Cuộc sống

Giữa đống đổ nát, người dân Syria tìm kiếm sự yên bình sau cuộc chiến

Quang Niên 光年
Khi cuộc chiến đã tạm thời đi qua tại thành phố Aleppo, người dân quay trở lại để tái thiết và thổi nhịp sống vào đây, nhằm biến nó phồn vinh trở lại như một thời trong quá khứ.

Từ tầng ba của một tòa nhà đổ nát, hoàng hôn ửng hồng chiếu sáng lên tấm nhựa mỏng đang che đậy một cách tạm bợ cái lỗ hổng trên bức tường. Cụ bà Amira Garman, năm nay 60 tuổi, khoác trên người chiếc áo da màu xanh lam nhạt, tĩnh lặng ngồi trên chiếc xích đu gỗ được sơn vàng.

Chiếc đèn chùm đã hỏng, ánh sáng leo lét trong căn phòng đến từ bóng đèn nhỏ đặt ở góc. Qua cái lỗ trên tường, bà nhìn xuống ngôi trường Al Yarmouk ở bên kia đường, sân trường giờ là một khu đất với rải rác vỏ đạn cùng một khẩu pháo được đặt ở đó theo cách đầy ngẫu hứng.

Giữa đống đổ nát, người dân Syria tìm kiếm sự yên bình sau cuộc chiến
Một cậu bé bước đi trước một ngôi trường và Nhà thờ Hồi Giáo ở khu phố Sukkari, phía nam thành phố Aleppo. Ngôi thánh đường đang được xây cất lại trong khi những tòa nhà xung quanh vẫn còn trong tình trạng đổ nát.
Giữa đống đổ nát, người dân Syria tìm kiếm sự yên bình sau cuộc chiến
Một đám cưới diễn ra ở Riga Palace tại Aleppo, là đám tiệc đầu tiên được diễn ra ở khách sạn này trong bốn năm qua, một dấu hiệu cho thấy cuộc sống thường nhật đã trở lại với thành phố này. Trong suốt 4 năm diễn ra chiến tranh, ông chủ Nawras Riga cùng 45 nhân viên của mình đã sống tạm trong khách sạn, nơi này nằm gần mặt trận chính của trận chiến.

Gia đình của bà Garman trước đây sống ở tầng cao nhất của tòa nhà này, giờ thì nó đã trở thành một ma trận đổ nát với những bức tường sập nằm ngổn ngang. “Tôi chỉ muốn ở trong nhà mình,” bà thở dài. Bà hiện đang cư trú trong căn phòng này và là một trong hai người duy nhất còn lại sống ở đây.

Trên đường phố, những cửa hàng đã mở dẫu cho hàng đống hỗn độn vẫn nằm lộn xộn trước nhà; người ta đi lại thật nhộn nhịp nhưng với những cặp mắt u buồn đánh rơi ánh nhìn xuống mặt đất. Khi một cuộc chiến vẫn đang diễn ra ở nơi khác, thì sự yên bình thường ngày đã trở lại với Aleppo.

Giữa đống đổ nát, người dân Syria tìm kiếm sự yên bình sau cuộc chiến
Những nữ sinh cùng nhau hát trong tiết học đầu tiên của ngày tại trường học Ibn al Nafees, phía đông khu Al Myassar của thành phố Aleppo. Ngôi trường này đã có 15.000 học sinh và 6 tòa nhà khi nó đóng cửa vào 5 năm trước. Mở cửa lại với 1.000 học sinh vào tháng 10 vừa qua, phòng học bây giờ là những căn phòng đúc sẵn, kém tiện nghi hơn nhiều so với những tòa nhà hiện đại đã bị hư hỏng nặng.
Giữa đống đổ nát, người dân Syria tìm kiếm sự yên bình sau cuộc chiến
Một ngôi trường khác, trường Al Yarmouk ở khu Kallaseh, là một căn cứ của lực lượng đối lập trong cuộc chiến tranh.
Giữa đống đổ nát, người dân Syria tìm kiếm sự yên bình sau cuộc chiến
Một xe hàng rong bày bán rau củ ở Đông Aleppo, người chủ của xe hàng rong sống cùng gia đình ở khu nhà ở tạm tại Jibreen. Ít nhất 40.000 người từng sống ở đây đã được di dời đến những khu tạm cư, một nửa trong số đó là trẻ em.
Giữa đống đổ nát, người dân Syria tìm kiếm sự yên bình sau cuộc chiến
Nhịp sống thường ngày đã trở lại khu vực quanh Citadel of Aleppo – một cung điện từ thời trung cổ và là một trong những tòa lâu đài cổ xưa nhất thế giới. Ngôi thành trì này được sử dụng làm căn cứ của Quân đội Syria.
Giữa đống đổ nát, người dân Syria tìm kiếm sự yên bình sau cuộc chiến
Mọi người tụ tập tại công viên trung tâm Aleppo. Công viên này nằm trong lòng thành phố và rộng 170.000 mét vuông, gần Gare de Baghdad – nhà ga xe lửa chính đã bị tấn công dữ dội trong cuộc chiến.

Khu vực Kallaseh ở phía đông của Aleppo, đã được tái chiếm bởi Quân đội Syria sau cuộc tấn công kéo dài hàng tháng từ chính phủ nhằm giành lại các thành phố từ tay phiến quân và những người chống lại chế độ của Tổng thống Bashar al Assad.

Một trong những thành phố lớn nhất của Syria là Aleppo, có tổng dân số đến bốn triệu người, nhưng hàng trăm ngàn người đã di tản đi nơi khác. Trên khắp Syria, hàng triệu người cũng đã di tản bởi cuộc chiến căng thẳng kéo dài bảy năm. Hơn 400.000 người đã chết, Liên Hiệp Quốc cũng cáo buộc quân lực của Assad sử dụng vũ khí hóa học để giết người ở nhiều thị trấn khác.

Giữa đống đổ nát, người dân Syria tìm kiếm sự yên bình sau cuộc chiến
Một cậu bé vui chơi ở công viên trung tâm Aleppo, nơi hiện có nhiều gia đình và nhóm bạn tụ tập để tham gia các hoạt động ngoài trời. Công viên này giao cắt với sông Queiq và là đường ranh giới tự nhiên phân chia hai phía đông tây của Aleppo. Phần lớn phía đông Aleppo đã bị tàn phá nặng nề bởi cuộc nội chiến Syria.

Cụ Garman và gia đình của bà đã di tản đến một vùng nông thôn cách đây ba năm. “Chúng tôi bị cướp bóc bởi một nhóm người có vũ trang,” chồng của bà, ông Saleh kể, ông cũng cho biết lực lượng phi công lái máy bay chiến đấu chống chính phủ có nhiều người từng là hàng xóm của ông bà.

Saleh đã bị cầm tù trong một năm sau khi phe chống đối tìm thấy bức ảnh của cựu tổng thống là cha của Assad trong ngôi nhà của gia đình ông. Vào tháng 12 năm 2016, quân đội tiến hành tái thiết nhiều vùng trong thành phố. Một năm sau đó, khoảng 300.000 cư dân đã quay lại. Nhiều người khi trở về, phải hoàn thành nghĩa vụ quân sự.

Giữa đống đổ nát, người dân Syria tìm kiếm sự yên bình sau cuộc chiến
Công nhân đang xây dựng một Nhà thờ Hồi Giáo ở trung tâm của thành phố và một trại trẻ mồ côi thuộc khu Al Waer, khu vực hiện đại nhất của thành phố công nghiệp Homs. Quy hoạch ban đầu xây dựng nơi đây trở thành một khu nghỉ dưỡng, Al Waer trong cuộc chiến bị kiểm soát bởi lực lượng chống đối chính phủ.
Giữa đống đổ nát, người dân Syria tìm kiếm sự yên bình sau cuộc chiến
Nhiều người Syria học cưỡi ngựa và xem đây là một thú vui nhằm phục hồi tổn thương về tâm lý sau khi sống trong áp lực chiến tranh suốt nhiều năm. Trong hình, một phụ nữ cưỡi ngựa tại một trung tâm cưỡi ngựa gần thành phố Homs.

Vào một buổi chiều thứ sáu ở Quảng trường Saadallah al Jabiri, nhiều gia đình cùng ăn kẹo bông và leo lên ngọn đồi có những ký tự khổng lồ đầy màu sắc “I ♥ ALEPPO” được dựng lên vào Ngày Du lịch Thế giới năm ngoái. Du khách từ khắp nơi trên thế giới thường đến đây.

Một tấm bảng đầy màu sắc được treo trên một tòa nhà sụp đổ, ghi rằng: “Aleppo là thành phố của bạn và cần bạn bảo vệ cô ấy.” Khu quảng trường này hoang vắng trong suốt chiến tranh, giờ đã ồn ào với nhịp sống thường nhật.

Một nhóm người đến từ Damascus đang vừa đi vừa nói chuyện về các tòa nhà, họ đến đây để nghiên cứu về kiến trúc. Cầm trên tay tấm bản đồ thành phố này, họ lên kế hoạch xây dựng lại thành phố. Rayyan Aloulou (18 tuổi), chụp hình với mẹ, họ đã đi xe buýt suốt 10 tiếng từ nhà ở thành phố Idlib, nơi bị quân đối lập chiếm giữ.

Tại công viên ở gần quảng trường, hình ảnh những chiến binh ủng hộ chính phủ được xem là hy sinh vì chính nghĩa, được treo trên những cây olive để nhắc về thời gian phiến quân chiếm giữ thành phố này.

Những chàng trai trẻ tập parkour trên cỏ, những người khác vỗ tay reo hò sau mỗi cú bật nhảy. Những người phụ nữ ngồi uống trà trên ghế công viên, đôi mắt nhìn xa xăm, trong khi những cô cậu thiếu niên nhấm nháp ly cà phê espresso trên tay. Trong nhà hàng sang trọng ngay bên cạnh, một gia đình đang tổ chức bữa tiệc mừng theo nghi thức tôn giáo.

Ở Citadel of Aleppo, nơi từng được Quân đội Syria đóng, có một cô bé 14 tuổi mặc áo khoác màu hồng thinh lặng thăm quan bức thành trì lần đầu tiên kể từ khi cuộc chiến diễn ra.

“Nó rất đẹp, nhưng những phần đổ nát khiến con rất buồn,” cô bé Maryam chia sẻ, cô có một vết sẹo trên mắt gây ra bởi những mảnh vỡ của công trình đổ sập. “Con hy vọng đất nước Syria sẽ tốt đẹp hơn.”

Giữa đống đổ nát, người dân Syria tìm kiếm sự yên bình sau cuộc chiến
Trong cuộc nội chiến diễn ra ở Syria, khu Baba Amr của Homs là tâm điểm của cuộc chiến. Giờ đây, khu vực này gần như bị bỏ hoang, chỉ có vài gia đình quay về để tái thiết nơi ở của họ. Nhưng dần dần, nhiều người cũng sẽ khôi phục lại khu vực và thu hút đông người hơn quay trở lại sinh sống.

Trong số những tòa nhà bị đổ nát bán phần, có một ngôi nhà được sơn màu xanh lục, là lá cờ mới của Syria. Cậu bé Ahmad Samman, 12 tuổi, với thân hình mảnh mai, đạp xe qua những ban công vẫn còn chưa bị phá hủy, nơi từng là chỗ phơi quần áo của mẹ cậu bé.

Ahmad đã trở lại trường học, nhưng ngoài giờ đến lớp, cậu phải đi làm thêm ở tiệm cắt tóc để phụ giúp gia đình. Những người đầu tiên quay về bắt tay vào xây dựng thành phố phải sống trong cảnh không có điện nước. Ban đêm, bóng tối cô đơn bao trùm những gia đình sống bên trong nó.

Giữa đống đổ nát, người dân Syria tìm kiếm sự yên bình sau cuộc chiến
Ở gần sân bay quốc tế tại khu Karm al Jazmati, phía đông Aleppo, công nhân đang trải nhựa làm lại con đường để thay thế con đường cũ đã bị phá nát trong cuộc chiến.

Ở vùng ngoại ô của các thành phố, nơi những gia đình sống trong những khu ở tạm cho người di tản. “Mọi thứ bây giờ đều trở nên đắt đỏ, chúng tôi không có nhà ở,” Ayasha Khalil, 16 tuổi, nói.

Kallaseh, con trai lớn của cụ bà Garman, đang xây dựng lại ngôi nhà của gia đình họ. Bà Garman hy vọng sẽ có nhiều gia đình trở lại thành phố này, nơi mà các vết máu vẫn còn ửng màu đỏ tươi.

Nguồn bài: National Geographic. Ảnh: Sebastián Liste.