Ẩm thực

Ý nghĩa thật sự của từ 'tàu' trong món ăn quốc dân ngày Tết - Thịt kho tàu

Chim Mỏ Rộng
Vì sao một món ăn thuần Việt lại có tên là "tàu"? Cùng xem giải thích dưới đây nhé.

Tết Việt không chỉ là dịp chúc mừng năm mới, quây quần, đoàn viên mà còn là khoảng thời gian mà ẩm thực quê hương lên ngôi với đủ các món ăn ngày đầu năm từ 3 miền đất nước. Tuy nhiên, món ăn quốc dân mà mọi gia đình đều chuẩn bị đó chính là thịt kho tàu hay còn gọi là thịt kho hột vịt, món ăn phổ biến tại miền Nam Việt Nam.

Thịt kho tàu sở dĩ được ưa chuộng trong dịp Tết là vì có đặc điểm dễ ăn, lưu trữ được lâu ngày, tiện cho cúng kiếng ông bà ngày đầu năm. Lâu dần, thịt kho tàu bỗng trở thành món ăn quốc dân, khiến bao người cảm thấy "sợ hãi" mỗi khi Tết đến. Bạn gọi tên món ăn này đã quen thuộc nhưng có bao giờ biết được ý nghĩa từ "tàu" trong thịt kho tàu chưa?

Thịt kho hột vịt là món ăn thuần Việt, không liên quan gì đến ẩm thực Trung Hoa nhưng vì sao mọi người lại gọi nó là thịt kho "tàu" và "tàu" cũng không được viết hoa. Nếu bạn vẫn chưa thể giải thích được thì hãy xem qua phần giải nghĩa của tài khoản Facebook có tên Nguyen Thanh Quang, được chia sẻ trong nhóm Maybe You Missed This F*cking News. Tin chắc nhiều bạn cũng chưa thật sự hiểu từ "tàu" trong món ăn quốc dân quen thuộc của người dân Việt Nam.

Khoảng 9, 10 năm trước, trong buổi sinh hoạt với đồng hương để chuẩn bị cho một buổi dã ngoại. Tham dự buổi sinh hoạt đa số là quý đồng hương lớn tuổi. Tôi có đưa ra một câu hỏi là: “Tại sao chúng ta gọi là thịt kho tàu, trong khi đó, món thịt kho này là món ăn thuần túy của người Việt và cũng là một trong những món ăn truyền thống của chúng ta?”

Hơn 30 người đều xì xào nhưng không có ai trả lời được. Cuối cùng có một bà thím giơ tay lên và trả lời rất hóm hỉnh. Bà thím đã nói như sau :
“Thịt kho tàu thì miếng thịt phải cắt to, vì vậy khi kho nó nổi lên trong nồi như những chiếc tàu, nên ông bà mình đặt tên là thịt kho tàu.”

Mọi người cười vang thích thú. Tôi bèn hỏi : “Ở đây có ai ở vùng đồng bằng Sông Cửu Long không ?” Nhiều người giơ tay, tôi nói thêm: “Ở miền Tây có sông Cái Tàu Thượng, sông Cái Tàu Hạ, ở Cần Giờ có sông Lòng Tàu. Vậy riêng chữ “tàu” ở đây có nghĩa là gì ?”

Mọi người im lặng. Tôi nói tiếp : “Theo nhà văn Nguyễn Đức Lập, cũng như theo nhà văn mà cũng là nhà nghiên cứu nổi tiếng Bình Nguyên Lộc, thì chữ “tàu” nói theo ngôn ngữ miền Tây có nghĩa là “mặn ngọt lờ lợ”. Những dòng sông có nước lờ lợ như sông Cái ở phía trên thì dân Nam Bộ mình gọi là sông Cái Tàu Thượng, sông Cái ở phía dưới thì gọi là sông Cái Tàu Hạ, sông Lòng ở Cần Giờ thì gọi là sông Lòng Tàu vì những sông này có nước lờ lợ.”

Bà thím nói theo :
“Tới tuổi này mà bây giờ tui mới biết thịt kho tàu là món ăn chính cống của người Việt mình. Chữ “tàu” có nghĩa là ngọt mặn lờ lợ. Thịt kho tàu là thịt kho ngòn ngọt, mằn mặn… ăn với cải chua dưa giá thì khỏi chê.”

Cả lớp cười ồn ào, rồi tôi nói tiếp : “Vì vậy, các cô chú bác nhớ rằng và cũng nên nói lại cho người mình quen biết rằng thịt kho tàu là món ăn chính gốc của người Việt Nam mình, chớ không có liên quan gì đến Ba Tàu, Made in China cả.

Qua giải thích này, nhiều người cũng "ố à" vì trước giờ chưa từng nghĩ "tàu" có nghĩa là mặn ngọt lờ lợ và thịt kho tàu là để nhắc về vị mặn. ngọt hoà quyện của món ăn. Vì vậy, đây chính là món ăn chính gốc của người Việt và dù có hơi ngán ngấm khi phải thấy thịt kho tàu liên tục mấy ngày Tết thì bạn cũng hãy thưởng thức và trân trọng món ăn quê hương này nhé.