Cuộc sống

6 việc bạn có thể làm ngay lập tức để chống biến đổi khí hậu thay vì đi biểu tình

Gấu Mèo Thức Khuya
Bạn không cần đứng trước Liên Hợp Quốc để chỉ trích hay xuống đường hô hào cùng băng rôn và bảng hiệu. Nếu tất cả chúng ta đều làm được những điều sau đây thì sẽ thực sự có ích.

Trước hết các bạn cần xác định rằng biến đổi khí hậu là có thậtnó là điều không tránh khỏi (dù có sự tác động của con người hay không). Mặc dù vậy, biến đổi khí hậu diễn ra nghiêm trọng hơn, để lại hậu quả nặng nề hơn một phần là do con người (khí thải, rác thải, bòn rút vắt kiệt tài nguyên thiên nhiên, tác động tiêu cực đến hệ sinh thái...)

Hàng trăm năm qua, kể từ khi ngành công nghiệp của loài người nhen nhóm cho đến khi phát triển vượt bật như ngày nay, cộng với thói quen sản xuất - tiêu dùng lãng phí, vô tổ chức của phần lớn cư dân trên địa cầu, chúng ta đã gây hại không ít cho Trái Đất. Chính vì thế, việc chống lại biến đổi khí hậu buộc phải bắt đầu từ mỗi cá thể, mỗi con người đang sinh sống trên hành tinh này.

climate strike 1 1200x750

Nếu bạn không không lựa chọn xuống đường biểu tình theo phong trào #climatestrike sau bài phát biểu của Greta Thunberg thì đây là những việc đơn giản nhất, nhưng hiệu quả nhất mà bạn có thể làm ngay lập tức để đóng góp cho công cuộc chống lại biến đổi khí hậu:

1. Không sử dụng các loại than

Có thể các bạn chưa biết, dùng nhiên liệu đốt từ khí có thể hạn chế đến 50% chất thải vào môi trường so với nhiên liệu hóa thạch (ví dụ khí tự nhiên ít gây ô nhiễm môi trường hơn than đá).

charcoal fire flames 1065x800
Khi cháy, than tạo ra nhiều khí CO2.

Nếu có thể, đừng nên sử dụng các loại than như than củi, than tổ ong, than đước...trong sinh hoạt hằng ngày vì quá trình đốt than này sinh ra rất nhiều khí Carbon Dioxide (CO2), thay vào đó hãy chuyển đổi hoàn toàn sang dùng ga và bếp điện.

than da la gi
Đốt than đá là một tác nhân gây hại cho môi trường.

Đôi khi ăn đồ nướng trên than hồng có hương vị rất ngon mà nấu bếp điện không thể so sánh được, nhưng chúng ta hãy vì tương lai của Trái Đất mà từ bỏ nó đi nhé!

2. Tắt điện khi không sử dụng

Đây là một lỗi rất rất thường gặp ở bất kỳ hộ gia đình nào, nhất là với những cá nhân không hề có khái niệm về vấn đề tiêu thụ điện. Một số người thường xuyên bật đèn, quạt, điều hòa nhưng không tắt khi rời đi.

Nếu bạn chưa có kiến thức về việc "từ đâu có điện để chúng ta xài" thì hãy mau chóng cập nhật. Ví dụ ở Việt Nam chúng ta chưa có nhà máy điện hạt nhân nào đi vào hoạt động, nguồn điện được cung cấp chủ yếu bởi nhiệt điện và thủy điện.

1

Nhà máy điện nhiệt là một tổ hợp máy móc có thể tạo ra điện (ví dụ như Nhiệt Điện Cẩm Phả sử dụng than khai thác ở Quảng Ninh). Trong nhà máy, nhiên liệu hóa thạch được biến thành nhiệt năng cấp nhiệt cho nước để biến thành hơi. Nước được đun nóng, chuyển thành hơi nước và quay một tuabin hơi nước làm chạy một máy phát điện. Sau khi đi qua tuabin, hơi nước được ngưng tụ trong bình ngưng và tuần hoàn lại đến nơi mà nó đã được làm nóng.

Một lượng lớn khí CO2 được tạo ra từ việc đốt nhiên liệu hóa thạch ở các nhà máy nhiệt điện nên đã gây ảnh huởng rất lớn đến bầu không khí sống của con người. Chính vì thế mà số lượng các nhà máy nhiệt điện luôn được hạn chế một cách tối ưu để giảm tác hại của khí thải công nghiệp.

02 zryi
Nhà máy nhiệt điện Vĩnh Tân, thải ra nhiều khí độc hại.

Ngoài nhiệt điện, chúng ta còn có thủy điện (ví dụ nhà máy thủy điện trên Sông Đà). Thủy điện là nguồn điện có được từ năng lượng nước làm quay tuabin máy phát điện bởi dòng chảy thông qua một đập nước. Mặc dù không gây khí thải nhưng thủy điện yêu cầu phải xây dựng đập nước chặn một con sông, ảnh hưởng không nhỏ đến dòng chảy tự nhiên.

Ví dụ Trung Quốc xây đập thủy điện ở thượng nguồn sông Me Kong đã phá hủy hệ sinh thái của hạ lưu con sông này, bao gồm khu vực đồng bằng Sông Cửu Long của Việt Nam chúng ta, dẫn đến tình trạng thiếu hụt phù sa, nước biển xâm lấn gây ngập mặn, lở đất, mất đất.

tri an 1506398803480
Nhà máy thủy điện Trị An với đập nước giúp làm xoay tuabin máy phát điện.

Chúng ta cần nhận thức rằng, mỗi khi sử dụng điện chính là hại đến môi trường, vì thế hãy sử dụng thật tốt, thật tối ưu, đừng nên lãng phí!

3. Sử dụng phương tiện công cộng khi có thể

Có thể hiểu đơn giản rằng, một chiếc xe bus chở được 20 người và thải ra lượng khí thải là A. Nếu 20 người này không đi xe bus mà cùng đi xe máy thì sẽ thải ra tổng lượng khí thải là B. Và con số B sẽ luôn lớn hơn số A. Như vậy, nếu có thể, bạn hãy chọn đi xe bus hoặc xe đạp sẽ hạn chế được rất nhiều khí thải ô nhiễm.

xe buyt tphcm 1545292488834974927949
Đi xe bus sẽ giảm khí thải. (Ảnh: Dân Trí)

Tương tự với máy bay, một chuyến bay đi và về giữa hai bờ Đại Tây Dương thải ra khoảng 1,6 tấn CO2. Vì vậy, trừ khi các bạn buộc phải đi vượt đại dương, thì hãy cân nhắc những phương tiện giao thông khác (tất nhiên là nếu có thể thì tốt, chứ thông thường gặp phải việc cấp bách thì khó có sự lựa chọn).

4. Ăn cân bằng giữa thịt, sữa và rau củ

Theo thống kê của Liên Hợp Quốc, tổng số khí thải phát sinh từ hoạt động chăn nuôi chiếm 15% tổng lượng CO2 toàn cầu. Trong 15% này, hoạt động chăn nuôi gia súc (bò, lợn, dê, cừu...) chiếm 65%. Vì vậy để giảm nguồn cung từ thịt và sữa, đồng nghĩa với chuyển nhu cầu sang ăn rau củ, cá tôm hải sản nhiều hơn thì cũng bớt đi lượng khí thải độc hại cho môi trường.

khai thac thap dinh duong can doi cho nguoi lon 2
Bữa ăn cân bằng theo tháp dinh dưỡng cũng sẽ bảo vệ môi trường!

Nghiên cứu của đại học Oxford chỉ ra rằng nếu bạn ăn chay hoàn toàn thì lượng khí thải CO2 trên đầu người sẽ giảm đến 70%. Tuy nhiên, con người không thể hoàn toàn sinh tồn và duy trì sức khỏe tiêu chuẩn nếu bỏ đi chất đạm (protein và các axit amin thiết yếu cho cơ thể, rau củ không bù đắp được), nên đây không phải là giải pháp. Chúng ta có thể giảm nhưng không thể cắt bỏ 100% lượng thịt. Nếu tất cả loài người đều ăn thuần chay, ngược lại sẽ hủy hoại môi trường, mất cân bằng sinh thái và làm nòi giống bị suy thoái.

619015634 jpg 0
Rất tiếc, ăn chay không phải là biện pháp hữu hiệu để bảo vệ môi trường.

Cách tốt nhất là hãy giữ chế độ ăn uống cân đối giữa thịt, trứng, sữa, thủy hải sản và rau củ. Như vậy vừa tốt cho sức khỏe bản thân, vừa giảm thiểu được khí thải độc hại ra môi trường. Lưu ý, sự cân bằng luôn là mấu chốt cho mọi vấn đề.

5. Tái sử dụng ở mức tối ưu nhất có thể

Tái chế và tái sử dụng và một vấn đề ở cấp độ vĩ mô, chúng ta không thể nói hết trong bài viết này, tuy nhiên mỗi người chúng ta có thể đóng góp ít tài sức cho công cuộc này bằng cách ít sử dụng các loại túi và bao bì.

tui nhua tu huy sinh hoc thien moi truong cua vinmart
Túi nhựa phân hủy, Vinmart là một trong những đơn vị bán lẻ đầu tiên ứng dụng rộng rãi tại Việt Nam.

Tốt nhất vẫn là dùng các loại giấy gói, lá cây, hoặc túi tự hủy thân thiện với môi trường, còn trong trường hợp phải sử dụng túi nhựa, hộp nhựa thì hãy đảm bảo có thể sử dụng nó nhiều lần trước khi phân loại bán ve chai (lưu ý là không nên vứt bỏ lung tung thiếu kiểm soát). Nếu được vậy sẽ vừa tiết kiệm tiền, vừa bảo vệ môi trường.

la chuoi goi hang thai lan 4
Gói hàng bằng lá chuối thay vì bao bì nhựa.

Hãy cực kỳ chú ý, không nên vứt túi nhựa xuống cống, những túi này không phân hủy được sẽ làm nghẹt cống. Một ví dụ thực tế là ở thành phố Hồ Chí Minh được trang bị nhiều máy bơm công suất cao trị giá ngàn tỷ để bơm nước, chống ngập lụt, tuy nhiên những túi nhựa do người dân vứt xuống cống đã làm nghẹt máy bơm, nghẹt đường ống. Máy bơm chỉ bơm được nước, chứ làm gì có thể bơm được...rác?

6. Trồng cây!

Đây là phương pháp cuối cùng, cũng là phương pháp tuyệt vời nhất, hiệu quả nhất. Vào mùa hè ở Nhật Bản, thời tiết vô cùng nóng bức, nhất là ở các thành phố lớn có rất nhiều người bị sốc nhiệt, người già không chịu được sẽ tử vong. Đây cũng là một hệ lụy của đô thị hóa và biến đổi khí hậu.

Chính phủ Nhật Bản đã áp dụng biện pháp rồng cây lên mái nhà, sân thượng, yêu cầu dân chúng làm theo, nhờ vậy mà giảm được biên độ nhiệt lên quá cao, khiến không khí mát mẻ hơn, trong lành hơn đáng kể.

acros japan green roofed building 5
Người Nhật tận dụng mái nhà để trồng cây, phủ xanh diện tích đô thị.

Ở Việt Nam, chúng ta chưa đến mức gặp phải tình trạng nghiêm trọng như vậy nên chưa có một chương trình vận động tuyên truyền hoặc chế tài bắt buộc trồng cây nào. Tuy nhiên ngay bây giờ bạn cũng có thể dùng cách này để góp phần bảo vệ môi trường. Hãy lấp đầy những khoảng trống ở nhà bạn bằng một vài chậu cây xanh và bạn sẽ sớm nhận ra lợi ích thanh lọc không khí của chúng tuyệt vời như thế nào.

planting trees wont solve global warming but it can certainly help 730x410

Đưa ra biện pháp không khó, vấn đề chính là tuyên truyền, thuyết phục và nâng cao nhận thức của mỗi người, biến những điều đúng đắn này trở thành thói quen, như vậy thì sẽ tạo được thay đổi đáng kể.

Tất nhiên, quá trình tuyên truyền này phải diễn ra thật ôn hòa, mưa dầm thấm lâu, nếu để bộc phát diễn biến thành biểu tình, bãi khóa...thì sẽ lợi bất cập hại. Thực tế là, cho dù nhân loại có kéo nhau đi biểu tình, nhưng không làm được những điều trên thì cũng vô ích!

Nguồn bài: Tổng Hợp