• Về đầu trang
REI
REI

Trong 10 năm qua, nỗ lực ngăn chặn rác thải nhựa trên toàn cầu không mang lại kết quả gì đáng kể

Thế Giới

Trong những năm gần đây, các nhà lãnh đạo thế giới đã thực hiện những bước đi mà họ cho là phù hợp để hạn chế ô nhiễm rác thải nhựa ở các đại dương, nhưng một nghiên cứu mới được công bố trên tạp chí Science hôm 17 tháng 9 vừa qua cho biết những biện pháp này chưa đủ để kiểm soát vấn đề.

Mỗi năm, ngành công nghiệp hóa dầu làm ra hàng triệu tấn nhựa, chúng được sản xuất thành mọi thứ từ chai nước ngọt, túi mua sắm đến thiết bị y tế và bàn phím máy tính xách tay mà các bạn đang gõ. Khi chúng ta loại bỏ những vật phẩm này sau một thời gian sử dụng, một phần ngày càng tăng của chất thải nhựa trong đó sẽ được đẩy ra các đại dương, sông và hồ của Trái Đất, nơi chúng làm chết rùa và chim, rỉ ra các hóa chất gây rối loạn nội tiết và ung thư, đồng thời gây hại cho các hệ sinh thái rạn san hô quan trọng.

Nghiên cứu mới ước tính rằng vào năm 2016, 20 đến 25 triệu tấn rác thải nhựa đã trôi vào các tuyến đường thủy trên thế giới. Đó chỉ là 11% lượng rác thải được tạo ra trên toàn cầu trong năm đó và con số đó thậm chí không bao gồm các ô nhiễm do hạt vi nhựa, dụng cụ đánh cá phế thải như lưới và phao, hoặc ô nhiễm nhựa thủy sinh do đốt rác thải nhựa. Nếu không có hành động khẩn cấp, những con số này sẽ chỉ tăng lên. Các ước tính trước đây cho thấy sản lượng nhựa toàn cầu đang trên đà tăng gấp đôi từ nay cho đến năm 2040.

Khi các tác giả của nghiên cứu đánh giá tác động dự kiến ​​của những điều này và đối chiếu với những nỗ lực giảm thiểu rác thải đã được đặt ra, họ nhận thấy rằng chúng hoàn toàn không đủ để giải quyết vấn đề. Họ đã xem xét các cam kết của 173 quốc gia đại diện cho khoảng 97% dân số thế giới nhằm giảm thiểu rác thải nhựa trên đại dương vào năm 2030, bao gồm Việt Nam của chúng ta. Các tác giả đã xem xét một loạt dữ liệu, bao gồm cả lượng rác thải mà người dân ở từng quốc gia tạo ra, ước tính tăng trưởng dân số từ Ngân hàng Thế giới, và dự đoán diễn biến tăng sản lượng nhựa. Từ đó, họ có thể xác định mức độ ô nhiễm nhựa mà thế giới tạo ra trong tương lai. Sau đó, để ước tính lượng ô nhiễm xâm nhập vào nước, thậm chí họ đã tạo ra một mô hình trực quan trên máy tính bằng công cụ lập bản đồ.

Stephanie Borrelle, điều phối viên khu vực biển và Thái Bình Dương của BirdLife International, người dẫn đầu cuộc nghiên cứu, đã viết trong một email:

Tiền đề cơ bản là nếu một mảnh nhựa được rải rác bên cạnh một con sông, thì khả năng cao là nó sẽ rơi xuống con sông đó, nhưng khi bạn di chuyển ra xa thì xác suất đó sẽ giảm nhanh chóng.

Kết luận này cho thấy việc ngăn rác nhựa rơi vào dòng chảy là không khó, mặc dù vậy các quốc gia đã không thực sự kiểm soát tốt việc này. Ngay cả khi xem xét các cam kết mà các chính phủ đưa ra hiện nay, nhóm nghiên cứu thấy rằng ô nhiễm khi rác nhựa xâm nhập vào đường thủy hàng năm chỉ có thể tăng gấp đôi, lên tới 58.5 triệu tấn vào cuối thập kỷ này.

Điều đó không có nghĩa là những cam kết toàn cầu của chính phủ các nước không phải là một khởi đầu tốt — chúng chỉ không thể theo kịp kế hoạch tăng trưởng của ngành công nghiệp hóa dầu. Ngoài việc xem xét những tác động dự kiến ​​của các cam kết toàn cầu hiện có, nhóm nghiên cứu cũng xem xét mức độ ô nhiễm nhựa sẽ xâm nhập vào các tuyến đường thủy theo một kịch bản mà “hoạt động kinh doanh diễn ra như bình thường” - khi các nhà lãnh đạo không tuân thủ bất kỳ cam kết nào của họ về hạn chế sản xuất hoặc sử dụng nhựa. Trong hoàn cảnh đó, họ kỳ vọng rằng 99 triệu tấn chất thải nhựa sẽ đổ vào các đại dương, hồ và sông vào năm 2030 - nhiều hơn so với dự đoán theo các cam kết hiện tại.

Một góc Hồ Tây đầy rác và thùng xốp, ảnh chụp hồi tháng 6 năm 2020.

Judith Enck, Chủ tịch của tổ chức chống rác thải nhựa Beyond Plastics và cựu Quản trị viên Khu vực của Cơ quan Bảo vệ Môi trường Hoa Kỳ nói trong khi ca ngợi nghiên cứu trên:

Các mảnh nhựa lớn hơn, chẳng hạn như chai nước ngọt và túi nhựa, thường sẽ phân hủy thành các mảnh nhựa nhỏ hơn. Cá và động vật hoang dã ăn nhựa, các rạn san hô bị ảnh hưởng và một số vùng nước mặt bị ô nhiễm lại là nguồn cung cấp nước uống cho người dân trên thế giới. Không có gì tốt đẹp có thể đến từ tình trạng sản xuất đồ nhựa ngày càng nhiều như hiện nay.

Vì các quốc gia giàu có sản xuất nhiều rác thải nhựa hơn các quốc gia có thu nhập thấp hơn, nên nghiên cứu cho thấy họ nên thực hiện các mục tiêu giảm thải nhiều hơn. Nó cũng kêu gọi các nhà sản xuất (các công ty, tập đoàn lớn) trả tiền cho những chương trình giảm thiểu ô nhiễm quốc tế vì ngay từ đầu họ là nguyên nhân gây ra vấn đề và đôi khi lại được công chúng trợ cấp.

Nói tóm lại, mặc dù điều tuyệt vời là 10 năm qua chúng ta đã chứng kiến ​​các nhà lãnh đạo đưa ra cam kết hạn chế ô nhiễm ngày càng nhiều, thế nhưng việc thực sự khắc phục vấn đề này sẽ đòi hỏi những thay đổi lớn hơn nữa, và các ông lớn trong ngành công nghiệp sản xuất sẽ phải bỏ tiền ra thì mới hợp lý.

Đọc thêm: Lượng khí thải trên thế giới sụt giảm đáng kể nhờ dịch COVID-19

Theo: SCIENCEMAG
  • Bình luận
  • Lưu tin xem sau
  • Bình luận
  • Copy link
  • Chia sẻ facebook

Bình luận (0)

Trở thành người đầu tiên bình luận trong bài viết này.