Thiên nhiên

Loài bướm vua xinh đẹp đứng trước nguy cơ tuyệt chủng do tác động của biến đổi khí hậu

Chim Mỏ Rộng
Cũng như những loài động vật, côn trùng khác, bướm vua chịu ảnh hưởng không nhỏ từ hoạt động của con người.

Những cuộc di cư hoành tráng của bướm vua có thể sẽ trở thành dĩ vãng vì loài bướm xinh đẹp này đang đứng trước nguy cơ tuyệt chủng.

Theo báo cáo của Liên đoàn Động vật hoang dã Quốc gia Hoa Kỳ, vào năm 2018, bướm vua ở California đã giảm xuống chỉ còn 20.456 con, giảm 86% so với năm ngoái. Còn số lượng bướm vua ở Mexico cũng giảm 15% và tổng số cả nước đã giảm 80% trong vòng 20 năm qua.

Loài bướm vua xinh đẹp đứng trước nguy cơ tuyệt chủng do tác động của biến đổi khí hậu

Biến đổi khí hậu do con người gây ra đang khiến rất nhiều loài mất đi môi trường sống, trong đó có bướm vua Bắc Mỹ.

Việc tăng nồng độ carbon dioxide trong không khí có thể làm cho thực vật chi bông tai, thức ăn duy nhất của bướm vua, bị nhiễm độc và không còn an toàn với chúng nữa. Nhiệt độ Trái Đất cao hơn cũng sẽ thúc đẩy các khu vực sinh sản xa hơn về phía Bắc, điều này đồng nghĩa với tuyến di cư của bướm vua sẽ dài và khó khăn hơn.

Mặc dù số lượng của bướm vua đang giảm rất thấp nhưng vẫn có thể hồi phục được. Chúng chưa hoàn toàn biến mất và vẫn chưa quá muộn để cứu giúp loài bướm xinh đẹp này.

Loài bướm vua xinh đẹp đứng trước nguy cơ tuyệt chủng do tác động của biến đổi khí hậu

Vì sao thực vật chi bông tai biến mất?

Nông dân trồng ngô và đậu nành đã thêm vào rất nhiều thuốc diệt cỏ, những loại thuốc này giúp họ diệt trừ cỏ dại ảnh hưởng đến cây trồng, trong đó bao gồm cả thực vật chi bông tai.

Nhà côn trùng học Chip Taylor đến từ đại học Kansas đã dành nhiều năm để nghiên cứu loài bướm vua và ông nhận thấy rằng loài bướm này phụ thuộc vào thực vật chi bông tai để sinh tồn. Sự ra đời của các giống cây trồng mới có nghĩa là đang giết chết thức ăn của bướm vua.

Loài bướm vua xinh đẹp đứng trước nguy cơ tuyệt chủng do tác động của biến đổi khí hậu

Ngoài mất đi thực vật chi bông tai tại các trang trại, hạn hán cũng gây hại cho chất lượng của loài thực vật này. Đợt hạn hán vào năm 2013 ở Texas đã tàn phá mọi thực vật chi bông tai ở đó, khiến loài bướm vua gần như biến mất ở khu vực này.

Sự biến mất của thực vật chi bông tai đang dẫn đến mối lo ngại rằng loài bướm xinh đẹp cũng sẽ tuyệt chủng vì thiếu đồ ăn. Con người cần nhận ra hậu quả của biến đổi khí hậu nghiêm trọng đến mức nào.

Loài bướm vua xinh đẹp đứng trước nguy cơ tuyệt chủng do tác động của biến đổi khí hậu

Nhà nghiên cứu sinh thái học Leslie Decker từ đại học Stanford giải thích thêm, sự gia tăng carbon dioxide từ việc đốt nhiên liệu đã làm biến đổi gen của thực vật chi bông tai khiến loài này sản xuất ra chất độc được gọi là cardenolides.

Loài hoa này bắt đầu không còn an toàn với bướm vua. Nhằm sinh tồn, bướm vua cũng phải tiến hoá để có thể dung nạp chất độc này ở mức độ thấp, lưu trữ một ít trong cơ thể.

Biến đổi khí hậu thay đổi hình dáng của bướm vua

Biến đổi khí hậu không chỉ ảnh hưởng đến thực vật chi bông tai mà còn khiến hình dáng của bướm vua cũng thay đổi. Micah Freedman, đang theo học bằng tiến sĩ ngành sinh thái và tiến hóa tại Đại học California đã tham gia nghiên cứu về sự thay đổi của bướm vua trong thế kỷ qua. Anh đã đến thăm các bộ sưu tập bướm vua trong các bảo tàng trên khắp đất nước vào năm 2017.

Loài bướm vua xinh đẹp đứng trước nguy cơ tuyệt chủng do tác động của biến đổi khí hậu

Bướm vua có nhiều kích cỡ khác nhau, sải cánh có thể từ 9 cm đến 12 cm. Khi bắt đầu phân tích về hình dáng của chúng, Freedman bắt đầu nhận ra kích thước cánh của bướm vua đã tăng lên 4,9% trong thế kỷ qua.

"Ban đầu tôi đã không tin vào những gì mình tìm thấy", Freedman chia sẻ.

Loài bướm vua xinh đẹp đứng trước nguy cơ tuyệt chủng do tác động của biến đổi khí hậu

Freedman không thể xác định chính xác nguyên nhân khiến cánh của bướm vua trở nên to hơn nhưng anh tin rằng biến đổi khí hậu đã gây ra việc này. Nhiệt độ tăng lên có thẻ đẩy khu vực sinh sản của bướm vua đi xa hơn về phía Bắc, có nghĩa chúng sẽ phải di cư dài hơn. Khoảng cách di chuyển càng xa đòi hỏi chúng phải tiến hoá cánh để phù hợp.

Như vậy, biến đổi khí hậu và tác động nông nghiệp của con người đang ảnh hưởng trực tiếp đến bướm vua. Mỹ đang kêu gọi người dân hãy tăng cường trồng thực vật chi bông tai để giúp bướm vua có đủ hoa hút mật. Ngoài ra, các nhà nghiên cứu vẫn đang nỗ lực để bảo tồn loài bướm vua xinh đẹp này.

Nguồn bài: National Geographic