Cuộc sống

Tâm thư của cố nhà văn Roald Dahl: 'Nếu bạn không cho con đi tiêm phòng, đó là một tội ác'

Hạnh Tâm
Con gái của nhà văn Rolad Dahl qua đời vì mắc bệnh sởi. Hơn ai hết, Roald Dahl là người thấm thía cảm giác bất lực và mất mát trước sự ra đi của con gái nhỏ.

Chắc hẳn bạn vẫn còn nhớ hoặc chí ít cũng từng nghe đến Fantastic Mr. Fox của Wes Anderson, Charlie and the Chocolate Factory của Tim Burton, The BFG của Steven Spielberg. Những bộ phim hấp dẫn đó đều được chuyển thể từ tác phẩm văn học của một trong những người kể chuyện vĩ đại dành cho thiếu nhi thế kỷ 20: Roald Dahl.

Roald Dahl (1916 – 1990) từng là sĩ quan tình báo và phi công xuất sắc của Không quân Hoàng gia Anh trong chiến tranh thế giới thứ 2. Cũng trong khoảng thời gian phục vụ quân đội, ông bắt đầu sự nghiệp viết lách của mình. Roald Dahl là nhà thơ, tiểu thuyết gia, nhà văn chuyên viết truyện ngắn. Ông cũng là biên kịch của một số phim điện ảnh như You Only Live Twice (1967) về điệp viên James Bond, phim ca nhạc Chitty Chitty Bang Bang (1968), Willy Wonka & the Chocolate Factory (1971). Trên tất cả, Roald Dahl nổi tiếng với gia tài đồ sộ truyện thiếu nhi như James and the Giant Peach (1961), Fantastic Mr. Fox (1970), The BFG (1982), The Witches (1983), Matilda (1988), v.v…

Nhà văn Roald Dahl (1916 - 1990)

Năm 1962, bi kịch ập đến với gia đình Roald Dahl. Khi đó dịch sởi bùng phát và nước Mỹ vẫn chưa tìm ra vắc-xin phòng sởi. Một ngày tháng 11, con gái lớn của Roald Dahl là Olivia Twenty Dahl lên cơn sốt nhẹ và ban sởi nổi khắp người cô bé. Ba ngày sau, Olivia hạ sốt và trông có vẻ đỡ hơn. Em đã ngồi dậy, ăn được, thậm chí em còn chơi cờ vua và thắng bố mình. Nhưng bệnh tình của Olivia bỗng xấu hẳn đi. Em liên tục kêu đau đầu, buồn ngủ và đầu óc cũng không còn tỉnh táo.

5 giờ chiều, vợ của Roald Dahl là Patricia phát hiện Olivia sốt rất cao, những nốt ban sởi lan khắp người và cô bé lên cơn co giật. Hai vợ chồng chườm lạnh hạ sốt cho con gái và lập tức gọi điện cho bác sĩ Mervyn Brigstock. Khi Mervyn đến và nhìn thấy tình trạng của Olivia, ông nhanh chóng gọi xe cứu thương. Giờ phút này, Olivia đã chìm vào cơn hôn mê và buộc phải thở bằng máy.

Gia đình nhà văn Roald Dahl. Bé Olivia đứng giữa bố và mẹ.

Năm 1990, sau khi Roald Dahl qua đời, gia đình cố nhà văn tìm thấy một tờ ghi chép diễn biến tình hình khi Olivia được đưa vào bệnh viện. Tờ giấy được kẹp vào trong một quyển vở, ở ngoài bìa chỉ để một chữ duy nhất: Olivia. Không ai biết Roald Dahl viết những dòng này vào lúc nào, cũng như chẳng ai hay biết Roald Dahl đã giữ quyển vở trong một ngăn kéo đặc biệt.

Dưới đây là tờ ghi chép lộn xộn của Roald Dahl về cái ngày mà Olivia vĩnh viễn rời xa ông:

Đường đã hẹp lại còn tắc do mấy ông lái xe tải. Đến bệnh viện. Xe cứu thương đi vào nhầm cửa. Quay lại. Đến rồi. Một bác sĩ trẻ được giao phó. Mervyn và cậu ta tiêm 3mg thuốc an thần cho con. Mình ngồi ở sảnh. Hút thuốc. Thấy lạnh cóng. Trên tường có treo máy sưởi bằng điện. Một người đàn ông lớn tuổi ở phòng bên. Nữ bác sĩ gọi điện thoại. Bà ấy đang cố chỉ đường khẩn cấp cho một bác sĩ khác.

Ông ấy đã đến. Mình đi vào. Olivia yên lặng nằm. Vẫn hôn mê. Bác sĩ bảo con vẫn còn một cơ hội. Ông ấy vỗ vào xương sống của con. Không phải viêm màng não. Mà là viêm não. Mervyn lái xe mình về. Còn mình ở lại. Pat đã đến và chạy vào thăm Olivia. Hôn con. Nói với con. Vẫn hôn mê. Mình đi vào trong. Mình gọi “Olivia… Olivia”. Vợ nhấc đầu con dậy. Chị mình bảo đừng (ở đây là Else, chị ruột của Roald Dahl – ND). Mình đi ra ngoài.

Chúng mình uống whiskey. Mình bảo bác sĩ tham khảo ý kiến các chuyên gia. Gọi cho ai đó. Ông ấy gọi cho một người ở Oxford. Mình nghe được. Hướng dẫn được đưa ra. Không thể làm được gì nhiều. Trước tiên mình bảo mình sẽ ở lại. Rồi mình bảo mình sẽ về cùng Pat.

Rời bệnh viện. Về đến nhà. Gọi cho Philip Evans. Anh đã gọi cho bệnh viện. Gọi lại cho mình. “Tôi đến nhé?”. “Vâng”. Mình bảo sẽ gọi báo cho bệnh viện là anh ấy đang đến. Mình gọi điện. Bác sĩ tưởng mình là Evans. Bác sĩ nói tôi sợ cháu đang xấu đi. Mình lao ra xe. Tới bệnh viện. Đi vào. Hai bác sĩ tiến về phía mình từ phòng chờ. Con thế nào? Mình sợ là quá muộn rồi. Mình vào phòng con. Con đã được phủ khăn. Bác sĩ bảo y tá ra ngoài. Hãy để anh ấy một mình. Mình thơm con. Con ấm quá. Mình đi ra ngoài. “Cháu ấm quá”. Mình bảo với bác sĩ khi ở sảnh. “Sao cháu ấm vậy”. “Phải vậy rồi”, bác sĩ nói. Mình bỏ đi.

Roald Dahl cùng vợ Patricia, con gái Tessa và con trai Theo.

Ngoài ra, cố nhà văn còn viết một bức thư tưởng nhớ Olivia cũng như cảnh tỉnh các bậc phụ huynh hãy tiêm phòng sởi cho con mình. Bức thư được viết vào năm 1988, hai năm trước khi Rolad Dahl qua đời.

SỞI: Căn bệnh nguy hiểm

Olivia, con gái lớn của tôi, mắc bệnh sởi lúc 7 tuổi. Khi ấy diễn biến của bệnh vẫn chưa có gì đáng lo ngại, tôi nhớ là tôi vẫn thường đọc sách cho cháu trên giường và không cảm thấy có dấu hiệu bất thường nào. Một buổi sáng, khi cháu dần phục hồi, tôi ngồi chơi tạo hình con thú bằng sợi nhung với cháu trên giường. Lúc đến lượt cháu làm, tôi để ý cháu không thể điều khiển tay theo ý mình.

“Con thấy ổn chứ?”, tôi hỏi cháu.

“Con buồn ngủ quá”, cháu đáp.

Một tiếng sau, cháu rơi vào trạng thái hôn mê. Mười hai tiếng sau đó, cháu qua đời.

Lúc đó, bệnh sởi diễn biến tồi tệ đến mức gọi là viêm não và bác sĩ không thể làm được gì để cứu cháu. Đó là 24 năm trước, năm 1962, nhưng thậm chí kể cả bây giờ, nếu một đứa trẻ mắc bệnh sởi và gặp biến chứng giống Olivia trước đây, bác sĩ cũng đành bất lực.

Roald Dahl ở ngôi mộ con gái Olivia.

Giờ đây, có một việc mà cha mẹ chắc chắn làm được để bi kịch này không lặp lại với con cái của họ. Hãy đưa bé đi tiêm phòng. Năm 1962, tôi không thể đưa Olivia đi tiêm vì lúc đó chưa có vắc-xin phòng tránh bệnh sởi. Bây giờ, đã có sẵn vắc-xin hiệu quả và an toàn cho mọi gia đình và những gì bạn phải làm là yêu cầu bác sĩ tiêm cho con mình.

Nhìn chung, vẫn nhiều người cho rằng sởi không phải là căn bệnh nguy hiểm. Tin tôi đi, nó thật sự nguy hiểm đấy. Tôi nghĩ những bậc cha mẹ từ chối tiêm vắc-xin cho con cái tức là họ đang đặt mạng sống của đứa trẻ vào vòng nguy hiểm. Ở Mỹ, tiêm vắc-xin ngừa sởi là bắt buộc, thế nên sởi cũng như bệnh đậu mùa, gần như được tiêu diệt hoàn toàn.

Ở Anh, bởi vì nhiều cha mẹ từ chối tiêm vắc-xin, do họ cứng đầu, thiếu hiểu biết hoặc do sợ hãi, mỗi năm vẫn có 100.000 trường hợp trẻ mắc sởi. Trong số đó, có hơn 10.000 ca mắc phải biến chứng. Ít nhất 10.000 ca bị viêm tai giữa hoặc ban sởi lan xuống vùng ngực. Khoảng 20 ca tử vong.

HÃY NHỚ CON SỐ NÀY

Mỗi năm ở Anh, có khoảng 20 đứa trẻ tử vong vì sởi.

Bé Olivia ở ngoài cùng bên trái.

Con cái của bạn sẽ chịu những rủi ro nào nếu chúng được tiêm phòng?

Không có rủi ro nào hết. Hãy nghe tôi nói. Một vùng có khoảng 300.000 người tiêm phòng, trong vòng 250 năm, mới chỉ có duy nhất 1 đứa trẻ gặp biến chứng nghiêm trọng do tiêm vắc-xin. Cơ hội để một đứa trẻ mắc biến chứng vì vắc-xin là 1/1.000.000. Tôi nghĩ khả năng con bạn chết ngạt do nuốt phải thanh chocolate còn nguy hiểm hơn mắc phải biến chứng vì tiêm vắc-xin phòng sởi đấy.

Vậy bạn còn lo lắng gì nữa chứ? Nếu bạn không cho con đi tiêm phòng, đó là một tội ác.

Thời gian lý tưởng để tiêm phòng cho trẻ là 13 tháng tuổi. Nhưng mà chưa bao giờ là quá muộn cả. Tất cả học sinh chưa được tiêm phòng nên năn nỉ cha mẹ cho tiêm phòng sởi càng sớm càng tốt.

Nhân đây, tôi muốn dành tặng 2 cuốn sách của tôi cho Olivia. Cuốn đầu tiên được viết khi cháu còn sống là James and the Giant Peace. Cuốn thứ hai về những kỷ niệm của Olivia, được viết sau khi cháu qua đời là The BGF. Bạn sẽ thấy tên cháu ở ngay đầu mỗi cuốn sách. Và tôi biết cháu sẽ rất vui nếu biết sự ra đi của cháu đã cứu sống nhiều đứa trẻ khác.

- Roald Dahl
Người vợ đầu tiên của Roald Dahl là Patricia Neal - nữ diễn viên từng đạt giải Oscar

Sau khi Olivia qua đời, Roald Dahl thực sự suy sụp. Ông cho hết đồ chơi, sách truyện của Olivia vào một cái hòm và giữ ở trong phòng ngủ. Ông nói trong đám tang con gái “Giá như chúng tôi có cơ hội cứu cháu”. Ông thường đi nhà thờ xưng tội và luôn dằn vặt bản thân vì không cứu nổi con gái. Suốt một thời gian dài, ông chỉ im lặng, không bao giờ nói về Olivia và xa cách vợ con.

Vì quá thấu hiểu nỗi đau mất con, suốt nhiều năm về sau, Roald Dahl thường khuyên nhủ và vận động mọi người hãy đưa con đi tiêm vắc-xin phòng sởi. Vẫn còn rất nhiều bậc phụ huynh nghi ngờ tính an toàn của vắc-xin và tạo nên làn sóng tẩy chay việc tiêm phòng vắc-xin cho trẻ. Khi cha mẹ không cho trẻ tiêm phòng vắc-xin nghĩa là họ đang tự tay tiễn con mình đến cửa tử. Và đúng như lời của cố nhà văn Roald Dahl: “Nếu bạn không cho con đi tiêm phòng, đó là một tội ác”.

Đọc thêm bài: Cười ra nước mắt khi nghe anti-vaxxer đưa ra những lí do bài trừ vắc-xin: Còn gì ngớ ngẩn hơn?

Nguồn bài: Roald Dahl