Chị em

'Nữ thần thị phi' Hera - Chân dung tiêu biểu của một 'Hoạn Thư' thời Hy Lạp cổ đại

Alice Carin
Có thể nói nữ thần Hera là một người vợ mẫu mực, hết lòng vì chồng nhưng thật không may, người chồng của bà là Zeus - kẻ mắc thói trăng hoa vô độ.

Ai đã từng đọc qua thần thoại Hy Lạp chắc chắn sẽ biết nữ thần Hera quyền lực, được mệnh danh là nữ hoàng của các vị thần. Có thể nói, Hera chính là hình mẫu của những người phụ nữ Hy Lạp cổ đại, luôn chăm sóc cho chồng mình hết mực nhưng đổi lại nàng chỉ nhận được sự phản bội của Zeus.

'Nữ thần thị phi' Hera - Chân dung tiêu biểu của một 'Hoạn Thư' thời Hy Lạp cổ đại

Hera là một trong ba con gái của Titan Cronus và Rhea (cùng với Demeter và Hestia). Ngoài ra, Hera còn có 3 người anh em đó là Zeus, Hades và Poseidon. Hera là nữ thần của hôn nhân, phụ nữ, gia đình, sự sinh nở. Nàng bảo trợ cho nữ giới, tiếp thêm sức mạnh cho họ khi sinh đẻ thai nghén và chúc phúc cho những cặp vợ chồng có nhiều con.

'Nữ thần thị phi' Hera - Chân dung tiêu biểu của một 'Hoạn Thư' thời Hy Lạp cổ đại
Hình ảnh Hera luôn xuất hiện cùng con công như một biểu tượng của nàng

Trong lúc Zeus chiến đấu chống lại ác thần Typhon thì Hera đã được mẹ mình là Rhea dẫn đi trốn ở một nơi bí mật tận cùng Trái Đất. Khi lớn lên, Hera ngày càng trở nên xinh đẹp kiều diễm. Người ta miêu tả nàng là một nữ thần sở hữu vẻ đẹp mê hồn với mái tóc óng ả, nước da trắng và ánh mắt kiên định thu hút mọi ánh nhìn. Hera không phải loại mỹ nhân "bánh bèo", nàng mạnh mẽ và quyết đoán.

'Nữ thần thị phi' Hera - Chân dung tiêu biểu của một 'Hoạn Thư' thời Hy Lạp cổ đại
Bức tượng cao 2 mét của Hera được đặt tại bảo tàng Louvre, Paris

Thế nhưng cũng chính vì sắc đẹp và cá tính cùa mình mà Hera đã phải lấy người chồng trăng hoa nhất trên đỉnh Olympus, thần Zeus. Trong một lần đi dạo chơi qua nơi tận cùng Trái Đất, Zeus đã vô tình nhìn thấy Hera và ánh mắt của nữ thần đã mê hoặc trái tim ông.

Cuộc tình ngang trái nhưng cũng thơ mộng nhất Olympus

Muốn chiếm đoạt mỹ nhân, Zeus kiêu ngạo đã làm mọi cách để có được tình cảm của Hera. Ông đã đi theo nàng, cầu hôn nàng từ lần này đến lần khác. Hera thì "tình trong như đã mặt ngoài còn e", dù cảm mến trước vị thần nam tính mạnh mẽ nhưng vì rất kiêu kỳ nên nàng một mực từ chối lời cầu hôn.

zeus and hera 2
Tượng Zeus và Hera được điêu khắc cực kỳ tinh xảo được đặt bên ngoài tòa nhà quốc hội Áo.

Zeus bèn suy nghĩ và tìm hiểu sở thích của Hera, phát hiện ra nữ thần này rất thương yêu các con vật. Dù là con thú xấu xí như quái vật Hydra thì nàng vẫn cưng nựng và chúng cũng hoàn toàn thần phục nàng.

Càng ngưỡng mộ hơn, Zeus càng muốn nhanh chóng chiếm đoạt nữ thần xinh đẹp tài ba này, ông bèn nảy ra một kế hoạch hoàn hảo để có được Hera bất chấp mọi luân thường đạo lý.

zeus and hera
Zeus và Hera hoan lạc.

Một ngày nọ, vị thần quyền lực tạo ra một cơn bão lớn với sấm chớp giăng trời rồi tự biến mình thành một chú chim nhỏ bay vào cửa sổ phòng Hera. Cảm thấy chú chim nhỏ ướt sũng quá đáng thương, Hera đã bắt nó cho vào giữa bầu ngực mình để sưởi ấm.

Zeus chỉ chờ có thế liền lợi dụng cơ hội biến lại nguyên hình rồi ra tay cưỡng bức Hera. Quá xấu hổ vì bị lợi dụng và làm nhục, nàng đành bằng lòng chấp nhận lời cầu hôn của Zeus.

'Nữ thần thị phi' Hera - Chân dung tiêu biểu của một 'Hoạn Thư' thời Hy Lạp cổ đại
Bức tranh The Garden of Hesperides của họa sĩ Ricciardo Meacci

Cuộc hôn nhân của cả hai được tất cả khác vị thần khác và muôn loài chúc phúc. Nữ thần cầu vồng Iris đã may cho Hera một chiếc áo đẹp nhất và lộng lẫy nhất. Nổi bật và xinh đẹp hơn mọi nữ thần khác, vạn vật đều quy phục dưới mỗi bước đi của nàng. Nữ thần Gaia thì trao tặng cho Hera một món quà cưới quý giá: khu vườn táo Hesperides bằng vàng.

'Nữ thần thị phi' Hera - Chân dung tiêu biểu của một 'Hoạn Thư' thời Hy Lạp cổ đại

Ngỡ như có thể cùng chồng bình yên cai trị đỉnh Olympus, Hera nhận ra người đàn ông của mình có thói trăng hoa vô độ. Zeus lợi dụng lý do "tạo ra những con lai với người phàm trần để chúng sở hữu sức mạnh và trí tuệ cai trị những vùng đất như cha họ". Zeus không biết đã bao nhiêu lần cải trang thành phàm nhân (hoặc thú vật) để cưỡng bức những người phụ nữ khác.

zeus and hera 3
Tượng Zeus và Hera ở quảng trường Albertina, Áo (cậu bé dưới chân Zeus là Ares - thần chiến tranh sau này)

Vì Zeus đã làm nàng thất vọng quá nhiều nên sự ghen tuông của Hera cũng từ đó mà ngày càng đáng sợ. Hera biết không thể ngăn cản chồng mình vì ông ấy quá mạnh, nên nàng quyết định sẽ làm mọi cách tiêu diệt tất cả tình địch và cả con rơi của chồng.

Trả thù anh hùng Hercules

'Nữ thần thị phi' Hera - Chân dung tiêu biểu của một 'Hoạn Thư' thời Hy Lạp cổ đại
Bức tranh sơn dầu The Origin of the Milky Way vẽ bởi Jacopo Tintoretto cho thấy cảnh Zeus bế Heracles trên tay bú trộm sữa của Hera

Nếu nói về những lần trả thù của "Hoạn Thư" Hera thì không thể không nhắc đến mối thâm thù với Hercules, là đứa con riêng của Zeus và nữ hoàng Alcmene xứ Tiryns. Khi nàng Alcmene sinh ra đứa con trai, Zeus rất vui nên đã ẵm đứa bé lên đỉnh Olympus để "bú ké" sữa của Hera khi nữ thần đang ngủ.

Tỉnh dậy, Hera tức giận đẩy Hercules ra khỏi ngực mình. Nhờ dòng sữa của nữ thần toàn năng, đứa bé sở nên mình đồng da sắt và được cha mình đặt tên là Hercules có nghĩa là "Sự vinh quang của Hera".

'Nữ thần thị phi' Hera - Chân dung tiêu biểu của một 'Hoạn Thư' thời Hy Lạp cổ đại
Heracles cứ nghĩ mấy chú rắn độc là đồ chơi nên "tiện tay" bóp chết hết bọn chúng.

Quá tức giận từ sau chuyện Hercules bú trộm sữa của mình, Hera đã lên kế hoạch tỉ mỉ tiêu diệt đứa con riêng này của chồng. Nàng đã sai những con rắn độc nhất bò vào nôi để cắn chết Hercules tuy nhiên không như mình dự tính, Hercules lại mang trong mình sức mạnh vô biên. Cậu cứ ngỡ những con rắn là đồ chơi nên đã vô tình bóp chết hết bọn chúng trong lúc đùa giỡn.

'Nữ thần thị phi' Hera - Chân dung tiêu biểu của một 'Hoạn Thư' thời Hy Lạp cổ đại
Hera khiến Heracle hóa điên, chính tay giết chết vợ và con của mình

Đến khi Hercules trưởng thành, cưới vợ và sinh con thì Hera vẫn không thể nào cho qua nỗi căm thù này. Hera đã phù phép cho chàng trở nên điên loạn và ra tay nhẫn tâm giết chính vợ con của mình.

Đó còn là lý do khiến Hercules phải chấp nhận làm 12 nhiệm vụ hết sức kì dị từ vị vua độc ác Eurystheus. Không những thế, trong những lúc vị anh hùng này làm nhiệm vụ, chàng vẫn bị Hera càng ra sức ngăn cản.

'Nữ thần thị phi' Hera - Chân dung tiêu biểu của một 'Hoạn Thư' thời Hy Lạp cổ đại
Hoa văn trên một chiếc bình cổ cho thấy trong lúc đang giao chiến với Hydra thì có một chú cua đã cắn vào chân Hercules làm anh phân tâm
cung cu giai
Chòm sao Cự Giải (nghĩa là "con cua lớn")

Đặc biệt trong trận chiến của Hercules với con quái vật 9 đầu khét tiếng Hydra ở đầm Lernaean, nữ thần Hera kiêu ngạo còn ám hại bằng cách sai một con cua cắn vào chân để làm anh mất tập trung. Nhưng tất nhiên chiến thắng thuộc về Hercules và con cua của Hera cũng bị Hercules dẫm chết. Thương tiếc chú cua trung thành, vị nữ thần này đã mang nó biến thành chòm sao Cự Giải.

Đánh ghen nữ thần Leto

'Nữ thần thị phi' Hera - Chân dung tiêu biểu của một 'Hoạn Thư' thời Hy Lạp cổ đại
Leto sau khi sinh ra Artemis và Apollo

Không chỉ mong muốn tiêu diệt tình địch, Hera còn dám ra tay với các nữ thần nếu không may họ có tư tình với Zeus. Sau khi biết nữ thần Leto mang thai hai đứa con của chồng mình (Apollo và Artemis), Hera vô cùng điên tiết.

Nàng rắp tâm đưa ra lời nguyền kinh khủng "Terra Firma": Leto sẽ không thể nào sanh con trên mặt đất, hòn đảo hay bất kỳ nơi nào mà ánh mặt trời chạm tới. Cảm thương cho người phụ nữ tội nghiệp, Poseidon đã đưa Leto đến vùng Delos (một vùng hoang địa rậm rạp không phải là đất liền cũng không phải đảo) để bí mật sinh con.

'Nữ thần thị phi' Hera - Chân dung tiêu biểu của một 'Hoạn Thư' thời Hy Lạp cổ đại
Artemis, nữ thần Mặt Trăng và săn bắn
'Nữ thần thị phi' Hera - Chân dung tiêu biểu của một 'Hoạn Thư' thời Hy Lạp cổ đại
Apollo, nam thần của Mặt Trời và âm nhạc

Hay tin tình địch Leto được giúp đỡ, Hera bắt luôn các nữ thần hộ sinh để Leto không thể lâm bồn. Cuối cùng, để làm nguôi cơn giận đáng sợ của nữ hoàng trên đỉnh Olympus, các vị thần khác đã cùng nhau hợp sức dâng tặng Hera một sợi dây chuyền đẹp nhất trên đời thì nàng mới chịu nhượng bộ.

Thế rồi những người con hùng mạnh của Leto ra đời: người chị là Atermis và em trai là Apollo. Sau này cả hai cùng cha mình cai quản đỉnh Olympus thiêng liêng với Atermis là nữ thần Mặt Trăng và Apollo mà nam thần Mặt Trời.

Bắt gian tại trận mỹ nhân Io

'Nữ thần thị phi' Hera - Chân dung tiêu biểu của một 'Hoạn Thư' thời Hy Lạp cổ đại
Tranh vẽ Io đang bị biến thành bò trắng. Hera thì giả vờ như không biết, đòi chồng mình tặng cho bằng được con bò làm quà

Không lâu sau đó Hera lại hay tin chồng mình có dan díu với một phàm nhân tên Io. Khi biết mình sắp bị vợ bắt gian tại trận thì Zeus nhanh trí biến Io thành một con bò trắng. Nhưng ông làm sao có thể qua khỏi cặp mắt tinh tường của Hera? Giả vờ như không biết, Hera đòi chồng tặng cho bằng được con bò trắng làm quà rồi đem nhốt nó ở một nơi riêng biệt.

Gian manh hơn, nàng cho một tên khổng lồ ngàn mắt giám sát con bò suốt ngày suốt đêm. Zeus thì quá lo lắng cho tình nhân Io trong lốt bò nên đã sai Hermes xử lý gã khổng lồ kia và cuối cùng Io cũng đã được tự do. Hera quyết định thương thuyết với chồng mình, nàng đồng ý cho Zeus biến Io trở lại làm người nhưng với điều kiện ông sẽ không bao giờ được phép liếc mắt nhìn ả ta thêm một lần nào nữa.

Lo sợ vợ mình nổi cơm tam bành, Zeus đành chấp nhận phải rời xa tình nhân. Sau khi xuống hạ giới, Io sinh ra đứa con của Zeus, đứa trẻ đó được đặt tên là Epaphus ( tương lai sẽ trở thành vị vua mới của xứ Ai Cập cổ).

Lập mưu giết tình địch Semele

'Nữ thần thị phi' Hera - Chân dung tiêu biểu của một 'Hoạn Thư' thời Hy Lạp cổ đại
Vì tội dám làm gián điệp cho chồng mình, Hera giáng lời nguyền lên Echo

Kẻ chín lạng người nửa cân, có lần Zeus cũng tìm ra cách khiến Hera phân tâm để có thể trốn xuống trần gian vui vẻ. Ông cho một nữ thần nhỏ tên Echo suốt ngày đi theo để phân tán sự chú ý và tăng bốc Hera.

Biết được mặt tên gián điệp nàng đã giáng lời nguyền xuống đầu Echo: từ nay về sau cô ả sẽ không được nói chuyện mà chỉ có thể lặp lại âm thanh của người khác (điều này cũng giải thích vì sao Echo trong tiếng Anh có nghĩa là "tiếng vọng").

'Nữ thần thị phi' Hera - Chân dung tiêu biểu của một 'Hoạn Thư' thời Hy Lạp cổ đại
Semele chết ngay tức khắc khi vừa nhìn thấy hình dạng thần của Zeus

Đáng sợ hơn, có lần Hera đã dụ chồng mình "chính tay" giết chết một cô tình nhân bé nhỏ. Biết Semele mang thai con của Zeus, Hera cải trang thành y tá thân cận. Cô "y tá" Hera rủ rỉ vào tai Semele để nàng biết rằng cha của đứa bé chính là Zeus và cách để chiếm hữu ông ấy mãi mãi chính là bắt buộc ông phải hiện nguyên hình một vị thần.

Semele ngây thơ đã nghe lời xúi giục mà bắt buộc Zeus phải hiện chân thân cho cô thấy. Ngay khi nhìn thấy hình dạng thần của ông Semele chết ngay tức khắc vì lời nguyền Styx (bất cứ người phàm trần nào thấy hình dạng thật của thần thì sẽ chết). Biết mình đã gây ra sai lầm lớn, Zeus không thể làm gì hơn là lấy đứa con trong bụng Semele ra, nuôi lớn nó và đặt tên là Dionysus (chính là vị thần rượu vang và kịch nghệ).

Mờ mắt vì ghen tuông, Hera hại Lamia

'Nữ thần thị phi' Hera - Chân dung tiêu biểu của một 'Hoạn Thư' thời Hy Lạp cổ đại
Lamia trở thành quái vật kinh dị và ả ta không thể nào nhắm mắt được nữa

Sau vài kế hoạch tiêu diệt tình nhân của Zeus không thành công thì cuối cùng Hera cũng đã đạt được mục đích của mình. Nàng khiến Lamia, người sinh con cho Zeus phát điên để cô ta chính tay giết chết từng đứa con của mình.

Sau khi tỉnh lại, Lamia quá đau khổ với việc mình làm nên đã biến thành một con quái vật. Cảm thấy chưa hả hê, nàng Hera xinh đẹp giáng thêm một lời nguyền xuống Lamia: từ nay ả sẽ không bao giờ được nhắm mắt để vĩnh viễn ám ảnh với chuyện mình đã làm với các con. Thương cảm cho Lamia, Zeus đã cho phép cô được lấy cặp mắt của mình ra khi không muốn nhìn nữa.

Cơm nhà vẫn hơn...

'Nữ thần thị phi' Hera - Chân dung tiêu biểu của một 'Hoạn Thư' thời Hy Lạp cổ đại
Tay, chân của Ixion bị buộc vào bánh xe lửa và nó sẽ quay vĩnh viễn không bao giờ ngưng nghỉ

Tuy là kẻ trăng hoa vô độ nhưng nếu có ai dám đụng vào người phụ nữ của mình thì Zeus sẽ khiến kẻ đó phải sống không bằng chết. Câu chuyện về Ixion là ví dụ tiêu biểu cho điều này. Ixion là một vị vua tàn ác dưới phàm trần nhưng chẳng hiểu vì lý do gì mà Zeus hết mực yêu thích. Ông thậm chí còn cho Ixion lên tham quan đỉnh Olympus.

Được đối đãi tử tế nhưng tên vua này không từ bỏ lòng tham. Ixion mê đắm Hera ngay từ khi nhìn thấy nàng và thậm chí còn có ý đồ bất chính muốn sàm sỡ nữ thần cao quý. Nhận ra được tà ý mà tên phản tặc dành cho vợ mình, Zeus sai Hermes trừng phạt Ixion bằng cách trói hắn ta vào chiếc bánh xe bằng lửa và nó sẽ quay mãi mãi không bao giờ dừng lại.

Nếu đứng trên phương diện của một người phụ nữ, Hera không phải một vị thần xấu. Nàng đã đặt hết tình cảm của mình cho Zeus nên khi bị phản bội thì yêu thương đã hóa hận thù khiến cho Hera đã có những hành động mất lý trí đến vậy.

'Nữ thần thị phi' Hera - Chân dung tiêu biểu của một 'Hoạn Thư' thời Hy Lạp cổ đại

Còn về phần Zeus, tuy rất thích "cái đẹp" và hay có nhiều nhân tình nhưng thông qua chuyện của Ixion chúng ta lại biết được rằng ông thực sự rất yêu vợ mình. Đối với Zeus cơn giận của Hera như một mệnh lệnh và ông sẽ làm tất cả để nàng ấy vui trở lại. Zeus có thể có rất nhiều tình nhân nhưng người phụ nữ của đời mình thì chỉ có một - đó chính là Hera xinh đẹp.

Nguồn bài: Homer, Hesiod Theogony & nhiều nguồn khác