Lịch sử

Nền y học phát triển của người Maya cổ đại

Neko Punch
Không chỉ phát triển rực rỡ về kiến trúc, toán học và thiên văn học, người Maya còn được biết đến với những thành tựu về y học lúc bấy giờ.

1. Đau răng

Khoáng vật pyrit sắt (Ảnh: Wikipedia)
Trang trí răng của người Maya (Ảnh: National Geographic)

Người Maya rất thành thạo trong chữa trị nha khoa. Răng giả được làm bằng ngọc bích và ngọc lam, dành cho những bệnh nhân nào có tiền để chi trả cho chúng và pyrit sắt được sử dụng để trám răng. Cũng có một xu hướng trong trang trí nha khoa nơi răng được dồn vào từng nhóm một với nhau, ghép thành hình chữ nhật và khoan lỗ. Các lỗ sau đó sẽ được trám bằng ngọc bích hoặc pyrite sắt lấp lánh để tạo ra những hoạ tiết trên hàm răng.

2. Đau đớn

Cơn đau thường được chữa trị bằng cách đưa bệnh nhân vào trạng thái tương tự như hôn mê, sử dụng các chất làm thay đổi tâm trí thường được sử dụng trong các nghi lễ. Hoa, nấm, thuốc lá và thực vật được dùng để sản xuất các chất có cồn đã được thu thập và thường thì chúng được hun lên. Nếu muốn ngấm thuốc nhanh và giảm đau tức thì, người ta sẽ sử dụng một liều thuốc xổ ruột của các nghi lễ.

3. Vết châm, đốt có độc

Xông hơi, hay còn gọi là mazcal, được sử dụng để kích thích cơ thể bệnh nhân đổ mồ hôi và đẩy các tạp chất ra khỏi cơ thể họ. Chúng cũng được sử dụng để điều trị các bệnh như thấp khớp, sốt, mệt mỏi sau trận chiến hoặc dành cho những phụ nữ vừa mới sinh con. Hơi nước nóng được cho là giúp thanh lọc và phục hồi cơ thể, duy trì một cuộc sống lâu dài, khỏe mạnh.

4. Cầu nguyện để không… mắc bệnh đậu mùa

Khi người Tây Ban Nha bắt đầu cuộc viễn chinh đến lãnh thổ của người Maya, họ đã mang theo những căn bệnh mà trước đây những người lương y lành nghề cũng chưa từng thấy, như cúm, sởi và lao. Nhưng bệnh dịch mang lại đại họa chính là bệnh dịch đậu mùa, nó không chỉ tàn phá nền văn minh của người Maya mà còn cướp đi sinh mạng của 90% cư dân bản địa trong vòng một thế kỷ. Ngăn chặn một căn bệnh lây lan nhanh chóng ở quy mô mà trước đây chưa hề tưởng tượng đến là một thách thức cho người Maya, các phương thuốc thảo dược tự nhiên đã không thể nào giúp được họ vượt qua đại dịch này.

5. Nguyên lý chính

Ảnh: Pixabay

Y học Maya tập trung vào quan niệm về sinh lực và ý nghĩ rằng chúng ta có thể điều khiển dòng sinh lực di chuyển đến nơi mình muốn. Vậy nên, việc của người chữa bệnh chính là cân bằng sinh lực, cái mà gắn kết mọi thứ lại với nhau. Vì dòng sinh lực này cũng chạy qua thực vật, cho nên rất nhiều phương pháp chữa bệnh của người Maya đã tập trung vào việc tận dụng hệ thực vật để làm thuốc. Máu quyết định sức khỏe của cơ thể nên mạch máu là cách chính trong việc tìm ra gốc rễ của căn bệnh. Bệnh cũng được phân loại thành bệnh "nóng" hoặc "lạnh"; và các thực phẩm nóng như hành và gừng sẽ được sử dụng để điều trị bệnh lạnh và ngược lại.

Nguồn bài: Historyanswers