Cuộc sống

Lỗ hổng pháp lý nào giữa Hong Kong - Đài Loan khiến công lý không được thực thi?

RACCOONISTA
Dù sớm hay muộn, Hong Kong cũng sẽ phải đi đến một thỏa thuận hỗ trợ pháp lý với Đài Loan và các nước láng giềng.

Dự thảo luật dẫn độ đã được xóa bỏ, thế nhưng chính quyền Hong Kong vẫn sẽ phải tìm ra một cách nào đó để tạo hành lang pháp lý nhằm xử lý nhanh gọn những rắc rối tương tự như vụ việc Chan Tong-kai (Trần Đồng Giai) - nghi phạm giết người ở Đài Bắc sau đó trốn về Hong Kong.

Chan Tong-kai trả lời phỏng vấn sau khi được thả tự do.

Cái chết bi thảm của nạn nhân Poon Hiu-wing là một trong những nguyên nhân trực tiếp thúc đẩy chính quyền Carrie Lam thông qua dự thảo luật dẫn độ cho phép nghi phạm hình sự được chuyển đến khu vực tài phán, nơi mà nghi phạm đó đã gây án để chịu xét xử (bao gồm Trung Hoa đại lục và Đài Loan).

Tuy nhiên, dự thảo luật dẫn độ đã dẫn đến làn sóng biểu tình mạnh mẽ, sau đó bùng nổ thành bạo loạn lớn nhất từng xảy ra ở đặc khu hành chính Hong Kong trong vòng nhiều thập kỷ qua, kết quả là dự thảo luật dẫn độ hoàn toàn bị hủy bỏ.

Nhân viên nhà tang lễ thu nhặt những gì còn lại của nhạn nhân Poon Hiu-wing bị Chan Tong-kai vứt ở một bụi cây trong công viên gần ga tàu Zhuwei MRT, ngoại ô Đài Bắc. Được biết cô chết khi đang mang thai đứa con của chính y.

Chan Tong-kai được thả tự do (sau khi thụ án tù 12 tháng vì tội rửa tiền) đã tự nguyện đầu thú và nộp mình cho nhà chức trách để được xét xử bởi tòa án Đài Loan. Phía Đài Loan lẫn Hong Kong đều đồng ý rằng đó là chuyện hiển nhiên, thế nhưng nó sẽ diễn ra như thế nào thì không ai dám chắc.

Đây không phải vấn đề về mục đích, mà là mâu thuẫn về cách thức và quy trình. Bởi vì chưa hề có một đạo luật nào, hoặc một thỏa thuận nào được thiết lập để tạo điều kiện cho một tình huống như thế này được diễn ra suôn sẻ. Có thể nói đây chính là lỗ hổng pháp lý lớn nhất của hệ thống tư pháp Hong Kong khiến nơi này trở thành thiên đường của tội phạm (kẻ phạm tội hình sự ở nơi khác có thể đến Hong Kong để tránh bị truy nã).

Tòa án tối cao Đài Loan ở Trung Chính, Đài Bắc.

Thẩm phán tòa án Đài Bắc Lin Meng-huang cho rằng trong khi Đài Loan và Bắc Kinh đã có thỏa thuận để cùng nhau chống lại tội phạm thì Hong Kong luôn tỏ ra lưỡng lự để đi đến bất kỳ mối liên hệ tư pháp chính thức nào với Đài Loan.

Thẩm phán Lin nói:

Điều này đã gây khó khăn cho Đài Loan trong việc ngăn chặn các nghi phạm người Đài Loan hoặc người nước ngoài có ý định trốn sang Hong Kong từ Đài Loan. Hong Kong không sẵn sàng có một hình thức hợp tác chính thức với phía Đài Loan, vì vậy các nghi phạm đã thoát khỏi sự truy nã.

(Theo SCMP)

Ông Lin cũng nhắc đến một ví dụ vào năm 2006, phía Hong Kong bắt được một tay thầu cờ bạc bất hợp pháp người Đài Loan, đồng thời phong tỏa khoảng 200 triệu USD tiền phi pháp của gã này nhưng không thèm giao lại cho Đài Loan vì không hề có bộ khung pháp lý nào ràng buộc điều đó.

Theo Bộ Tư Pháp Đài Loan, không tồn tại một kênh hỗ trợ pháp lý chính thống nào giữa Hong Kong và Đài Loan. Mỗi khi cần sự trợ giúp gì đó về pháp lý, phía Đài Loan chỉ có thể liên hệ qua một văn phòng đại diện tại Hong Kong mà thôi.

Chan Tong-kai được thả tự do (Nguồn: SCMP)

Phát ngôn viên Bộ Tư Pháp Đài Loan nói:

Kể từ năm 2016, chúng tôi đã gửi 53 yêu cầu hợp tác tư pháp với Hong Kong, nhưng họ chưa bao giờ hồi đáp.

Theo SCMP

Giới chức Đài Loan cho biết Cục Điều tra hình sự của họ luôn làm việc dễ dàng hơn với các quốc gia như Philippines, Thái Lan, Việt Nam, Indonesia, Malaysia và Nhật Bản bởi vì những nước này đều cho phép các sĩ quan liên lạc của Đài Loan được lưu trú phòng khi có việc cần kíp (trong khi Hong Kong xem đây là sự xúc phạm với quyền hành pháp của họ).

Cục Điều tra hình sự Đài Loan cho biết cũng sẽ gửi đi nhiều sĩ quan liên lạc hơn ở các nước Mỹ, Canada, Úc và Liên minh Châu Âu để tạo nên mạng lưới tình báo hỗ trợ điều tra xuyên biên giới. Ngoài việc trao đổi thông tin với các quốc gia đó, các văn phòng liên lạc này đã giúp Đài Loan vạch trần các vụ lừa đảo, đồng thời gửi những nghi phạm chạy trốn trở lại Đài Loan để ra tòa thụ án.

Đặc khu trưởng Carrie Lam bị chỉ trích dữ dội vì sự bất lực trong việc ổn định tình hình chính trị, xã hội ở Hong Kong.

Như vậy, thông qua khó khăn của Đài Loan trong việc dẫn độ Chan Tong-kai, có thể thấy được Hong Kong trở thành một điểm yếu trong mắt xích liên kết các đơn vị phòng chống tội phạm ở Châu Á Thái Bình Dương và gây ra khó khăn cho quá trình dẫn độ tội phạm. Mặc dù hiện tại chính quyền đặc khu Hong Kong đang chịu áp lực từ người biểu tình cực đoan, nhưng sớm muộn gì họ cũng phải tìm ra cách để đi đến một thỏa thuận hỗ trợ pháp lý với các nước láng giềng.

Biểu tình biến thành bạo loạn ở Hong Kong, gây thiệt hại nặng nề cho nền kinh tế và sự ổn định của đặc khu chính trị này.

Theo báo cáo mới nhất từ SCMP, nghi phạm sát nhân Chan Tong-kai sẽ vẫn lưu trú ở Hong Kong trong ít nhất 3 tháng tới, cho đến khi bầu cử tổng thống ở Đài Loan hoàn tất. Lúc đó người đại diện mới của chính quyền Đài Loan có thể đưa ra thỏa thuận khả thi hơn với Hong Kong và hy vọng hai bên sẽ có được tiếng nói chung.

Xem thêm: Kẻ sát nhân khiến Hong Kong rơi vào bạo loạn suốt 4 tháng vừa được thả tự do, công khai xin lỗi gia đình nạn nhân

Nguồn bài: Tổng Hợp SCMP