Cuộc sống

Toàn cảnh biểu tình Hong Kong: Từ 'phong trào dù vàng 2014' đến xung đột luật dẫn độ 2019

RACCOONISTA
Tổng kết các giai đoạn biểu tình ở Hong Kong từ năm 2014 đến nay, nhân dịp xung đột bạo lực do luật dẫn độ đã lên đến đỉnh điểm vào ngày kỷ niệm 70 năm Quốc Khánh Trung Quốc.

Năm năm trước, vào lúc 5 giờ 57 phút tối ngày 28 tháng 9, cảnh sát đã bắn đạn hơi cay lần đầu tiên vào hàng trăm ngàn người Hong Kong, mở màn cho phong trào dù vàng (hay cách mạng ô dù) và 79 ngày chiếm giữ của phong trào Chiếm lĩnh Trung Hoàn.

su that bai cua du vang va su len ngoi cua o do o hong kong thumbnail
Cách mạng ô dù năm 2014 đòi hỏi quyền dân chủ thực thụ, cụ thể là được quyền đề cử Đặc khu trưởng của người dân Hong Kong.
o du

Phong trào dù vàng năm 2014, đánh dấu sự trỗi dậy của lãnh đạo sinh viên Hoàng Chi Phong. Sáng Thứ Ba ngày 1 tháng 10, nhân dịp 70 năm Quốc Khánh Trung Quốc, hàng nghìn người Hong Kong tụ tập để phản đối bất kể không được cấp phép biểu tình trong ngày này.

Họ không ngần ngại va chạm với cảnh sát, đốt cờ Trung Quốc và những áp phích có nội dung tuyên truyền, các hành vi bạo lực đều được đẩy lên đến đỉnh điểm vì xung đột luật dẫn độ vẫn chưa được giải quyết!

bieu tinh hong kong 2019
Người Hong Kong tạo ra lá cờ Trung Quốc với các ngôi sao được xếp thành hình chữ thập ngoặc của phát xít Đức.
bieu tinh hong kong 2019 1
Biểu tình phản đối Trung Quốc diễn ra mạnh mẽ trong ngày kỷ niệm 7 0 năm Quốc Khánh Trung Quốc.

Trong bài viết này, Lost Bird sẽ tổng hợp những nét chính về 2 phong trào biểu tình lớn và có sức ảnh hưởng nhất của giới trẻ và trí thức Hong Kong trong thập niên 2010s, bao gồm các yếu tố như lãnh đạo phong trào, chân dung người biểu tình, tương quan lực lượng và diễn biến chính.

bieu tinh hong kong

"Từ phong trào dù vàng 2014 - Đến xung đột luật dẫn độ 2019"

1. Những lãnh đạo phong trào có tác động trực tiếp đến diễn biến và tính chất của cuộc biểu tình

Cao điểm của phong trào dù vàng bắt đầu từ tối thứ sáu ngày 26 tháng 9 năm 2014, khi ấy sinh viên bãi khóa đã được một tuần, hàng ngàn người xuống đường tại khu vực các trung tâm thương mại sầm uất nhất Hong Kong, và tại nơi đóng văn phòng chính quyền đặc khu.

phong trao du vang

Sau đó, biểu tình lan qua Vịnh Đồng La (Causeway Bay) và Vượng Giác (Mong Kok), đám đông khiến giao thông tê liệt. Ga tàu điện, bến xe bus phải đóng cửa, nhân viên các công ty phải làm việc tại nhà. Tình hình ngày càng nghiêm trọng khiến cảnh sát đã phải dùng bạo lực đàn áp, không ngần ngại bắn đạn hơi cay để giải tán đám đông.

Người biểu tình trong phong trào dù vàng được tạo cảm hứng bởi 2 nhóm chính, được xem là những lãnh đạo tinh thần bao gồm nhóm Học Dân Tư Triều (Scholarism) được thành lập bởi học sinh trung học và nhóm Chiếm lĩnh Trung Hoàn (Occupy Central) do các trí thức lớn tuổi dẫn dắt.

phong trao du vang 2
Phong trào dù vàng xem trọng hình thức tọa kháng, biểu tình ôn hòa.

Những gương mặt tiêu biểu của nhóm lãnh đạo Học Dân Tư Triều vào năm 2014 bao gồm Hoàng Chi Phong (Joshua Wong), La Quán Thông (Nathan Law), Châu Vĩnh Khang (Alex Chow Yong-kang) và Sầm Ngạo Huy (Lester Shum) - những người trẻ vô cùng năng động và tràn đầy nhiệt huyết.

36856364751 0257eddb87
Ba lãnh đạo phong trào là La Quán Thông (Nathan Law), Chu Vĩnh Khang (Alex Chow), Hoàng Chi Phong (Joshua Wong) đã bị tòa phúc thẩm kết án lần lượt 8, 7 và 6 tháng tù.

Ngược lại, đại diện của Chiếm lĩnh Trung Hoàn là những trung niên trí thức trầm tĩnh, giàu kinh nghiệm chính trị, lựa chọn đường lối bất bạo động, bao gồm cha xứ Châu Diệu Minh, nhà hoạt động nhân quyền Đới Điệu Đình, phó giáo sư luật Trần Kiện Dân.

chiem linh trung hoan
Từ trái qua: Châu Diệu Minh, Đới Điệu Đình, Trần Kiện Dân.

Trong phong trào dù vàng 2014, bởi vì được dẫn dắt bởi một nhóm các lãnh đạo có tổ chức, có đường lối rõ ràng nên những cuộc biểu tình diễn ra vô cùng ôn hòa, không xảy ra dẫm đạp, xung đột bạo lực, đập phá, xả rác và hôi của. Thậm chí BBC, Times và nhiều tờ báo lớn khác cũng ngạc nhiên và gọi đây là một phong trào biểu tình "sạch sẽ và lịch sự nhất thế giới". Chính vì vậy, phong trào dù vàng 2014 rất được dư luận thế giới ủng hộ.

joshua wong
Sau phong trào dù vàng, các lãnh đạo biểu tình đều bị bắt giam. (Ảnh: Hoàng Chi Phong bị cảnh sát khống chế)

Ngược lại, trong phong trào phản đối luật dẫn độ 2019, người biểu tình Hong Kong không hề được dẫn dắt bởi một lãnh đạo tinh thần cụ thể nào. Thực tế là, sau phong trào dù vàng, hầu hết các lãnh đạo được nêu tên ở trên đều đã bị câu lưu, 3 trí thức cầm đầu Chiếm lĩnh Trung Hoàn bị giam 16 tháng, Joshua Wong và các bạn bị tạm giam, bị tòa phúc thẩm đặc khu kết tội xúi giục người khác tham gia vào hoạt động phi pháp.

bieu tinh hong kong 2019 2
Phong trào phản đối luật dẫn độ diễn ra tự phát trên quy mô lớn, không có người lãnh đạo tinh thần nào hiện diện.

Bùng nổ một cách tự phát sau khi dự thảo luật dẫn độ được thông qua, lần này giới trẻ Hong Kong tự hoạch định cuộc biểu tình bằng những lời kêu gọi trên mạng xã hội như Facebook hoặc diễn đàn Reddit, họ triển khai các động thái sau khi cân nhắc và bỏ phiếu trực tuyến, rồi đánh giá hiệu quả của các chiến lược sau mỗi cuộc biểu tình nhỏ lẻ.

phong trao phan doi luat dan do 2019
Sinh viên biểu tình năm 2019 tự trang bị đầy đủ công cụ hỗ trợ, sẵn sàng xung đột với cảnh sát.

Có thể nói đó là một hình thức hoàn toàn dân chủ, lãnh đạo phi tập trung, người lãnh đạo (nếu có) hoàn toàn giấu mặt vì chỉ xuất hiện dưới danh nghĩa một tài khoản trên mạng mà thôi. Điều này tránh được việc họ bị cảnh sát và truyền thông chính quy xác định được danh tính.

scmp map hong kong protest
Khác với những cuộc biểu tình tập trung, có tổ chức và diễn ra với phạm vi hẹp của phong trào dù vàng, phong trào phản đối luật dẫn độ diễn ra vô tổ chức, mạnh mẽ, cuồng nộ ở nhiều nơi khiến cảnh sát không kịp trở tay (Nguồn: SCMP)

Khác với phong trào tọa kháng ôn hòa vào năm 2014, lần này thế hệ trẻ Hong Kong thể hiện một bộ mặt táo bạo hơn, sử dụng nhuần nhuyễn các chiến thuật du kích, đánh úp và trấn giữ những chốt giao thông, nhà ga, sân bay và khu thương mại ở 14/18 quận của Hong Kong.

Các sinh viên chơi trò mèo vờn chuột với cảnh sát, hoàn toàn không ngại khi phải xung đột bạo lực. Nhiều sinh viên bị cảnh sát trấn áp không thương tiếc, bị bắn đạn cao su vào mắt. Để đáp trả, họ dùng bom xăng, đèn chiếu tia laser không ngừng phản kích.

bieu tinh phan doi luat dan do hong kong
Một thanh niên chuẩn bị bom xăng, sẵn sàng phản kích cảnh sát đặc khu.
sinh vien hong kong
Sinh viên phản công bằng tia laser công suất cao, quấy rối người thân của cảnh sát.

Những công cụ như gậy gộc, đồ bảo hộ, thậm chí bom xăng đã được người biểu tình sử dụng để đẩy lùi cảnh sát chống bạo động. Cho đến ngày nay, đúng ngày kỷ niệm Quốc Khánh Trung Quốc 1 tháng 10 năm 2019, tức 3 tháng sau khi những cuộc biểu tình phản đối luật dẫn độ nở rộ khắp nơi, sinh viên Hong Kong vẫn đang kịch liệt chống trả chính quyền và cảnh sát vẫn chưa xác định được ai là nhóm lãnh đạo.

2. Chân dung người biểu tình qua từng thời kỳ

Người biểu tình phong trào dù vàng 2014:

chan dung nguoi bieu tinh 2014
Nguồn: SCMP

- Không đeo mặt nạ, mặc quần áo thông thường.

- Mang theo dây rút zipties để cố định banner, truyền đơn, chướng ngại vật và vải bạt.

- Trang bị bộ đàm để liên lạc, đeo một ruy băng màu vàng ở cổ tay.

- Mang theo chiếc dù vàng như là biểu tượng của phong trào tọa kháng và dùng để che chắn khỏi đạn hơi cay của cảnh sát.

Người biểu tình phong trào phản đối luật dẫn độ 2019:

chan dung nguoi bieu tinh 2019
Nguồn: SCMP

- Đội nón bảo hộ dùng cho trò chơi bắn súng airsoft, kính bảo hộ công nghiệp 3M được mua trên mạng.

- Mặt nạ chống hơi ngạt dùng để bảo vệ mặt và mắt khỏi đạn hơi cay và đạn cao su của cảnh sát.

- Quấn lấy tay bằng vải hoặc túi nhựa để tránh bị sưng viêm khi tiếp xúc với hơi cay.

- Mang theo gậy gộc, ống sắt và khiên tự chế.

- Mang tấm bảo hộ đầu gối và cùi chỏ.

Có thể thấy chân dung người biểu tình của phong trào dù vàng và phong trào chống luật dẫn độ hoàn toàn khác nhau! Những người trẻ rút ra nhiều kinh nghiệm giao tranh với cảnh sát, họ có sự thay đổi cả về diện mạo và thái độ.

Trong phong trào chống luật dẫn độ, sinh viên Hong Kong tự trang bị cho mình bằng tất cả những đồ vật có thể trưng dụng, tự biến mình thành những chiến binh thực sự, hoàn toàn có khả năng áp đảo và giao tranh không mệt mỏi trước lực lượng cảnh sát của đặc khu.

3. Những biểu tượng

Phong trào dù vàng:

phong trao du vang 1

- Cây dù vàng: là loại dù phổ biến được bán rất rẻ trên trang thương mại điện tử, sinh viên học sinh có thể dễ dàng mua được. Ban đầu dùng để che mưa che nắng khi tọa kháng ôn hòa, tuy nhiên về sau trở thành công cụ để chống đỡ đạn hơi cay của cảnh sát, từ đó trở thành biểu tượng.

hong kong protest x485

- Áo thun đen: trở thành đồng phục của người biểu tình, họ dùng màu áo này để tưởng nhớ những người đã ngã xuống ở sự kiện Thiên An Môn, cũng là một cách để công kích Trung Quốc.

ruban vang 2

- Ruy băng vàng: Biểu tượng ruy băng vàng đã xuất hiện 400 năm trước trong một bài thơ của Anh Quốc, khi một người phụ nữ đã đeo để tưởng nhớ người chồng đi xa. Qua thời gian ruy băng vàng biểu tượng cho hy vọng, chiến thắng và tình yêu.

Phong trào phản đối luật dẫn độ:

stream img
Biểu tượng "con mắt rỉ máu" của sinh viên Hong Kong.

- An eye for and eye (biểu tượng con mắt rỉ máu): sau khi cảnh sát quyết định sử dụng súng cao su, làm bị thương mắt của một số người biểu tình. Hình ảnh đôi mắt đẫm máu được dán một miếng băng đã trở thành biểu tượng của người biểu tình phản đối luật dẫn độ, đồng thời có ý nghĩa tố cáo sự dã man của chính quyền đặc khu. Hình ảnh này đi kèm với hashtag #eyeforhk.

pepehongkong

- Pepe the Frog: chú ếch Pepe được xem như biểu tượng của sự đối kháng với chính quyền và hy vọng tự do của người biểu tình. Các banner vẽ hình chú ếch Pepe đôi khi thể hiện chú ếch bị thương ở mắt với một dòng máu rỉ ra.

con duong hongkong

- Con đường Hong Kong: biểu tượng của sự đoàn kết, được tạo nên bởi 200.000 người Hong Kong nắm tay nhau thành một chuỗi dài 60km để thể hiện sự đồng lòng phản đối luật dẫn độ của chính quyền đặc khu.

4. Động thái trong tương lai

Vào năm 2014, phong trào dù vàng kết thúc sau khi cảnh sát trấn áp hết những địa điểm tọa kháng của người biểu tình, xung đột bạo lực nghiêm trọng đã không diễn ra. Tuy nhiên người biểu tình đã để lại một thông điệp:

Chúng tôi sẽ trở lại và mọi thứ chỉ mới bắt đầu!

Sự kiện năm 2019, khi người Hong Kong xuống đường phản đối luật dẫn độ, họ đã thực hiện lời hứa 5 năm trước. Nhiều người biểu tình coi phong trào này là cơ hội ngàn năm có một, với khẩu hiệu "bây giờ hoặc không bao giờ" để đấu tranh cho nền dân chủ chân chính.

Họ sẽ không bỏ cuộc khi chưa chiến đấu, họ quả quyết điều đó khi tuyên bố trong các áp phích của mình:

Nếu chúng tôi bốc cháy, các người cũng cháy cùng chúng tôi!

burn2019

Hôm nay, kỷ niệm 70 năm ngày quốc khánh Trung Quốc, những cuộc biểu tình phản đối chế độ độc tài đang diễn ra ngày càng quyết liệt hơn, với quy mô lớn hơn ở Hong Kong, người biểu tình sẽ không dừng lại cho đến khi chính quyền đặc khu đáp ứng yêu sách mà họ đề ra. Diễn biến tiếp theo của phong trào phản đối luật dẫn độ là vô cùng khó đoán và sẽ tiếp tục tăng tiến kể từ giờ cho đến cuối năm 2019.

Nguồn bài: Tổng Hợp