Lịch sử

Công chúa da đen đầu tiên giữa hoàng tộc da trắng ở Anh Quốc

Thanh Yên
Bộ phim "Victoria" lấy bối cảnh những năm 1848, khi mà các nước Châu Âu đang chìm trong cuộc cách mạng vận động, để kể về thời niên thiếu của nữ hoàng Anh Victoria, năm ấy vừa tròn 29 tuổi.

Trong bộ phim này, khán giả phát hiện có một cô gái da đen làm người ta vô cùng chú ý giữa những quý tộc Châu Âu da trắng. Cô bé ấy là tên là Sarah.

Công chúa da đen đầu tiên giữa hoàng tộc da trắng ở Anh Quốc

Cô là nhân vật có thật, tên đầy đủ là Sarah Forbes Bonetta.

Cô từ công chúa trở thành cô nhi, rồi trở thành nô lệ da đen, vật tế, được cứu và xem như món quà, trao tặng cho nữ hoàng Victoria, cuối cùng một lần nữa trở thành công chúa. Câu chuyện về cuộc đời của cô, làm người ta phải thổn thức không thôi.

Vào khoảng những năm 50 của thế kỷ 19, toàn Châu Phi đều bị nhấn chìm trong những giao dịch buôn bán nô lệ.

Công chúa da đen đầu tiên giữa hoàng tộc da trắng ở Anh Quốc

Những kẻ thực dân Phương Tây, vì né tránh pháp lệnh huỷ bỏ chế độ nô lệ ở Anh, không dám công khai đi bắt người mà đổi cách khác, bỏ tiền ra làm giao dịch với các tù trưởng địa phương thay họ bắt nô lệ.

Vì thế, các nước ở Tây Phi cũng tự phân hoá ra làm hai phe, một bên là những kẻ đi săn bắt, và một bên là con mồi. Vương quốc Dahomey là vương quốc mạnh nhất vào thời điểm này ở Châu Phi và họ cũng là những kẻ đi săn man rợ cũng như nguy hiểm nhất.

Quốc vương của họ - Ghezo, nổi tiếng xa gần là một kẻ hiếu chiến. Đội quân hùng mạnh của ông ta không ngừng tấn công các nước láng giềng, bắt bớ người dân vô tội làm nô lệ, nhờ đó đổi về lượng lớn tài nguyên. Có thể nói vào thời điểm này, kinh tế của cả vương quốc Dahomey đều dựa vào việc buôn bán nô lệ.

Công chúa da đen đầu tiên giữa hoàng tộc da trắng ở Anh Quốc

Năm 1843, ở đất nước Tây Phi Egbado, có một vị công chúa ra đời. Cha mẹ đặt cho cô bé cái tên Aina, xem cô như hòn ngọc quý trên tay. Thân là con gái tộc trưởng, Aina dù không ăn sung mặc sướng nhưng từ nhỏ cũng trải qua một cuộc sống tôn quý, đầy đủ, ấm no, tự do tự tại.

Nhưng vào năm cô 5 tuổi, mọi thứ đều đã thay đổi.

Quốc vương Dahomey quyết định khai chiến với nước của Aina. Họ bất ngờ bọc đánh, chỉ trong một thời gian cực ngắn đã đánh vào tận trung tâm Edbado. Đất nước Edbado hiền lành nhỏ yếu đứng trước đất nước Dahomey mạnh nhất Tây Phi không hề có sức chống cự. Cha mẹ Aina bị giết chết một cách cực kì tàn bạo, ngay sau đó tất cả các thành viên trong vương tộc đều bị bắt trở thành nô lệ.

Công chúa da đen đầu tiên giữa hoàng tộc da trắng ở Anh Quốc

Trên thế giới này không còn công chúa Aina tôn quý nữa, chỉ còn một cô bé 5 tuổi không tên không họ, một nô lệ da đen.

Dưới sự giám sát của những kẻ thực dân phương Tây, tất cả nô bị bắt đều bị áp giải về vương quốc Dahomey. Mà cô bé nô lệ da đen này lại được đưa tới trước mặt quốc vương Ghezo, bị hắn chọn để trở thành vật tế tiếp theo.

Vì thế cô bé bị giam trong một căn nhà nhỏ, suốt mấy tuần liền không được tiếp xúc với ai. Có đôi khi cô bé liếc qua song cửa nhìn thấy những kẻ bị lôi ra ngoài giết chết, cô biết, rồi có một ngày, mình cũng sẽ bị như vậy.

Bởi vì hàng năm vương quốc Dahomey sẽ tổ chức hiến tế hai lần, vật tế sẽ bị đẩy vào hố giết chết, vật tế này bao gồm cả người và gia súc.

Nhưng hiển nhiên, cuộc đời cô bé chưa dừng lại ở đây.

Thượng uý hải quân hoàng gia Anh Quốc lúc này là Frederick Forbes nhận nhiệm vụ tuyên truyền pháp lệnh huỷ bỏ chế độ nô lệ của nữ Hoàng, đã đi tới vương quốc Dahomey. Tuy sau Ghezo sẽ không tuân theo lệnh ông, nhưng ngại nước Anh hùng mạnh đằng sau lưng Forbes, Ghezo vẫn tỏ ra vô cùng lịch sự với vị thượng uý, còn mời ông đi tới lễ hiến tế xem quá trình giết vật tế.

Vị thượng uý khi biết tất cả người và gia súc đều sẽ bị giết hại thì vô cùng ngạc nhiên. Khi nhìn thấy trong số tế phẩm đó còn có một cô bé nhỏ gầy, ông càng không thể chấp nhận nổi.

"Nữ hoàng Victoria chắc chắn sẽ không cho phép việc giết một đứa trẻ vô tội thế này diễn ra! Nếu ông dám làm, vậy ông sẽ không bao giờ có được sự tôn trọng của nữ hoàng!"

Công chúa da đen đầu tiên giữa hoàng tộc da trắng ở Anh Quốc

Vị thượng uý nói làm Ghezo do dự, giết chết một con nhóc không phải chuyện gì to tát, nhưng nếu vì thế làm nữ hoàng Anh không vui thì không hay chút nào.

"Nó có thể trở thành một món quà, một món quà đến từ vua của đất nước Châu Phi, tặng cho nữ hoàng Anh."

Cứ thế, cô bé từ vật tế, trở thành một món quà.

Lúc được thả khỏi đài tế cho đến khi bị đưa lên thuyền của thượng uý rồi rời khỏi Dahomey, cô bé chỉ biết im lặng nhìn ngắm thật kỹ quê hương của mình, vì nơi đây, người thân, bạn bè, con dân của cô đều nằm lại, nhưng cô bé còn sống.

Ở trên thuyền, thượng uý đặt tên cho cô bé là Sarah, còn dùng họ Forbes và tên con thuyền Bonetta làm họ và tên trung gian, từ đây Sarah Bonetta Forbes ra đời.

Cả một năm tròn, Sarah đều được thượng uý dắt theo bên cạnh, ông và vợ mình cùng nhau dạy cô bé da đen học tiếng Anh, làm lễ rửa tội cho cô bé, dạy cho cô văn hoá và tri thức, cố gắng đóng gói cô bé thành một món quà hoàn mỹ nhất.

Sarah mất đi cha mẹ, đã vô thức xem cả hai là cha mẹ mình, thông minh, ngoan ngoãn tới mức làm người ta đau lòng.

Công chúa da đen đầu tiên giữa hoàng tộc da trắng ở Anh Quốc

“Sarah là một thiên tài, con bé có thể học được tiếng Anh một cách nhanh chóng, cũng rất có thiên phú về mặt âm nhạc, thậm chí còn thông minh hơn đại đa số trẻ em cùng tuổi ở Anh, tư tưởng và cảm xúc của con bé cũng rất hoàn mỹ.”

Năm 1850, thượng uý Forbe theo đúng hẹn đưa cô bé tiếp kiến nữ hoàng Victoria.

Nhưng với Sarah mà nói, đây là lần thứ hai cô bé mất đi cha mẹ.

Trong nhật ký của mình, nữ hoàng Victoria đã viết:

Công chúa da đen đầu tiên giữa hoàng tộc da trắng ở Anh Quốc

Ngày 09/11/19850:

Khi về đến nước Anh, thượng uý Forbes dẫn theo một đứa trẻ da đen từ vương quốc Dahomey. Cha mẹ và người thân của cô bé đều bị giết hại. Forbes đã biến cô bé thành một món quà rồi dẫn cô bé tới trước mặt ta.

Cô nhóc 7 tuổi này rất nhạy bén và thông minh, còn biết nói tiếng Anh, cô bé trang điểm ăn diện như những người đến từ nước nhỏ khác. Chỉ khi gỡ mũ trùm xuống, lộ ra mái tóc đen mượt xoăn tít và đôi tai to của mình, ta mới thấy được rằng đó quả thật là một người da đen.

Nữ hoàng Victoria cực kì thích Sarah, bà gọi cô bé là công chúa Sally và để cô bé ở lại thành Windsor chung với các con của mình, không chỉ thế bà còn đưa cô bé vào học trong trường quý tộc.

Sự yêu thích của nữ hoàng làm Sarah trở thành công chúa có thân phận cao quý và có thể tự do ra vào cung đình, người ta bắt đầu gọi cô là “đứa trẻ nhà nữ hoàng”, “Công chúa da đen”, “Công nương đó”

Công chúa da đen đầu tiên giữa hoàng tộc da trắng ở Anh Quốc

Nhưng từ ngày vào hoàng cung, cô bé ít nói hẳn đi, thẹn thùng, rụt rè không tiếp xúc với ai nhiều.

Năm 1851 thượng uý Forbes qua đời, vợ ông vì quá đau lòng dọn tới Scotland sinh sống. Khi biết tin này Sarah lập tức ngã bệnh, cộng thêm mùa đông ẩm ướt là rét lạnh ở Anh đã làm cô bé vẫn luôn ho khan.

“Có lẽ vì Sarah là một người Châu Phi, hãy để cô bé trở về Châu Phi.”

Thấy bệnh tình Sarah kéo dài không dứt, nữ hoàng Victoria quyết định đưa cô bé đến Sirerra Leona ở Châu Phi. Tới tận năm 1855, nữ hoàng đột nhiên nhớ tới cô bé đến từ Châu Phi, và đón Sarah trở về. Vì thế Sarah 12 tuổi lại quay trở về hoàng cung Windsor.

Công chúa da đen đầu tiên giữa hoàng tộc da trắng ở Anh Quốc
“Vóc người rất cao, nhưng khá gầy và mặt mũi thì rất xấu.”

Sau khi gặp lại Sarah, nữ hoàng gửi cô bé tới một gia đình quý tộc khác để nhận sự giáo dục cao cấp nhất. Cứ thế cô bé ở lại Anh, chậm rãi lớn lên, trở thành viên trân châu đen của giới quý tộc Anh quốc.

Sarah tao nhã, lễ phép, quen thuộc hoà hợp với mọi người trong mọi bữa tiệc xã giao, không những thế cô còn rất có tài trong lĩnh vực âm nhạc.

Công chúa da đen đầu tiên giữa hoàng tộc da trắng ở Anh Quốc

Năm Sarah 18 tuổi, chính thức bước vào tuổi kết hôn thì nhận được lời cầu hôn của James Davies, đó là một thương buôn người Yaraba. Lúc Sarah chừng 10 tuổi, và còn đang ở Sierra Leona dưỡng bệnh, người này đã từng gặp cô.

Ban đầu Sarah không muốn vì cô bé không hề biết gì về người này, nên đã quả quyết từ chối.

“Mọi người nói với tôi: “Anh ta là một người tốt, tuy bây giờ cô không thích, nhưng không lâu cô sẽ yêu phải anh ta thôi”. Thế nhưng tôi tin ở bản thân mình, rằng tôi sẽ không bao giờ làm được chuyện đó. Tôi biết người bình thường nghĩ anh ta rất có tiền, chỉ cần gả cho anh ta, tôi sẽ trở thành một quý phu nhân ăn sung mặc sướng. Nhưng tôi chỉ muốn nói… tôi sẽ không bao giờ vì tiền tài buông tay tự do và sự bình tĩnh trong tâm hồn mình.”

Thế nhưng nữ hoàng Victoria lại cảm thấy hai người rất xứng đôi. Khi ấy nữ hoàng vừa trải qua nỗi đau mất đi người chồng, người yêu của mình, nên bà rất mong có thể tìm được một người để cô con gái nuôi của mình có thể dựa dẫm nửa đời sau.

Công chúa da đen đầu tiên giữa hoàng tộc da trắng ở Anh Quốc

Bà nghĩ tuy rằng Davies là người từng goá vợ, cha mẹ từng là nô lệ da đen được Anh quốc thả đi, thế nhưng chàng trai này từng làm trung uý trong lực lượng hải quân hoàng gia Anh, gia thế cả hai tương đương nhau, nên sẽ dễ dàng cảm thông cho nhau hơn.

Mặt khác, sau khi xuất ngũ Davies đã mua một con thuyền để thuận tiện cho việc buôn bán giữa các châu lục, và thường tới Lagos để buôn bán, chỗ này lại rất gần với Egbado nơi Sarah ra đời, hắn có thể thường dẫn cô bé về thăm quê hương.

Công chúa da đen đầu tiên giữa hoàng tộc da trắng ở Anh Quốc

Nữ hoàng thường xuyên gọi Sarah tới tâm sự, không ngừng khuyên cô bé nên chấp nhận lời cầu hôn này. Cuối cùng Sarah cũng thoả hiệp.

Năm 1862, Sarah kết hôn với Davies. Em trai của thượng uý Forbes đã dắt tay cô bé vào lễ đường và trao cô cho chú rể.

Công chúa da đen đầu tiên giữa hoàng tộc da trắng ở Anh Quốc

Từ đây, Sarah đã không còn là công chúa Sally yêu quý của nữ hoàng Anh, mà biến thành phu nhân Davies. Công việc chủ yếu của Davies ở Châu Phi, nên Sarah chỉ phải theo chồng rời khỏi Anh Quốc đi đến Lagos.

Một năm sau, Sarah sinh ra đứa con gái đầu lòng của mình, cô viết thư cho nữ hoàng Victoria, mong mình có thể đặt tên con là Victoria, cũng mong nữ hoàng sẽ trở thành mẹ đỡ đầu cho đứa bé này.

Công chúa da đen đầu tiên giữa hoàng tộc da trắng ở Anh Quốc

Với nữ vương mà nói, tuy công chúa Sarah không phải con ruột của bà, nhưng bao nhiêu năm chung sống và yêu thương bà cũng đã xem cô là con mình.

Nên bà thường xuyên viết thư dặn dò Sarah dắt con về thăm mình, tặng đồ chơi và vàng bạc cho cô. Thậm chí khi Lagos xảy ra bạo động, hai người duy nhất được hải quân hoàng gia Anh báo tin rút khỏi là Sarah và giám mục thành Lagos.

Công chúa da đen đầu tiên giữa hoàng tộc da trắng ở Anh Quốc

Sau nữa, Sarah còn tiếp tục sinh ra một trai một gái, tuy nhiên sức khoẻ của cô lại ngày càng suy yếu. Davies làm ăn thất bại, Sarah bị chẩn đoán mắc bệnh lao phổi. Cô đưa con gái tới chỗ nữ hoàng, nói chờ mình khoẻ lại sẽ về đón con. Nhưng cô đã không bao giờ quay lại nữa.

Năm 1880, Sarah 37 tuổi qua đời ở bờ biển phía tây Châu Phi.

Cả cuộc đời Sarah nói là may mắn nhưng cũng đầy rẫy bất hạnh.

Từ công chúa trở thành nô lệ da đen, từ vật tế trở thành quà tặng, rồi gặp được vợ chồng Forbes dốc lòng dạy dỗ và nữ hoàng Victoria nuôi dạy và xem cô như công chúa.

Công chúa da đen đầu tiên giữa hoàng tộc da trắng ở Anh Quốc

Vào những năm tháng mà nạn buôn nô lệ da đen đang hoành hành ngang ngược, cô thân là một người da đen, lại được nữ hoàng giúp đỡ đi học trong trường quý tộc của hoàng gia, thậm chí sau khi cô qua đời, nữ hoàng còn tiếp tục nuôi dưỡng con gái cô, giúp những đứa con của cô trở thành quý tộc nổi bật một vùng.

Thế nhưng thiết nghĩ, nếu có thể lựa chọn...

Công chúa da đen đầu tiên giữa hoàng tộc da trắng ở Anh Quốc

Có lẽ cô sẽ mong muốn cả đời mình vẫn làm Aina tự do tự tại năm nào.

Nguồn bài: Zhihu