Kinh dị

Giải mã 'Lễ trừ tà' - Nghi thức bí ẩn khiến con người vừa tò mò vừa kinh sợ

RACCOONISTA
Trừ tà, hay trừ quỷ là nghi thức có mặt trong mọi tôn giáo phổ biến trên thế giới. Mặc dù vậy, nó được mô tả chi tiết và có quy định rõ ràng nhất trong Công Giáo La Mã.

Lưu ý: Bài viết được trình bày dễ hiểu và giản lược dành cho những bạn đọc không theo tôn giáo.

Nghi thức trừ tà vốn có rất nhiều hình thức và biểu hiện khác nhau tùy thuộc vào quy định của từng tôn giáo hoặc theo phong cách và ý chí cá nhân của người thực hiện nghi thức đó. Tuy nhiên, chúng đều vì một mục đích giống nhau là xua đuổi thực thể tâm linh độc ác ra khỏi một người, một đồ vật hoặc địa điểm nào đó đang bị ác linh "nhập". Ví dụ như một con búp bê, một căn nhà, xó bếp, gác xép đều có thể là nơi của ác linh trú ngụ.

2
Cảnh mở đầu ma mị của bộ phim huyền thoại Exorcist (1973).

Trừ tà được xem là hoạt động gắn liền với lịch sử phát triển của nhân loại, đóng một vai trò quan trọng trong đời sống tâm linh của nhiều dân tộc. Tín đồ Phật giáo ở Tây Tạng có "ngày trừ tà" vào ngày cuối cùng của tháng 12 mỗi năm, hoạt động của họ khá đơn giản chỉ là ăn món ăn đặc trưng, đốt đuốc đi vòng quanh nhà và đọc những lời xua đuổi tà ma.

1
Từ trái qua, ba vị thần Shakti, Shiva và khỉ Hanuman trong đạo Hindu có năng lực trừ quỷ. (Ảnh: phim ngắn Sanjan's Superteam của Pixar)

Trong đạo Hindu, tín đồ thường cầu nguyện với ba vị thần Vishnu, Shiva, Shakti hoặc khỉ Hanuman và Kim sí điểu Garuda trong các nghi thức trừ tà để chống lại ma quỷ. Đối với Đạo giáo Trung Quốc, hẳn bạn đọc cũng quen với hình ảnh một ông pháp sư đăng đàn làm phép trong các phim Hong Kong. Vị pháp sư thường niệm chú và múa kiếm để xua đuổi vong linh đang ám quẻ con người.

3
Một "diệt ma đạo sĩ" xuất hiện trong phim Hong Kong, hình ảnh rất quen thuộc với khán giả Việt Nam những thập niên 80 - 90.

Trừ tà phổ biến và phong phú đến thế nhưng thực tế nghi thức này được mô tả chi tiết và tái hiện thành công nhất trong văn hóa đại chúng nhờ Công Giáo La Mã với nhiều phim kinh dị, sách truyện và trò chơi vi tính nổi tiếng trên thế giới. Trong bài viết này Lost Bird sẽ cùng bạn đọc tìm hiểu thêm về nghi thức trừ tà trong Công Giáo, từ đó sẽ có hứng thú hơn khi thưởng thức các loại hình văn hóa nghệ thuật liên quan.

Nguồn gốc và quy định của lễ trừ tà

Những ghi chép có hệ thống đầu tiên về lễ trừ tà trong Công Giáo xuất hiện lần đầu vào năm 1614, sau đó được sửa đổi vào năm 1999 với tên gọi De Exorcismis et Supplicationibus Quibusdam (Những bổ sung liên quan đến trừ tà) như là một phần trong tuyển tập Rituale Romanum (Nghi lễ La Mã) của Vatican.

rituale romanum
Sách Nghi lễ La Mã, tài liệu từ những năm 1600s có hệ thống cụ thể nghi thức trừ tà.

Hiện nay, quy định trong Bộ Giáo Luật (Code of Canon Law) được dịch sang tiếng Việt có ghi chép rõ ở quyển 5: Nhiệm Vụ Thánh Hóa Của Giáo Hội, tại điều 1172 rằng:

(1) Không ai được trừ tà một cách hợp pháp cho những người bị quỷ ám nếu không được Đức giám mục sở tại giám định và cấp phép.

(2) Bản Quyền sở tại chỉ ban phép này cho linh mục đạo đức, nổi tiếng về học thức và khôn ngoan, cùng có đời sống vẹn toàn.

Theo đó, chỉ một linh mục được cấp phép bởi Đức giám mục địa phương mới có quyền thực hiện nghi lễ đặc biệt này (nữ tu không có quyền làm lễ trừ tà). Ngoài ra, trước khi lễ trừ tà được phép tiến hành, Đức giám mục địa phương buộc phải kêu gọi sự giám định chuyên môn của bác sĩ y khoa để đảm bảo những triệu chứng của người nghi ngờ bị quỷ ám không phải từ một chứng bệnh liên quan đến sức khỏe tâm thần.

Làm sao để xác định một người bị...quỷ nhập?

Như đã nói ở trên, không dễ gì mà một lễ trừ tà hợp pháp có thể được cấp phép. Để chắc chắn một người có bị quỷ nhập hay không, linh mục chịu trách nhiệm phải xác định được một số hoặc tất cả những biểu hiện đặc trưng sau ở đối tượng:

1. Ăn rất ít, không đói hoặc không còn thèm ăn.

2. Những vết cắt, cào, trầy xước, bầm tím không rõ nguyên do.

3. Một hơi lạnh hoặc kỳ lạ không thể lý giải trong căn phòng người bị nhập ở.

5
Lưu ý những biểu hiện kỳ lạ trên cơ thể mà không rõ nguyên do.

4. Biểu hiện kỳ dị trên cơ mặt hoặc những tư thế quái lạ.

5. Mất kiểm soát, giận dữ, manh động và tấn công người khác, thể hiện một nhân cách khác.

6. Giọng nói thay đổi rõ rệt.

6
Một tư thế bất thường như thế này là biểu hiện của việc bị nhập.

7. Có sức mạnh cơ bắp khác thường mà người bị nhập vốn không sở hữu được.

8. Nói được một thứ ngôn ngữ lạ mà họ chưa bao giờ được học trước đó.

9. Biết được những điều bí mật mà bản thân người đó chưa hề gặp qua.

10. Khả năng tiên đoán về những điều trong tương lai.

4
Nếu một người có thể tự lơ lửng, chắc chắn đã bị quỷ nhập.

11. Cơ thể lơ lửng hoặc có khả năng di chuyển đồ vật mà không cần chạm đến.

12. Thể hiện sự thù hằn, phản ứng dữ dội đối với các vật phẩm linh thiêng hoặc đối với linh mục.

2
Người bị nhập phải có phản ứng dữ dội với những gì thánh thiện.

13. Có ác cảm khi bước vào nhà thờ, khi nghe tên của chúa Jesus, Đức Mẹ Maria hoặc kinh văn được đọc.

Trong số những điều trên, quan trọng nhất chính là điều 8, 9, 10, 12 và 13 là minh chứng rõ rệt để phân biệt một người có bệnh tâm thần với một người bị quỷ ám.

Ngoài ra, trong phim ảnh đôi khi có thể thấy những hiện tượng như côn trùng xuất hiện, thánh giá bị xoay ngược lại, chim chóc lao vào cửa sổ chết, các con thú lạ như chó hoang, quạ...tấn công con người hoặc có hành động kỳ dị.

7
Tư thế kỳ lạ được gọi là "spider walk" (đi kiểu nhện) thường thấy ở người bị nhập trong các phim kinh dị Âu Mỹ.

Những điều liệt kê ngắn gọn ở trên thực chất vẫn là phục vụ cho mục đích cuối cùng là chứng minh sự tồn tại của một thực thể tâm linh khác lạ bên trong con người nào đó và không nhầm lẫn với bệnh rối loạn đa nhân cách hoặc tâm thần phân liệt.

linh muc tru ta
Chuyên gia trừ tà Cipriano de Meo

Ông Cipriano de Meo - linh mục từng nhiều năm đứng đầu bộ phận trừ quỷ ở Vatican nói:

Một vụ quỷ nhập thực sự là cực kỳ hiếm gặp, đa số trường hợp chỉ là người ta mắc phải một căn bệnh nào đó.

Đối mặt với quỷ, người trừ tà cần phải làm gì?

Thông thường, một buổi lễ trừ tà sẽ diễn ra với một người trừ tà chính cùng một hoặc nhiều người hỗ trợ. Như đã nói ở trên người giữ vai trò chủ đạo phải là một linh mục được cấp phép.

Việc linh mục làm chính là với quyền hạn và tính chính danh của mình, tiến hành nghi thức trừ tà như một tác vụ do Thiên Chúa và Giáo Hội giao phó. Tức người linh mục phải tỉnh táo và tin vào quyền hạn của mình là đứng trên ác quỷ.

exorcist
Cảnh cha Merrin và cha Karras trừ quỷ cho cô bé Regan trong Exorcist (1973). Cha Merrin là người trừ tà chính, Karras hỗ trợ.

Những người hỗ trợ trong buổi trừ tà có thể là bất cứ ai, chỉ cần là một tín đồ Công Giáo. Mặc dù vậy, bản thân những người tham gia trừ tà phải có sức khỏe tốt và có đạo đức tốt vì ma quỷ thường sẽ lợi dụng những tội lỗi mà họ mắc phải để chống lại họ. Người nào sống chuẩn mực thì sẽ ít bị tác động bởi ma quỷ hơn.

tru ta
Linh mục đeo dây stola khi trừ tà. (Ảnh minh họa: phim The Rite)

Ngoài việc sử dụng các vật như thánh giá, xâu chuỗi, sách Kinh Thánh để trấn áp ác quỷ, người trừ tà còn dùng những vật dụng khác như dây phép stola (giống như một cái khăn dài, quàng trên cổ), là loại phục sức dùng cho các linh mục sử dụng khi cử hành một bí tích.

nghi thuc tru ta
Nến (Đèn cầy) sáp ong có tác dụng hỗ trợ.

Đèn cầy sáp ong là một phương tiện hỗ trợ cho việc cầu nguyện. Khói nến sáp ong có khả năng làm thanh lọc không gian giúp ích cho quá trình thánh hóa của lễ trừ tà.

sach nghi thuc tru ta
Book of Exorcim Rites - Sách nghi thức trừ tà.

Quyển sách trong hình trên là vật không thể thiếu của bất kỳ linh mục trừ tà nào. Đơn giản là bạn không thể giở cuốn Kinh Thánh ra mà đọc bừa một chương nào đó. Có những bài cầu nguyện đặc trưng mà Sách nghi thức trừ tà đã tổng hợp sẵn, giúp người thực hiện nghi lễ đỡ mất thời gian.

banh thanh
Bánh thánh (communion wafer)

Bánh thánh, muối hoặc rượu thánh là những thức ăn uống đã được chúc phúc. Linh mục trừ tà có thể trao chúng cho người bị nhập để hỗ trợ họ trước khi bắt đầu nghi thức trừ tà. Đôi khi là dùng để thử phản ứng của ác quỷ vì chúng rất ghét những phẩm vật thiêng liêng.

Tiếp theo, người trừ tà cần kêu gọi sự trợ giúp từ những bề trên, kêu gọi sức mạnh của Chúa Jesus, Đức Mẹ Maria, nói ra tên của các tổng lãnh thiên sứ, các tông đồ, các thánh tử đạo để vay mượn sức mạnh của họ, ví dụ như một cảnh trừ tà trong phim Priest (2018) của Hàn Quốc đã dàn dựng rất bài bản như sau:

tru ta 1
Cha Oh Soo Min trong phim Priest - series kịch tính mới của Hàn Quốc về chủ đề trừ tà.
tru ta 2
Gọi ra tên của 3 tổng lãnh thiên thần. Người bị nhập bị che mắt bằng dây stola.
tru ta 3
Gọi ra tên các tông đồ.
tru ta 4
Nghe tới tên các tông đồ, đa phần quỷ dữ đều không thể chịu đựng nổi.
tru ta 5
Gọi tên các thánh tử vì đạo (hay thánh tuẫn đạo).
tru ta 6
Và những thánh khác có công với Giáo Hội.
tru ta 7
Gọi tên các thánh nữ thuần khiết, vốn làm ma quỷ sợ hãi.

Mục đích kêu gọi các các thiên sứ, các thánh và lực lượng của Giáo Hội nhằm khẳng định tính chính danh, nhắc đến những con người trung thành với Chúa và vay mượn sức mạnh của họ để thể hiện quyền năng vượt lên trên ác quỷ.

Hỏi rõ tên quỷ và đuổi nó đi

Tất cả những cố gắng trên, nhằm làm quỷ suy yếu để có thể thực hiện mục đích cuối cùng là hỏi tên ác quỷ. Biết được tên của quỷ, chính là bước quan trọng nhất để trục xuất nó. Nếu con quỷ chịu nói tên chứng tỏ nó đã nhượng bộ, nếu không thì phải tiếp tục đến khi nó chịu nói.

tru ta 8
Phải biết tên quỷ thì mới ra lệnh được cho chúng! Trong phim Priest, con quỷ gây rối tên là Samael - các bạn có thể đọc về Samael qua bài viết này.

Đặt tên cho cái gì đó, hoặc biết được tên của nó tức là sẽ có quyền trên nó. Bản thân ác quỷ cũng từng là thiên thần của Chúa tạo ra, vì phạm tội mà bị đày đi (tìm hiểu thêm về thiên thần sa ngã tại đây). Chính vì vậy, gọi ra được tên cũng là khiến quỷ phải chấp nhận tội lỗi và thất bại xưa cũ của mình, khiến nó yếu thế trước linh mục của Chúa. Chỉ có như thế mới có thể ra lệnh cho nó rời đi.

Những lưu ý sau khi trừ quỷ xong!

Đa phần phim ảnh không nhắc đến điều này, tuy nhiên những việc sau đây là rất quan trọng. Chuyên trang về tôn giáo Aleteia có trích lời linh mục trừ tà ở Thụy Sĩ là Cha César Truqui. Ông nói rằng:

Những điều liên quan đến tà thuật, ma giáo, bói toán, bói bài, cầu cơ. Những nghi lễ đen tối, phim ảnh, âm nhạc có nội dung phục vụ cho ma quỷ sẽ khiến chúng ta đến gần ma quỷ hơn.

priest
Priest 2018 - một phim mô tả cảnh trừ quỷ rất chi tiết, thích hợp để các bạn nghiên cứu về khái niệm này.

Quỷ (thực chất là các thiên thần sa ngã) khi khai thác các tội lỗi và ám hại con người đều không ngoài mục đích đi ngược lại ý của Chúa, chứng tỏ ông đã sai khi yêu thương con người. Theo Công Giáo, những người có có thói quen xấu hoặc bất cẩn và mù quáng khi tiếp cận những lực lượng tâm linh sẽ dễ trở thành nạn nhân của quỷ.

Chính vì thế, các tín đồ Thiên Chúa giáo chân chính sẽ không tập tành bói toán, xem tử vi, cầu cơ, tìm hiểu các thứ bùa ngải, phép thuật. Chi tiết này rất tương đồng với Đạo Phật cho dù 2 tôn giáo này có nền tảng rất khác biệt. Phật Thích Ca vốn cũng không khuyến khích các tín đồ tìm hiểu những hoạt động mê tín dị đoan đã kể trên. Cụ thể các bạn có thể đọc ở bài Thái Ất Tử Vi Kỷ Hợi 2019: Xem tử vi năm mới sao cho đúng?

ouij
Hãy tránh những trò mê tín vì chúng sẽ tạo cơ hội cho ma quỷ tiếp cận bạn.

Lại nói đến lễ trừ quỷ, thì nghi thức này được Giáo Hội La Mã xem là một "á bí tích", tức là một nghi thức không có hiệu nghiệm 100% và và ngay lập tức như lễ rửa tội hay lễ ban thánh thể. Kết quả của lễ trừ tà phụ thuộc vào rất nhiều thứ, bao gồm cả ý chí và đức tin của nạn nhân bị nhập cùng với kinh nghiệm và sự thanh khiết của bản thân linh mục trừ tà. Theo Cha Cesar Truqui thì thông thường phải thực hiện trừ tà nhiều lần mới đuổi được quỷ.

quy
Quỷ là một ác linh bất tử. (Ảnh minh họa: Diablo 3)

Thêm một lưu ý nữa, lễ trừ quỷ cũng không tiêu diệt được con quỷ đó vĩnh viễn mà chỉ đẩy ngược nó trở về hỏa ngục. Căn bản, ác quỷ là một thực thể tâm linh bất tử không có cơ thể hữu hình, không có cách nào tiêu diệt được hoàn toàn.

Nguồn bài: Tổng Hợp