năm, thường chỉ có khoảng 70% thí sinh đỗ vào các trường công lập. Với những trường top đầu, tỉ lệ chọi có thể lên tới 1:6.

Không những phải bỏ rất nhiều công sức để có được tấm vé học tiếp THPT, tương lai vào Đại học của các bạn trẻ sau đó cũng còn rất mịt mù cũng như định hướng nghề nghiệp sau khi tốt nghiệp Đại học vẫn còn là dấu hỏi lớn.

Hàng năm, các trường Đại học công bố tỉ lệ sinh viên tốt nghiệp có việc làm ở mức rất cao, thường từ 80-90%, nhưng làm việc gì thì... không ai chắc. Thậm chí, rất nhiều sinh viên sau khi ra trường phải làm trái ngành, trái nghề, tức là bỏ phí công sức và nỗ lực trong suốt nhiều năm học tập. Một số khác lại có nghề nghiệp với mức lương quá thấp, không xứng đáng với những gì đã bỏ ra để học tập và rèn luyện.

Hơn thế nữa, việc học Đại học thông thường có rất nhiều kiến thức hàn lâm và chuyên sâu, không phù hợp với những bạn không yêu thích và không có định hướng nghiên cứu. Việc "miễn cưỡng" vào Đại học theo mong muốn của phụ huynh sẽ chỉ khiến cho các bạn trẻ nhanh chóng mệt mỏi, học chống chế và không đạt được kết quả như ý muốn.

Việc học sinh ồ ạt học THPT rồi lên Đại học theo kiểu "hình thức" cũng khiến cho lực lượng xã hội trở nên rất mất cân bằng. Tình trạng "thừa thầy thiếu thợ", nhưng các "thầy" cũng lại chưa có những kỹ năng phù hợp theo yêu cầu, khiến cho các doanh nghiệp muốn tuyển sinh viên Đại học cũng khó, nhưng tuyển người có trình độ tay nghề cũng... không có.

Trước thực trạng này, vào năm 2019, Bộ Lao Động và Thương binh Xã hội và Bộ Giáo dục và Đào tạo đã mở hướng mô hình học 9+ nhằm giúp các học sinh THCS có thêm lựa chọn cho tương lai của mình.

Cụ thể, mô hình học 9+ đào tạo song hành học nghề và văn hóa sau khi học sinh tốt nghiệp lớp 9. Sau khi hoàn thành chương trình, học sinh sẽ vừa nhận bằng THPT và bằng trung cấp nghề, và có thể tiếp tục liên thông lên bậc cao đẳng, đại học, rút ngắn tới 70% thời gian đào tạo cũng như rất nhiều chi phí.

Mô hình này đã được áp dụng ở nhiều quốc gia trên thế giới và thu được nhiều hiệu quả tích cực. Học sinh sau khi hoàn thành mô hình này không những có được kỹ năng tay nghề cao, mà còn có những kiến thức văn hóa tương tự như các học sinh khác.

Điểm ưu việt của chương trình này là ở chỗ các em có thể ngay lập tức gia nhập thị trường lao động với trình độ thực tế của mình nếu không có nhu cầu học cao đẳng hay đại học . Đây vốn là điều mà tất cả các học sinh cũng như phụ huynh chú ý, bởi mục đích cuối cùng của việc học tập vẫn là có được một việc làm tốt và phù hợp với bản thân.

Đồng thời, cánh cửa học lên các bậc học cao hơn đối với các học sinh theo mô hình 9+ cũng không hề khép lại, ngược lại vô cùng rộng mở, bởi các em vẫn có những kiến thức nền tảng để có thể theo học các hệ học này. Thậm chí, các học sinh này sẽ có những định hướng rõ ràng cũng như con đường đúng đắn hơn trong quá trình học tập của mình, bởi các em đã có được kỹ năng thực tế tốt và sẽ biết áp dụng và kết hợp những kỹ năng này với những kiến thức học mới.

Tuy nhiên, mô hình 9+ vẫn được ít người biết tới, hoặc có biết tới nhưng e ngại, bởi từ sâu trong suy nghĩ của đa số các bậc làm cha mẹ, việc cho con cái "bỏ ngang", không học THPT mà sang "trường trung cấp", "trường nghề" vẫn sẽ để lại tai tiếng không tốt cho họ cũng như con cái họ về sau.

Mặc dù rất nhiều bạn trẻ đã có quan điểm cởi mở về việc không dự thi vào lớp 10 và chuyển hướng sang học nghề để có được tương lai chắc chắn và ổn định hơn, rào cản lớn nhất vẫn đến từ phía các vị phụ huynh. Sẽ cần rất nhiều thời gian để thuyết phục các cha mẹ để các em có thể theo học mô hình này và nắm chắc được sự nghiệp của mình.