Tin tức

Trí thông minh nhân tạo: Hy vọng, tương lai và nỗi sợ

H.Khanh

Trong lúc chúng ta đọc báo mỗi sáng, có một cuộc cách mạng đang xảy ra và chính cuộc cách mạng đó sẽ làm thay đổi lối sống của nhân loại trong tương lai gần, đó chính là Trí Thông Minh Nhân Tạo (AI).

Một công ty ở Wales đã và đang sử dụng hệ thống AI để cảnh báo và ngăn chặn vũ khí hóa-sinh từ Triều Tiên.

Cũng trong thời gian gần đây, Lloyd, một công ty bảo hiểm ở Anh cũng đã hợp tác với hãng luật sử dụng AI kèm với lời cam kết: “Trong thập kỷ tiếp theo, ngành công nghiệp bảo hiểm sẽ trở nên vững chãi hơn với sự trợ giúp từ trí khôn nhân tạo.”

Đây chỉ là vài ví dụ nhỏ trong số rất nhiều những tiềm năng mà AI có thể mang lại cho con người.

Cũng trong tháng này, tại London đã có buổi ra mắt bộ phim tài liệu cảm động về một trong những chiến công lớn nhất của AI, DeepMind (Một hệ thống AI của Google) đã giành chiến thắng trước kỳ thủ cờ vây Lee Sedol. Và như để khẳng định vị trí của AI, cuối tuần vừa rồi, một báo cáo về những việc trước mắt cần phải làm để phát triển AI đã được xuất bản, giành được quan tâm từ phía các chính trị gia, các nhà đề ra chính sách và cánh nhà báo. Báo cáo được phê duyệt từ phía chính phủ và được viết bởi 2 nhà lập trình viên Giáo Sư Dame Wendy Hall và Tiến Sĩ Jerome Pesenti.

Trí thông minh nhân tạo: Hy vọng, tương lai và nỗi sợ

Họ cho rằng, Vương quốc Anh hiện tại đang là trung tâm của trí thông minh nhân tạo và chính phủ nên hành động để củng cố vị trí đó. Một số yêu cầu trong báo cáo của họ:

  • Đầu tư thêm vào các nghiên cứu chuyên môn.
  • Phát triển công nghiệp, đặt trọng tâm vào ngành giáo dục.
  • Cung cấp cơ sở, điều kiện cho các nhà nghiên cứu AI làm việc.
  • Khuyến khích, thúc đẩy việc sử dụng AI đối với các công ty lớn.

Các điều khoản trên đều nghe có vẻ rất hợp lý và có thể thực hiện được. Hơn nữa, các điều khoản này được xây dựng dựa trên việc phát triển AI và đưa AI vào những lĩnh vực của đời sống có thể làm thay đổi nền kinh tế chứ không đơn thuần chỉ là lý thuyết và các mẫu thử.

Dường như với sự tiến bộ trong vi mạch xử lý, khả năng truy cập các cơ sở dữ liệu lớn cùng với các thuật toán cao cấp hơn, AI sẽ có khả năng giúp con người vượt qua những hạn chế trong đời sống. Tuy nhiên, những tác động của AI lên đời sống của con người hiện nay, từ công việc cho đến các ngành công nghiệp như chăm sóc sức khoẻ, giao thông vận tải vẫn còn quá nhỏ.

Điều đó làm chúng ta băn khoăn, có khi nào AI là một thứ đang được kì vọng quá mức và sẽ không thật sự có tác dụng. Hãy cùng đi sâu vào phân tích báo cáo về AI đã nói ở trên:

“Chúng ta đang ở ngưỡng cửa của một thời kì mà hiệu quả lao động cùng với sự thịnh vượng sẽ đến từ chính máy móc chúng ta tạo ra."

Đây là một điều thật sự đã quá rõ ràng, ngay từ khi cái bánh xe đầu tiên được phát minh, cho đến cái máy rửa chén, tất cả đều được dùng để phục vụ con người, đồng thời tăng năng suất cũng như hiệu quả làm việc.

Cũng như những năm 1950 và 1960, cuộc cách mạng về AI cũng sẽ có ý nghĩa tương đương với cuộc cách mạng công nghiệp, nâng cao chất lượng sống của con người.

“Tốc độ tăng trưởng của AI ngày càng nhanh, và chính AI là nguyên nhân thúc đẩy sự tăng trưởng đó. Sẽ đến một thời điểm việc này lọt ra khỏi tầm kiểm soát.”

Trước khi bàn đến ý kiến này, chúng ta sẽ cần nhìn lại tốc độ phát triển của công nghệ những năm gần đây. Cái máy tính để bàn của chúng ta đã có thể phân biệt giữa chó - mèo và có thể hiểu được gần hết tất cả các ngôn ngữ đang tồn tại. Tuy nhiên, là một giống loài thông minh, chúng ta vẫn đang sống rất ổn, cơ thể chúng ta vẫn chưa trở nên quá phụ thuộc vào máy móc.

Các phần mềm có thể đang phát triển rất mạnh, nhưng phần cứng thì không – cứ nhìn một con robot chơi đá banh đi và bạn sẽ cảm thấy yên tâm hơn về việc đến khi nào robot mới có thể thay thế loài người.

Nói chung, lo sợ việc AI phát triển quá nhanh có lẽ là một việc quá xa vời và không khả thi cho lắm.

“[Accenture] ước tính rằng đến năm 2035, AI sẽ mang về một khoản lợi nhuận 814 triệu đô-la cho anh, nâng cao chỉ số tổng giá trị gia tăng lên từ 2.5 đến 3.9%.”

GVA – Gross value added (Chỉ số giá trị gia tăng) cũng khá gần với GDP – Gross domestic product (Tổng giá trị sản phẩm nội địa), các chỉ số cơ bản dùng để đánh giá mức phát triển kinh tế của một quốc gia, bao gồm tất cả các ngành kinh tế trong một năm.

Theo lời một nhà kinh tế học, với mức tăng trưởng có thể lên đến 3.9%, đây là một điều quả thực hết sức đáng kinh ngạc, vượt xa mức tăng trưởng trong thời kì diễn ra cuộc cách mạng công nghiệp những năm 1950. Hơn thế nữa, khi nhìn vào tốc độ tăng trưởng kinh tế của Anh trước khi phát triển AI, chúng ta có thể dễ dàng thấy một đường thẳng.

Những tiến bộ về công nghệ có thể sẽ cần một thời gian để xuất hiện nhiều hơn. Các chủ nhà máy đã phải tốn rất nhiều thập kỷ mới có thể nhận ra rằng năng lượng điện hiệu quả hơn năng lượng hơi nước rất nhiều.

Có thể trong tương lai, chúng ta sẽ thấy những luật sư robot làm việc hiệu quả hơn, công minh và theo pháp luật. Danh sách chờ khám bệnh sẽ không còn dài khi đã có đội ngũ robot đẩy cao năng suất. Tắc nghẽn giao thông sẽ không còn khi các thành phố đầu tư vào xe buýt và xe ô tô tự lái, đưa đón người dân theo một hệ thống nhất định.

Trí thông minh nhân tạo: Hy vọng, tương lai và nỗi sợ

Tất cả những mục tiêu trên đều đã có thể thực hiện, nhưng chúng ta phải lạc quan nếu muốn tin rằng chính phủ sẽ xây dựng các cơ sở cần thiết và xã hội sẽ hoàn toàn chấp nhận những sự thay đổi này.

Tuần trước, một buổi họp kín của Thượng Nghị viện Vương quốc Liên hiệp Anh và Bắc Ireland đã được tổ chức, giáo sư Hall, cùng với 2 tiến sĩ hàng đầu trong lĩnh vực này đã lên tiếng về tiềm năng của AI. Họ nói về việc Vương Quốc Anh có thể là trung tâm của trí khôn nhân tạo và sự cấp bách của việc phát triển những ưu điểm, đồng thời giúp ngăn chặn những tác hại có thể tạo ra bởi AI.

Cũng tại buổi họp, 3 nhà báo đã phản bác các nhà khoa học, cho rằng việc phát triển AI đang thật sự diễn ra chậm hơn những gì họ đề ra, và điều đó cũng có nghĩa là nguy cơ mất việc làm vẫn chưa trở thành hiện thực.

Một khía cạnh về tương lai cũng đã được đề cập – Chúng ta thường đánh giá quá cao việc phát triển công nghệ trong một thời gian ngắn nhưng lại chủ quan đối với những điều nó có thể mang lại trong thời gian dài.

Một ngày nào đó trong tương lai, các nhà khoa học sẽ đúng về việc AI trở thành một phần thiết yếu của đời sống con người, nhưng đó không phải là hôm nay. Vậy nên chúng ta hãy cứ sống như chúng ta vẫn sống, và cùng nhìn vào một tương lai tốt đẹp hơn cho loài người.